🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Hứa với con rồi quên: đứa trẻ học được gì từ lời hứa hỏng

Nhân quả – nghiệp báo · 6 phút đọc

Chủ nhật tuần trước, anh Hùng hứa với con trai: "Chủ nhật này ba đưa con đi công viên." Thằng bé mừng cả tuần. Nó kể với bạn, nó chuẩn bị sẵn cái mũ, nó đếm từng ngày. Đến chủ nhật, anh có việc đột xuất. Anh bảo: "Để tuần sau nhé." Thằng bé gật đầu, không khóc. Nhưng từ hôm đó, mỗi lần anh hứa gì, nó đều hỏi lại: "Ba hứa thật không?"

Trẻ con nhớ lời hứa lâu hơn người lớn tưởng. Người lớn hứa rồi quên, vì trong đầu có trăm việc. Trẻ con chỉ có một việc: chờ lời hứa đó thành thật. Với người lớn, một lời hứa hỏng là chuyện nhỏ. Với đứa trẻ, đó là lần đầu tiên nó học rằng lời nói của người lớn có thể không thành sự thật.

Kinh Pháp Cú có một hình ảnh rất đẹp về chuyện này. Đại ý rằng: như bông hoa tươi đẹp, có sắc nhưng không hương, thì lời nói khéo mà không làm cũng không kết quả. Còn như bông hoa vừa đẹp vừa thơm, thì lời nói khéo mà có làm sẽ có kết quả. Lời hứa với con trẻ cũng vậy. Hứa hay chưa đủ. Hứa rồi làm mới thành hoa có hương.

Đứa trẻ học về thế giới qua lời hứa của cha mẹ. Khi cha mẹ giữ lời, trẻ học được rằng lời nói có trọng lượng. Lớn lên, nó sẽ là người giữ chữ tín. Khi cha mẹ hứa rồi quên, trẻ học được điều ngược lại: hứa cho vui miệng, không cần làm. Rồi mai này, nó cũng hứa với người khác như vậy. Hạt giống gieo hôm nay, mười năm sau mới thấy quả. Nhưng quả thì chắc chắn đến.

Có người bảo: hứa với trẻ con thì có gì to tát, nó còn nhỏ, nó quên ngay. Không đúng. Trẻ không quên. Trẻ chỉ không nói ra. Nó ghi vào lòng. Một lần, hai lần, rồi nó thôi tin. Đến lúc cha mẹ nói gì nó cũng nghe bằng nửa tai. Không phải vì nó hư. Mà vì nó đã học được rằng lời hứa của ba mẹ không chắc.

Giữ lời hứa với con không có nghĩa là phải hứa những chuyện lớn lao. Ngược lại, càng là chuyện nhỏ càng cần giữ. Hứa đọc truyện trước khi ngủ thì phải đọc. Hứa mua cho con cây bút thì phải mua. Hứa cuối tuần đi chơi thì phải đi. Những lời hứa nhỏ giữ được, trẻ mới tin những lời hứa lớn. Còn hứa lớn mà toàn quên, thì lời hứa lớn cũng thành lời nói suông.

Nếu lỡ không giữ được thì sao? Đời sống có lúc bất ngờ. Việc đột xuất, ốm đau, kẹt tiền. Không giữ được một lần không phải là tội. Nhưng cách xử lý mới là điều trẻ học được. Hãy nói thật với con: "Ba xin lỗi, hôm nay ba không đi được vì việc này. Ba sẽ bù vào thứ bảy, ba hứa." Rồi nhất định phải bù. Trẻ tha thứ rất nhanh, nếu người lớn thành thật và bù đắp đàng hoàng. Trẻ chỉ không tha thứ khi người lớn coi như không có gì.

Đừng hứa để dỗ con nín khóc. "Nín đi, mai mẹ mua cho." Câu đó nói ra cho tiện miệng, nhưng trẻ nghe là thật. Mai không thấy món đồ đâu, trẻ sẽ khóc to hơn, hoặc sẽ thôi tin. Dỗ con bằng lời hứa giả là gieo một hạt giống xấu: dạy con rằng lời nói chỉ là công cụ để xong việc.

Cũng đừng hứa những điều mình không chắc. "Nếu con ngoan, ba sẽ mua xe đạp." Nói thì dễ. Nhưng mua được hay không còn tùy nhiều thứ. Hãy hứa trong khả năng: "Cuối tuần này ba đưa con ra công viên." Nhỏ thôi, chắc chắn thôi. Một lời hứa nhỏ giữ được quý hơn mười lời hứa lớn bỏ quên.

Cha mẹ là người đầu tiên dạy con về chữ tín. Không phải bằng bài giảng. Mà bằng từng lời hứa nhỏ hằng ngày. Hôm nay, nếu đã hứa gì với con, hãy nhớ mà làm. Nếu chưa hứa gì, hãy hứa một điều nhỏ và làm cho bằng được. Đứa trẻ sẽ nhớ. Và mai này, khi nó hứa với người khác, nó sẽ hứa như cách cha mẹ đã hứa với nó: nói là làm.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú — kệ 52 (dhp_ev04.htm)
• Kinh Pháp Cú — kệ 306 (dhp_ev22.htm)
• Kinh Pháp Cú, Thích Minh Châu dịch (BudSas, u-kinh-phapcu-ev)
Bài liên quanĐể mai hãy làm: cái giá của một ngày chần chừNhớ ơn cha mẹ: bát cơm hôm nay từ bàn tay hôm quaĐưa tay lúc người ta ngã: phước đến từ một cái nắm tay