🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Nói thách một câu, mất một khách quen

Nhân quả – nghiệp báo · 6 phút đọc

Buổi sáng ở chợ, có một sạp rau nhỏ mà người ta hay ghé. Bà chủ bán rau quen mặt cả khu. Một hôm, có chị khách lạ dừng lại hỏi nải chuối: "Bao nhiêu vậy cô?" Bà chủ nhìn khách lạ, nói giá gấp rưỡi giá thường. Chị khách mặc cả một hồi rồi cũng mua, vì đang cần. Bà chủ cười, nghĩ mình lời thêm được mấy chục ngàn.

Hôm sau, chị khách ấy quay lại chợ, nhưng đi thẳng qua sạp rau, ghé sạp bên cạnh. Hỏi ra mới biết, chị đã hỏi giá ở mấy sạp khác. Từ đó, chị thành khách quen của sạp bên cạnh. Bà chủ mất một khách, mà không hiểu vì sao. Bà chỉ lời được một lần, rồi mất luôn những lần sau.

Chuyện nói thách thì nhiều người làm. Người bán nghĩ: khách lạ thì nói cao lên một chút, mặc cả xuống là vừa. Người mua cũng quen mặc cả. Cả hai bên đều coi đó là chuyện thường ở chợ. Nhưng có một điều ít ai để ý: giá thách không chỉ là chuyện tiền, mà là chuyện lòng tin. Người mua có thể không biết giá thật hôm nay, nhưng họ biết so sánh. Họ hỏi sạp này, sạp kia. Một lần bị thách quá cao, họ nhớ rất lâu.

Có một câu kinh xưa nói thế này: nói thật, không phẫn nộ, của ít, thí người xin, nhờ ba việc lành này, người đến gần thiên giới. Nói thật được xếp đầu tiên, trước cả việc cho đi. Vì lời nói thật là nền của mọi việc lành khác. Người buôn bán nói thật, khách tin. Khách tin thì quay lại. Khách quay lại thì buôn bán mới bền.

Nói thách là nói không thật về giá trị của món hàng. Món hàng đáng mười đồng, mình nói mười lăm đồng. Năm đồng chênh đó không phải là tiền lời, mà là tiền vay của lòng tin. Vay thì phải trả. Trả bằng cách nào? Bằng việc khách không quay lại nữa. Bằng việc khách kể cho người khác nghe: sạp đó hay nói thách lắm. Một câu kể như vậy, mình mất không biết bao nhiêu khách mà mình không hề hay.

Nhiều người bán hàng giỏi không phải vì họ khéo thách giá, mà vì họ nói giá thật. Giá thật thì khách không phải mặc cả nhiều. Khách mua nhanh, mua xong vui vẻ, hôm sau lại ghé. Lời mỗi lần ít hơn một chút, nhưng bán được nhiều lần, nhiều người. Tính ra, người nói giá thật lời hơn người hay nói thách. Cái lời của họ nằm ở số lần khách quay lại, chứ không nằm ở một lần bán được giá cao.

Nhân quả trong buôn bán rất rõ ràng, không cần đợi lâu. Gieo một câu nói thách, gặt một khách hàng quay lưng. Gieo một giá thật, gặt một khách quen lâu dài. Người bán nào cũng muốn có khách quen, vì khách quen là vốn quý nhất của sạp hàng. Mà khách quen không mua bằng lời ngon ngọt, họ ở lại bằng lòng tin. Lòng tin thì chỉ có nói thật mới giữ được.

Có người nói: ở chợ mà không thách thì lỗ. Thật ra không phải vậy. Nói giá thật không có nghĩa là bán rẻ. Món hàng tốt, giá xứng đáng, mình nói đúng giá của nó, khách hiểu và chấp nhận. Cái làm mình lỗ không phải là nói thật, mà là bán hàng kém, cân thiếu, hàng không đúng như lời mình nói. Người mua bây giờ tinh lắm. Họ chỉ cần mua một lần là biết hàng mình ra sao.

Nếu lỡ quen miệng nói thách, sửa cũng không khó. Từ mai, ai hỏi giá thì nói giá thật, một giá cho mọi người, quen hay lạ đều như nhau. Khách mặc cả thì bớt chút đỉnh cho vui, nhưng đừng bớt bằng cách nói thách lên trước. Làm vậy một thời gian, khách sẽ nhận ra sạp mình khác. Họ ghé nhiều hơn, giới thiệu người khác đến. Đó là quả của lời nói thật, đến chậm mà chắc.

Buôn bán là nghề sống bằng lòng người. Lòng người thì giữ bằng lời thật. Một câu nói thách tưởng là khôn, hóa ra là dại. Một giá thật tưởng là thiệt, hóa ra là lời. Người hiểu được điều này, sạp hàng của họ không bao giờ vắng khách.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú (HT Thích Minh Châu dịch) — trang 25 (kệ 224: Nói thật, không phẫn nộ, của ít, thí người xin, nhờ ba việc lành này, người đến gần thiên giới)
Bài liên quanMột lời nịnh, gieo một cái bẫyGiữ tiền hộ người ta rồi tiêu dần: nhân quả của bàn tay không sạchLàm cho có, đùn cho người: nhân quả của thói trốn việc