🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Hôm nay nhiệt tâm làm: nhân quả của người sống trọn một ngày

Nhân quả – nghiệp báo · 6 phút đọc

Ông Ba năm nay đã ngoài sáu mươi, ngồi trước hiên nhà mỗi buổi chiều, nhìn ra con đường trước mặt. Ông hay kể về ngày xưa. Ngày xưa ông khỏe, ngày xưa ông kiếm được nhiều tiền, ngày xưa con cái còn nhỏ quây quần bên ông. Bây giờ ông yếu rồi, tiền không còn nhiều, con cái đi làm xa. Ông cứ ngồi đó, tiếc ngày xưa, trách ngày nay. Cơm ăn không ngon, ngủ cũng không yên. Con cháu về thăm, ông lại kể chuyện xưa, rồi than thở chuyện nay. Dần dần, con cháu cũng ngại về, vì về là nghe than.

Ông Ba không phải là người xấu. Ông chỉ là người sống trong quá khứ. Ngày nào ông cũng nhai lại chuyện cũ. Chuyện vui thì tiếc vì nó qua rồi. Chuyện buồn thì oán vì nó đã xảy ra. Cả ngày ông sống với những thứ đã không còn nữa. Mà sống với cái đã qua thì làm sao sống được với cái đang có.

Kinh Trung Bộ có một bài kinh rất nổi tiếng, gọi là Kinh Nhất Dạ Hiền Giả, tức là bậc hiền sống trọn một đêm an lành. Trong kinh, Phật dạy một câu mà ai cũng nên nhớ. Quá khứ không truy tìm, tương lai không ước vọng. Quá khứ đã đoạn tận, tương lai lại chưa đến, chỉ có pháp hiện tại, tuệ quán chính ở đây. Nghĩa là quá khứ đã qua rồi, đừng đuổi theo nó nữa. Tương lai chưa tới, đừng ngồi mơ về nó nữa. Chỉ có hiện tại là thật, là nơi mình có thể sống và tu tập.

Câu kinh còn nói tiếp một ý rất hay. Hôm nay nhiệt tâm làm, ai biết chết ngày mai. Không ai điều đình được với đại quân thần chết. Nghĩa là hôm nay mình còn sống, còn khỏe, còn có người thân bên cạnh, thì hãy sống hết lòng ngày hôm nay. Đừng để ngày hôm nay trôi qua trong tiếc nuối, vì không ai biết ngày mai ra sao.

Nhân quả của thói tiếc nuối là mình bỏ lỡ hiện tại. Ông Ba tiếc ngày xưa khỏe mạnh, mà quên rằng hôm nay ông vẫn còn ngồi được trước hiên nhà, vẫn còn thấy nắng chiều, vẫn còn nghe tiếng chim. Ông tiếc ngày xưa con còn nhỏ, mà quên rằng hôm nay con ông đã trưởng thành, vẫn gọi điện về hỏi thăm ông mỗi tuần. Ông cứ nhìn về phía sau mà không nhìn xuống chân mình. Mà chân mình đang đứng trên hiện tại, nơi có bao nhiêu điều tốt đẹp vẫn còn đó.

Tiếc nuối cũng gieo nhân xấu cho người xung quanh. Con cháu về thăm mà chỉ nghe than thở thì lần sau sẽ ngại về. Bạn bè tới chơi mà chỉ nghe kể chuyện xưa thì lần sau sẽ ngại tới. Dần dần, người tiếc nuối tự cô lập mình. Không phải vì người ta bỏ mình, mà vì mình cứ sống trong quá khứ, không ai bước vào được.

Ngược lại, người sống trọn ngày hôm nay thì khác. Họ cũng có quá khứ, cũng có chuyện buồn, chuyện tiếc. Nhưng họ không để quá khứ dắt mình đi. Sáng dậy, họ làm việc của ngày hôm nay. Trưa ăn bữa cơm của ngày hôm nay. Chiều ngồi với người thân của ngày hôm nay. Tối ngủ giấc ngủ của ngày hôm nay. Mỗi ngày họ gieo một nhân mới, nhân của sự tỉnh thức và biết ơn. Quả của nhân đó là lòng nhẹ nhàng, gia đình ấm áp, và một đời sống không phí hoài.

Muốn thoát khỏi thói tiếc nuối, không cần phải quên quá khứ. Quá khứ là một phần của mình, quên sao được. Chỉ cần đừng sống trong đó nữa. Mỗi khi lòng mình trôi về chuyện cũ, hãy kéo nó về hiện tại bằng một câu hỏi đơn giản. Bây giờ mình đang ở đâu, đang làm gì, đang có ai bên cạnh. Hít một hơi, nhìn quanh, nghe tiếng động xung quanh. Hiện tại đang ở đây, đang chờ mình sống.

Ông Ba sau này được con gái khuyên, mỗi chiều ông ra tưới mấy chậu cây trước nhà. Tưới cây, ngắm cây lớn lên từng ngày, ông dần ít kể chuyện xưa hơn. Ông bảo, cây nó không tiếc ngày hôm qua, nó chỉ lớn lên hôm nay. Mình cũng vậy thôi. Sống trọn một ngày hôm nay, đó là cách sống của bậc hiền. Và đó cũng là nhân lành lớn nhất mình có thể gieo, vì chỉ có hôm nay là mình thật sự có.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Trung Bộ 131 — Kinh Nhất Dạ Hiền Giả (trung131.htm): "Quá khứ không truy tìm, tương lai không ước vọng. Quá khứ đã đoạn tận, tương lai lại chưa đến, chỉ có pháp hiện tại, tuệ quán chính ở đây. Hôm nay nhiệt tâm làm, ai biết chết ngày mai?"
Bài liên quanCứ đợi người khác lo cho mình: nhân quả của thói ỷ lạiKéo lưới mỗi sáng: nhân quả của nghề đánh cáNuôi con nuôi: nhân quả của lòng thương không máu mủ