🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Một lời khen đúng lúc: nhân quả của lời lành

Nhân quả – nghiệp báo · 7 phút đọc

Chú bảo vệ ở chung cư nhà tôi tên là chú Ba. Chú làm ở đó gần mười năm. Công việc của chú là mở cổng, ghi xe, nhắc nhở người ta để xe đúng chỗ. Việc thì nhỏ. Lương thì thấp. Ít ai để ý đến chú. Người ta ra vào cổng, có người gật đầu, có người không. Có hôm mưa to, chú đứng ngoài cổng che mưa cho mấy đứa nhỏ đi học về. Cũng không ai nói gì.

Một buổi chiều, có một cô bé trong chung cư đi học về. Cô bé dừng lại trước mặt chú Ba, nói: chú ơi, hôm nay con được cô giáo khen vì con giúp bạn nhặt đồ. Chú Ba cười, xoa đầu cô bé, nói: giỏi lắm. Con ngoan như vậy thì sau này lớn lên sẽ làm được nhiều việc tốt. Cô bé cười tít mắt, chạy vào nhà. Chú Ba đứng nhìn theo, miệng vẫn còn cười. Tối hôm đó, chú kể với vợ: hôm nay có đứa nhỏ nói chuyện với chú, vui ghê.

Tôi nghe chú kể mà thấy thương. Một lời khen của chú chỉ có mấy chữ. Nhưng với cô bé, nó là cả một niềm vui. Và với chú Ba, được một đứa nhỏ tin tưởng mà kể chuyện, cũng là cả một niềm vui. Một câu nói ngắn ngủi mà làm ấm cả hai người. Đó là sức mạnh của lời lành.

Trong kinh có câu: dầu nói ngàn ngàn lời mà không có gì lợi ích, không bằng một câu có nghĩa, nghe xong được an lạc. Ngàn lời vô ích là những lời nói cho qua chuyện. Nói nhiều mà không ai nhớ. Nói nhiều mà không ai vui. Còn một câu có nghĩa là câu nói đúng lúc, đúng người, đúng chỗ. Nó không cần dài. Nó chỉ cần thật. Một câu như vậy có khi người ta nhớ cả đời. Có khi nó đổi cả một ngày của người ta. Thậm chí đổi cả một đời người.

Lời khen đúng lúc là một trong những câu nói như vậy. Khen không phải là nịnh. Nịnh là khen thứ người ta không có. Khen thật là nhìn ra thứ tốt đẹp người ta đang có mà nói lên. Đứa nhỏ giúp bạn nhặt đồ thì khen nó ngoan. Đồng nghiệp làm xong việc khó thì khen họ giỏi. Vợ nấu bữa cơm ngon thì khen cơm ngon. Chồng sửa được cái quạt hỏng thì khen khéo tay. Những lời khen ấy tốn của mình có mấy giây. Nhưng với người nghe, nó là sự ghi nhận. Ai trong chúng ta cũng cần được ghi nhận. Người lớn cũng cần. Trẻ con càng cần.

Nhân quả của lời lành rất rõ. Nhân là mình chịu khó nhìn ra điểm tốt của người khác. Quả là mình tạo ra một người vui vẻ hơn, tự tin hơn. Người được khen đúng lúc thì sẽ muốn làm tốt hơn nữa. Đứa nhỏ được khen vì giúp bạn thì mai sẽ giúp thêm lần nữa. Đồng nghiệp được khen vì làm việc cẩn thận thì sẽ cẩn thận hơn nữa. Vợ được khen vì nấu ăn ngon thì sẽ vui vẻ nấu thêm nhiều món ngon. Một lời khen gieo xuống thì mọc lên thành nhiều việc tốt khác. Đó là nhân quả dây chuyền của lời lành.

Ngược lại, lời chê bai, lời cay độc cũng có nhân quả dây chuyền của nó. Một câu chê bai vô tình có thể làm đứa nhỏ sợ đến lớp. Một câu nói nặng có thể làm người bạn đời im lặng cả tuần. Một câu mắng mỏ có thể làm nhân viên mới muốn bỏ việc. Lời nói ra rồi không lấy lại được. Nó giống như mũi tên đã bắn đi. Mình có hối hận thì nó cũng đã cắm vào lòng người ta rồi.

Vậy thì làm sao để nói lời lành? Không cần học thuộc lòng những câu hay. Chỉ cần tập nhìn người khác bằng con mắt thương. Thấy ai làm được việc tốt thì nói ra. Thấy ai đang cố gắng thì động viên. Thấy ai đang buồn thì nói một câu ấm áp. Lúc đầu có thể thấy ngượng. Người Việt mình hay ngại khen nhau. Nhưng khen một lần rồi sẽ quen. Khen hai lần rồi sẽ thấy vui. Vì khi mình làm người khác vui, mình cũng vui theo.

Có một điều cần nhớ. Lời khen phải thật lòng. Khen giả dối thì người ta nhận ra ngay. Khen quá mức thì thành nịnh. Khen đúng chỗ, đúng mức, đúng sự thật thì mới là lời lành. Khen đứa nhỏ vì nó giúp bạn là thật. Khen đồng nghiệp vì họ làm việc cẩn thận là thật. Khen vợ vì bữa cơm ngon là thật. Những điều thật ấy ở quanh mình mỗi ngày. Chỉ cần mình chịu nhìn thì sẽ thấy.

Chú Ba bây giờ vẫn đứng ở cổng chung cư. Nhưng khác trước một chút. Bây giờ chú hay cười hơn. Hay chào hỏi người ta hơn. Mấy đứa nhỏ đi học về hay dừng lại nói chuyện với chú. Chú khen đứa này học giỏi. Chú hỏi đứa kia hôm nay ở trường có vui không. Cả khu chung cư bỗng ấm lên. Chỉ vì một người chịu nói những câu lành. Một lời khen đúng lúc thì nhỏ. Nhưng nhân quả của nó thì không nhỏ chút nào.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú — kệ 100 (dhp_ev08.htm)
Bài liên quanBỏ dở việc lành giữa chừng: hạt giống gieo rồi không tướiGiận cá chém thớt: cơn giận lạc chỗ, người thân chịu thayChặt cây phá rừng: nhân quả trả lại cho chính mình