🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Vội vàng cả đời: nhân quả của người không biết dừng

Nhân quả – nghiệp báo · 8 phút đọc

Sáng nay, tôi thấy một anh shipper chạy xe như bay qua ngã tư, suýt va vào một bà cụ đang qua đường. Anh thắng gấp, quay lại mắng bà cụ đi chậm, rồi lại phóng đi. Chiều nay, tôi thấy một chị nhân viên văn phòng vừa ăn trưa vừa trả lời tin nhắn, vừa nghe điện thoại, làm ba việc cùng lúc. Tối nay, tôi thấy chính mình: lướt điện thoại đến khuya, hết video này đến video khác, không biết mình đang tìm gì.

Chúng ta đang sống vội. Vội ăn, vội đi, vội làm, vội yêu, vội giận, vội quên. Vội đến mức không còn biết mình đang vội để làm gì nữa.

Kinh Pháp Cú Bắc Truyền có một câu kệ nghe như nói với chính thời đại này: đời mấy người được biết, và được nghe đạo mầu, thọ mạng có bao lâu, sao vẫn hoài tạo ác? Nghĩa là: đời người ngắn ngủi, được nghe đạo lý đã khó, vậy mà sao con người cứ mãi tạo ác, cứ mãi chạy theo những việc làm khổ mình, khổ người? Thọ mạng có bao lâu? Câu hỏi đó, mỗi người nên tự hỏi mình một lần.

Đời người, tính ra cũng chỉ vài chục năm. Trừ đi thời gian ngủ, thời gian bệnh, thời gian lo toan, còn lại bao nhiêu để sống cho ra sống? Vậy mà mình dùng quãng thời gian ít ỏi đó để vội. Vội hơn thua, vội kiếm tiền, vội chứng tỏ mình, vội chạy theo người khác. Chạy mãi, chạy mãi, đến lúc dừng lại thì đã hết nửa đời. Nhìn lại, mình không nhớ mình đã sống những ngày đó như thế nào. Chỉ nhớ là mình đã vội.

Vội vàng cũng là một loại nhân. Gieo nhân vội thì gặt quả ẩu. Nói vội thì nói sai, nói làm tổn thương người khác. Làm vội thì làm ẩu, làm hỏng việc, rồi phải làm lại, mất thời gian hơn. Quyết định vội thì quyết định sai, cưới vội thì khổ cả đời, đầu tư vội thì mất cả gia tài, tin vội thì bị lừa. Người ta hay đổ lỗi cho số phận, nhưng nhiều khi, quả đắng mình ăn hôm nay, hạt giống của nó là một quyết định vội vàng từ nhiều năm trước.

Kinh Pháp Cú Bắc Truyền còn dạy: hành vi của con người, làm lành hay làm ác, quả báo đến với mình, trọn không hề sai, mất. Nghĩa là việc gì mình làm, dù vội hay chậm, quả báo cũng không sai chạy đi đâu. Làm lành thì được lành, làm ác thì gặp ác. Vội không làm cho quả đến nhanh hơn hay chậm hơn. Vội chỉ làm cho mình không kịp nhìn xem mình đang gieo hạt gì. Người gieo hạt mà không nhìn, thì gieo phải hạt xấu cũng không biết. Đến lúc quả mọc lên, mới tá hỏa.

Có người nói: không vội thì làm sao kịp? Đời này cạnh tranh lắm, chậm là thua. Xin thưa, chậm không phải là thua. Chậm là để mình nhìn rõ đường. Người chạy nhanh mà chạy sai đường, thì càng chạy càng xa đích. Người đi chậm mà đi đúng đường, thì dù chậm, vẫn tới nơi. Vội vàng không giúp mình tới đích nhanh hơn. Vội vàng chỉ giúp mình lạc đường nhanh hơn.

Biết dừng không phải là lười. Biết dừng là một loại trí tuệ. Dừng lại để thở. Dừng lại để nhìn xem mình đang đi đâu. Dừng lại để nghe người thân nói hết câu. Dừng lại để ăn một bữa cơm cho ra bữa cơm, ngủ một giấc cho ra giấc ngủ. Những việc tưởng nhỏ đó, chính là những việc giữ cho đời mình không trôi đi vô ích.

Tôi quen một bác thợ mộc già. Bác làm việc chậm lắm. Đóng một cái tủ, bác làm cả tuần. Người ta chê bác chậm, bác cười: "Gỗ nó không vội, sao mình phải vội? Làm ẩu, tủ mau hư, người ta mắng mình. Làm kỹ, tủ bền hai mươi năm, người ta nhớ mình." Bác nói đúng. Cái tủ bác đóng kỹ, hai mươi năm sau vẫn còn đó. Còn những cái tủ đóng vội, ba năm đã long đinh, sập cánh. Đời người cũng vậy. Sống kỹ thì bền. Sống vội thì mau hỏng.

Muốn tập bớt vội, có thể bắt đầu từ những việc rất nhỏ. Ăn chậm lại một chút, nhai kỹ một chút. Đi chậm lại một chút, nhìn đường một chút. Nghe người khác nói, nghe cho hết câu rồi hãy đáp. Trước khi quyết định việc lớn, để qua một đêm rồi hãy quyết. Những cái chậm nhỏ đó, tích lại thành một đời sống khác hẳn. Mình sẽ thấy mình bớt nói sai, bớt làm hỏng, bớt hối hận.

Cũng nên dành cho mình mỗi ngày mười phút không vội. Mười phút ngồi yên, không điện thoại, không công việc, chỉ thở và nhìn lại ngày hôm nay: mình đã gieo những nhân gì? Mình đã nói câu nào làm người khác buồn? Mình đã làm việc gì mà lòng không an? Mười phút đó, tưởng là mất thời gian, thật ra là tiết kiệm thời gian. Vì nhìn ra một nhân xấu sớm một ngày, thì đỡ phải trả quả xấu cả tháng, cả năm.

Thọ mạng có bao lâu? Không ai biết. Có thể là tám mươi năm, có thể là ngày mai. Chính vì không biết, nên mỗi ngày đều quý. Sống vội là phung phí những ngày quý đó. Sống chậm, sống kỹ, sống có mặt trong từng việc mình làm, đó mới là cách dùng đời cho đáng.

Xin đừng đợi đến lúc nằm trên giường bệnh mới ước: giá như mình sống chậm lại. Lúc đó thì đã muộn. Bây giờ, ngay lúc này, mình vẫn còn kịp. Kịp dừng lại, kịp thở, kịp nhìn người thân của mình bằng ánh mắt không vội, kịp nói một câu tử tế không vội. Những việc đó, làm ngay hôm nay, quả sẽ trổ ngay hôm nay: lòng mình nhẹ đi, người bên cạnh mình ấm lên.

Vội vàng cả đời, cuối cùng được gì? Được một đời vội vàng. Còn biết dừng đúng lúc, cuối cùng được gì? Được một đời đáng sống. Câu trả lời nằm trong tay mình, trong từng bước chân hôm nay.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú Bắc Truyền — Phẩm Làm Ác, kệ 288, 291
Bài liên quanNói thật, không giận: gieo nhân thiện bằng lời nói mỗi ngàyÝ vừa khởi, thiện ác đã phân: nghiệp bắt đầu từ trong đầuQuả chưa tới không phải quả không tới: vì sao quả báo đến chậm