🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Cày game thâu đêm: nhân quả của tuổi trẻ trôi qua màn hình

Nhân quả – nghiệp báo · 6 phút đọc

Thằng Tùng mười chín tuổi, đang học năm nhất đại học. Ba mẹ gửi tiền lên thành phố, mong con học hành nên người. Nhưng Tùng mê game. Chiều học về là mở máy. Ăn cơm vội vàng cho xong. Cày đến hai ba giờ sáng mới ngủ. Sáng dậy muộn, bỏ tiết. Điểm thi rớt dần. Người gầy rộc, mắt thâm quầng. Ba mẹ ở quê không biết, cứ tưởng con đang học hành chăm chỉ.

Chuyện như Tùng không hiếm. Game bây giờ hay lắm, đẹp lắm, lại có bạn bè rủ rê. Chơi một ván thì muốn chơi thêm ván nữa. Thắng thì muốn thắng tiếp. Thua thì muốn gỡ. Cứ vậy mà đêm trôi qua lúc nào không hay. Có người chơi đến quên ăn. Có người chơi đến quên ngủ. Có người chơi đến quên cả việc học, việc làm, quên cả người thân đang chờ mình.

Sách xưa có câu kệ dạy về chuyện này, dù thời đó chưa có game. Kệ nói: người ngu thiếu trí, chuyên sống đời phóng dật. Người trí, không phóng dật, như giữ tài sản quý. Phóng dật là buông thả, là để mặc mình trôi theo ham muốn, không kiềm chế. Chơi game thâu đêm chính là phóng dật. Còn tài sản quý ở đây là thời gian, là sức khỏe, là tuổi trẻ. Người trí giữ thời gian như giữ của quý. Người mê muội thì xài thời gian như nước chảy qua kẽ tay.

Tuổi trẻ là tài sản lớn nhất mà nhiều người không biết mình đang có. Mười chín, hai mươi tuổi, sức khỏe dồi dào, trí nhớ tốt, học gì cũng nhanh. Đó là lúc để học, để làm, để xây nền cho cả đời. Nhưng nếu đem những năm đó đổi lấy cấp độ trong game, đổi lấy vài trận thắng ảo, thì sau này nhìn lại sẽ tiếc. Game thì còn đó, chơi lúc nào cũng được. Nhưng tuổi trẻ thì không quay lại. Qua rồi là qua luôn.

Nhân quả của việc cày game thấy rõ sau một thời gian. Sức khỏe xuống trước. Mắt mờ, lưng đau, dạ dày hành vì ăn uống thất thường. Rồi việc học xuống. Điểm kém, nợ môn, có khi bị đuổi học. Rồi quan hệ xuống. Bạn bè thật thì ít gặp, chỉ còn bạn trong game. Gia đình thì xa cách, vì con lúc nào cũng cắm mặt vào màn hình, không nói chuyện với ai. Mỗi ngày chơi thêm một chút, là mỗi ngày mình mất đi một chút tương lai.

Có người nói, chơi game để giải trí thôi, có gì đâu. Giải trí thì không sai. Chơi một hai tiếng cho vui, cho thư giãn sau giờ học, giờ làm, thì tốt. Cái sai là chơi đến mức quên hết mọi thứ khác. Giải trí mà thành nghiện thì không còn là giải trí nữa. Nghiện là khi mình không dừng lại được, dù biết là hại. Biết mai có thi mà vẫn chơi đến sáng. Biết người mệt rã mà vẫn chơi tiếp. Đó là phóng dật, là mất tự chủ.

Muốn đổi thì đổi từ chỗ đặt giờ. Chơi thì đặt đồng hồ. Hết giờ thì tắt máy, đứng dậy, đi ra ngoài. Ban đầu khó lắm, tay cứ muốn bấm tiếp. Nhưng qua được vài lần thì quen. Thay giờ chơi game bằng một việc có ích: đọc sách, tập thể dục, học thêm một kỹ năng, nói chuyện với ba mẹ. Mỗi ngày làm được một việc nhỏ như vậy, thì dần dần mình lấy lại được thời gian của mình.

Ba mẹ cũng có phần trách nhiệm. Con ở xa thì gọi điện hỏi han thường xuyên. Không phải để kiểm tra, mà để con thấy mình vẫn được quan tâm. Con ở nhà thì đừng chỉ mắng. Mắng thì con càng chui vào game để trốn. Thay vào đó, rủ con đi đá bóng, đi ăn, làm việc nhà cùng nhau. Cho con thấy ngoài màn hình còn có nhiều thứ vui hơn.

Thời gian tuổi trẻ như nước trong bình quý. Mỗi ngày rót ra một ít, không biết giữ thì hết lúc nào không hay. Người trí giữ thời gian như giữ tài sản quý. Người mê muội thì để thời gian trôi qua màn hình. Đến lúc nhận ra thì bình đã cạn. Cày game thâu đêm, cái giá trả bằng cả một tuổi trẻ. Đắt hay rẻ, mỗi người tự tính. Nhưng tính sớm thì còn kịp đổi.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Trí tuệ trong Đạo Phật — HT. Thích Minh Châu, tr. 1
Bài liên quanThương con này hơn con kia: nhân quả của sự thiên vị trong nhàGhen tuông mù quáng: nhân quả của lòng ghenChỉ biết mình: nhân quả của lòng ích kỷ