🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Tha thứ cho mình không phải là quên lỗi

Nhân quả – nghiệp báo · 8 phút đọc

Có những lỗi lầm mình gây ra, người khác đã tha thứ từ lâu. Nhưng chính mình thì không tha thứ cho mình. Đêm nằm xuống, chuyện cũ lại hiện về. Mình đã nói câu đó. Mình đã làm việc đó. Mình đã để mất người đó. Giá như ngày đó mình khác đi. Giá như mình cẩn thận hơn. Giá như mình đừng nóng giận. Cứ "giá như" hoài, mà quá khứ thì không đổi được. Mình tự giam mình trong một nhà tù mà cai ngục chính là mình.

Tự trách mình không phải là xấu. Biết lỗi là tốt. Biết lỗi thì mới sửa được. Nhưng tự trách đến mức không tha thứ cho mình, thì lại thành một cái khổ mới. Khổ vì lỗi đã qua, rồi khổ thêm vì không thoát ra được. Người khác làm mình khổ một lần. Mình tự làm mình khổ thêm trăm lần, bằng cách nhắc lại lỗi cũ mỗi ngày. Đó có phải là công bằng với chính mình không?

Trong kinh Pháp Cú có câu: "Tự mình, điều ác làm. Tự mình làm nhiễm ô. Tự mình, ác không làm. Tự mình làm thanh tịnh. Tịnh, không tịnh tự mình. Không ai thanh tịnh ai!" Câu này nói một điều rất quan trọng: việc làm sạch mình là việc của chính mình. Không ai làm thay được. Nhưng cũng có nghĩa là: mình có quyền làm sạch mình. Lỗi là do mình gây ra, thì sự thanh tịnh cũng do mình tạo ra. Không ai cấm mình bắt đầu lại. Chỉ có mình cấm mình mà thôi.

Nhiều người không tha thứ cho mình vì họ nghĩ tha thứ là quên lỗi, là coi như không có gì. Không phải vậy. Tha thứ cho mình không phải là quên lỗi. Tha thứ cho mình là nhìn nhận lỗi, rút ra bài học, rồi cho phép mình bước tiếp. Quên lỗi là trốn tránh. Tha thứ là đối diện. Người quên lỗi thì dễ lặp lại lỗi cũ. Người tha thứ cho mình thì nhớ bài học, nhưng không mang theo gánh nặng nữa. Nhớ để tránh, không để oán. Đó mới là tha thứ thật sự.

Lại có câu dạy rằng: "Không làm mọi điều ác. Thành tựu các hạnh lành, tâm ý giữ trong sạch, chính lời chư Phật dạy." Câu này thường được hiểu là lời dạy về việc làm lành. Nhưng nó cũng là con đường để tha thứ cho mình. Muốn lòng sạch lại sau một lỗi lầm, không phải bằng cách tự hành hạ mình. Mà bằng cách làm điều lành. Làm một việc tốt hôm nay. Giúp một người hôm nay. Sống tử tế hơn hôm nay. Mỗi việc lành là một lần mình chứng minh với chính mình: mình không chỉ là người đã gây ra lỗi đó. Mình còn là người đang sống tốt bây giờ. Quá khứ là một phần của mình, không phải là toàn bộ mình.

Tha thứ cho mình cũng cần thời gian. Không phải nói một câu "tôi tha thứ cho mình" là xong. Có những lỗi lớn, cần nhiều tháng, nhiều năm mới nguôi. Điều đó là bình thường. Đừng ép mình phải tha thứ ngay. Đừng tự trách mình vì chưa tha thứ được cho mình. Đó lại là một vòng tự trách mới. Hãy cho mình thời gian, như mình cho người khác thời gian. Mình đã từng kiên nhẫn với người khác, thì cũng nên kiên nhẫn với chính mình.

Có một cách thực tế để bắt đầu tha thứ cho mình: viết ra lỗi đó, rồi viết ra bài học rút được, rồi viết ra một việc tốt mình sẽ làm để sửa chữa. Viết xong, gấp giấy lại. Không cần đốt, không cần xé. Chỉ cần biết rằng lỗi đó đã được nhìn nhận, bài học đã được rút ra, và việc sửa chữa đã bắt đầu. Từ đó, mỗi lần chuyện cũ hiện về, hãy nhắc mình: "Mình đã học rồi. Mình đang sửa rồi. Đủ rồi." Đừng để chuyện cũ kéo mình về mãi.

Người không tha thứ cho mình thường có một ảo tưởng: rằng càng tự trách, mình càng tốt. Rằng đau khổ là cách chuộc lỗi. Nhưng đau khổ không chuộc được lỗi. Đau khổ chỉ làm mình thêm khổ, và làm những người xung quanh mình cũng khổ theo. Người lúc nào cũng dằn vặt thì khó vui. Khó vui thì khó thương ai. Khó thương ai thì đời sống cứ nặng nề mãi. Chuộc lỗi thật sự không nằm ở việc mình khổ bao nhiêu. Nó nằm ở việc mình sống tốt hơn bao nhiêu sau lỗi đó.

Hãy thử nhìn mình bằng con mắt mà mình nhìn một người bạn thân. Nếu bạn mình gây ra lỗi đó, mình có bắt bạn mình dằn vặt cả đời không? Hay mình sẽ nói: "Thôi, chuyện qua rồi. Rút kinh nghiệm đi. Sống tốt lên." Mình nói vậy với bạn, thì cũng nên nói vậy với mình. Mình cũng xứng đáng được đối xử tử tế như vậy, kể cả bởi chính mình.

Tối nay, trước khi đi ngủ, thử nói với mình một câu: "Lỗi đó, mình đã biết rồi. Mình đã học rồi. Từ mai, mình sống tốt hơn. Đủ rồi." Nói xong, ngủ một giấc. Sáng mai dậy, làm một việc tốt, dù nhỏ. Một việc tốt hôm nay là bằng chứng rằng mình đã khác. Và cứ mỗi ngày một việc tốt, đến một lúc, mình sẽ thấy quá khứ không còn đè nặng mình nữa. Nó vẫn ở đó, nhưng mình đã đi xa rồi. Tha thứ cho mình không phải là quên lỗi. Tha thứ cho mình là cho phép mình được sống tiếp, sống tốt, sống nhẹ. Người còn đây, lỗi đã qua. Đủ rồi.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú (Thích Minh Châu dịch, BudSas — u-kinh-phapcu-ev) — kệ 165 (dhp_ev12.htm)
• Kinh Pháp Cú (Thích Minh Châu dịch, BudSas — u-kinh-phapcu-ev) — kệ 183 (dhp_ev14.htm)
Bài liên quanNói một lời lành, gieo một hạt giống lànhBàn tay mở ra: rộng rãi gieo phước, keo kiệt gieo thiếuHứa với con rồi quên: đứa trẻ học được gì từ lời hứa hỏng