🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Nói một lời lành, gieo một hạt giống lành

Nhân quả – nghiệp báo · 6 phút đọc

Sáng sớm ở chợ, bà bán rau gặp cô sinh viên hay mua hàng của mình. Cô bé hôm nay mặc chiếc áo mới, đứng ngần ngừ trước sạp. Bà chỉ nói một câu: "Áo này hợp với con lắm, mặc vào nhìn tươi hẳn ra." Cô bé cười suốt buổi. Một câu nói thôi, chẳng tốn đồng nào. Vậy mà nó theo cô bé cả ngày.

Lời nói là thứ rẻ nhất trong đời. Ai cũng có. Nhưng không phải ai cũng biết dùng. Có người mở miệng ra là khen lấy khen để, nghe ngọt mà rỗng. Có người mở miệng ra là chê, là móc, là dìm người khác xuống. Cả hai đều gieo nhân. Chỉ khác nhau ở quả.

Kinh Pháp Cú có một câu rất đáng nhớ. Đại ý rằng: dầu nói ngàn ngàn lời mà chẳng có ích gì, không bằng một câu có nghĩa, nghe xong lòng được an. Ngàn lời nói suông không bằng một lời thật. Người ta không nhớ mình đã nói bao nhiêu câu. Người ta nhớ câu nào chạm vào lòng mình.

Một lời khen đúng lúc có sức nuôi người ta rất lâu. Đứa trẻ được mẹ khen "con rửa chén sạch quá" sẽ muốn rửa chén nữa. Người chồng được vợ khen "anh sửa cái quạt khéo thật" sẽ thấy mình có ích. Người làm công được sếp khen một câu đúng việc sẽ làm việc hăng hơn cả tháng. Khen không phải là nịnh. Nịnh là nói cho người ta vui để mình được việc. Khen là thấy cái tốt thật của người ta rồi nói ra.

Ngược lại, một lời chê cũng gieo nhân rất mạnh. Có những câu chê người ta mang theo cả đời. "Mày dốt lắm, học làm gì." "Mày xấu thế ai mà thương." Người nói quên ngay sau bữa cơm. Người nghe nhớ tới già. Chê không sai, nhưng chê thế nào mới là chuyện. Chê để người ta sửa khác với chê để người ta đau. Một câu chê đúng lúc, đúng chỗ, nói bằng lòng thương, có thể cứu một đời người. Một câu chê nói ra trong lúc giận, chỉ để xả tức, thì chỉ gieo thêm oán.

Vì sao lời nói có sức mạnh như vậy? Vì lời nói đi thẳng vào lòng người nghe. Cơm ăn vào bụng rồi tiêu. Tiền cho rồi hết. Lời nói thì ở lại. Người ta có thể quên mình đã ăn gì hôm qua, nhưng khó quên câu nói làm mình khóc năm mười tuổi. Đó là nhân quả của lời nói: gieo xuống rồi, nó nảy mầm trong lòng người khác, rồi quay lại với mình bằng cách mình không ngờ.

Người hay nói lời lành thường được người ta thương. Không phải vì họ khéo miệng. Mà vì ở gần họ, người ta thấy nhẹ. Người hay nói lời cay độc thì dù giỏi giang đến đâu, người ta cũng ngại lại gần. Miệng mình gieo hạt gì, đời mình gặt quả đó. Nói lời lành không làm mình thiệt. Nó chỉ làm lòng mình mềm ra.

Tập nói lời lành không khó. Trước khi nói, chỉ cần dừng lại một chút và hỏi lòng mình ba điều. Điều mình sắp nói có thật không. Có cần nói lúc này không. Nói ra rồi, người nghe có nhẹ lòng hơn không. Nếu cả ba đều là có, thì nói. Nếu một trong ba là không, thì im lặng cũng là một cách gieo nhân lành.

Có người bảo: tôi ít nói, tôi không khen ai bao giờ. Không sao. Không cần nói nhiều. Chỉ cần khi thấy điều tốt thì đừng tiếc một câu. Nhiều gia đình lạnh nhạt không phải vì thiếu thương. Mà vì thiếu một câu nói ra. Vợ nấu cơm ngon, chồng ăn im lặng. Con được điểm cao, cha chỉ gật đầu. Thương thì có, mà lời thì không. Lâu ngày, người ta tưởng mình không được thương.

Lời nói cũng là cách mình đối xử với chính mình. Người hay tự chê mình "tôi dở lắm, tôi không làm được" thì lâu ngày tin thật. Người biết nói với mình một câu lành "hôm nay mình đã cố rồi, mai làm tiếp" thì có sức đứng dậy. Gieo nhân lành bắt đầu từ miệng mình, với người khác và với chính mình.

Ngày mai, khi gặp ai đó, hãy thử nói một câu lành thật lòng. Khen người bán hàng gói đồ cẩn thận. Cảm ơn người giữ xe. Nói với con rằng mẹ thấy con đã cố gắng. Một câu thôi. Nhỏ như hạt giống. Nhưng hạt giống thì có ngày thành cây. Lời lành hôm nay, mai thành quả ngọt. Đó là nhân quả giản dị nhất mà ai cũng làm được, ngay từ sáng mai.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú — kệ 100 (dhp_ev08.htm)
• Kinh Pháp Cú, Thích Minh Châu dịch (BudSas, u-kinh-phapcu-ev)
Bài liên quanBàn tay mở ra: rộng rãi gieo phước, keo kiệt gieo thiếuHứa với con rồi quên: đứa trẻ học được gì từ lời hứa hỏngĐể mai hãy làm: cái giá của một ngày chần chừ