Ba giờ sáng, lò mổ đã sáng đèn. Anh đồ tể xắn tay áo, cầm dao, bắt đầu một ngày làm việc như mọi ngày. Năm mươi lăm năm. Ngày nào cũng vậy. Tay anh đã quen. Mắt anh đã quen. Chỉ có một điều anh không quen được. Đó là những đêm nằm mơ thấy máu.
Chuyện này không phải tôi bịa. Trong sách "Năm chữ vàng trong Kinh tạng Pali" có kể về một ông đồ tể ở thành Xá Vệ. Ông sống bằng nghề mổ bò suốt năm mươi lăm năm. Làm ra tiền mà không dám bố thí, lại nuôi mạng bằng sự sát sinh. Khi chết, ông bị đọa vào địa ngục A Tỳ. Sách còn kể thêm những người bủn xỉn, keo kiệt, khi thân hoại mạng chung thường bị sanh vào cõi xấu.
Nghe thì sợ. Nhưng sợ rồi làm gì. Đó mới là điều đáng nói.
Trong kinh Pháp Cú, phẩm Hình Phạt, có hai câu kệ nói thẳng về chuyện này. Chúng sanh cầu an lạc. Ai dùng trượng hại người, để tìm lạc cho mình, đời sau không được lạc. Và ngược lại. Chúng sanh cầu an lạc. Không dùng trượng hại người, để tìm lạc cho mình, đời sau hưởng được lạc.
Con vật cũng cầu an lạc như mình. Câu kệ ngay trước đó nói rõ hơn. Mọi người sợ hình phạt. Mọi người sợ tử vong. Lấy mình làm ví dụ, không giết, không bảo giết. Lấy mình làm ví dụ. Mình sợ đau thì nó cũng sợ đau. Mình sợ chết thì nó cũng sợ chết. Mình muốn sống thì nó cũng muốn sống. Đặt mình vào chỗ của nó một lần, tự nhiên hiểu.
Nhưng nói vậy không có nghĩa là chê trách người đang làm nghề. Nhiều người làm nghề mổ, nghề đánh bắt, nghề buôn bán thịt, không phải vì họ thích giết. Mà vì đó là nghề cha truyền con nối. Vì không biết làm nghề khác. Vì miếng cơm manh áo của cả nhà. Đói thì phải làm. Kẹt thì phải làm. Chuyện đó, ai cũng hiểu.
Hiểu hoàn cảnh không có nghĩa là nhân quả mất đi. Nhân quả không hỏi mình làm vì lý do gì. Nhân gieo xuống thì quả trổ lên. Giết nhiều thì nghiệp nặng. Đó là luật, không phải là lời trách.
Vậy người đang kẹt trong nghề phải làm sao. Phật pháp không bắt người ta bỏ nghề ngay trong một đêm. Mà dạy từng bước nhỏ, làm được bước nào hay bước đó.
Bước thứ nhất là bớt sát. Nếu một ngày giết mười con, thử giảm xuống còn tám, còn năm. Nếu có thể, nghỉ những ngày rằm, mùng một. Ăn chay những ngày đó. Cho thân và tâm mình một ngày không dính máu.
Bước thứ hai là chuyển dần. Học thêm một nghề khác. Bán rau, bán đồ khô, làm thuê việc khác. Không cần chuyển ngay. Vừa làm nghề cũ vừa học nghề mới. Đến lúc nghề mới đủ nuôi nhà, thì buông dao xuống.
Bước thứ ba là làm phước bù. Tiền kiếm được từ nghề sát, trích một phần ra làm việc lành. Giúp người nghèo. Phóng sinh. Cúng dường. Bố thí. Phước không xóa được nghiệp cũ. Nhưng phước làm cho tâm mình nhẹ lại, và tạo nhân lành cho mai sau.
Bước thứ tư là sám hối và phát nguyện. Mỗi tối, dành vài phút nghĩ lại những gì mình đã làm. Không phải để dằn vặt mình. Mà để nhớ rằng mình không muốn tiếp tục như vậy nữa. Rồi nguyện một ngày sẽ bỏ hẳn được nghề này.
Có người hỏi: làm phước bù thì có hết tội không. Không hết. Nhưng người biết quay đầu thì khác người cứ đi mãi trong đêm. Người biết quay đầu, dù chậm, vẫn đang đi về phía sáng.
Nghề cầm dao là nghề nặng nghiệp nhất trong các nghề kiếm sống. Ai đang làm nghề này, xin đừng xem thường chuyện đó. Nhưng cũng đừng tuyệt vọng. Đường ra không phải là một bước nhảy. Mà là từng bước nhỏ, đi đều, đi thật.
Buông dao xuống được ngày nào, lòng nhẹ ngày đó. Đó là nhân quả nhãn tiền nhất. Không cần đợi đời sau mới thấy.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư