🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Giữ chữ tín là gieo nhân lành cho chính mình

Nhân quả – nghiệp báo · 6 phút đọc

Chị Lan mở tiệm may nhỏ. Có lần, chị nhận may áo dài cho một cô dâu, hẹn ngày lấy. Đến gần ngày hẹn, chị bị ốm, may không kịp. Chị có thể nói dối là vải chưa về, hoặc đổ lỗi cho người khác. Nhưng chị gọi điện nói thật: chị ốm, áo chưa xong, xin lùi hai ngày, và chị sẽ may gấp không lấy thêm tiền. Cô dâu ban đầu giận, rồi cảm động vì chị nói thật. Sau đám cưới, cô giới thiệu cho chị năm khách nữa.

Chữ tín là thứ tài sản không nhìn thấy, nhưng ai cũng cảm nhận được. Người giữ chữ tín thì lời nói có trọng lượng. Nói là làm, hẹn là đến, hứa là giữ. Người ta tin mình không phải vì mình nói hay, mà vì mình đã làm đúng những gì mình nói, nhiều lần.

Kinh Pháp Cú dạy: "Ý dẫn đầu các pháp, ý làm chủ, ý tạo. Nếu với ý thanh tịnh, nói lên hay hành động, an lạc bước theo sau, như bóng, không rời hình." Ý thanh tịnh thì lời nói và việc làm đều thanh tịnh. Lời nói đi đôi với việc làm, như bóng không rời hình. Người giữ chữ tín là người có ý ngay thẳng, nói sao làm vậy, nên an lạc đi theo họ như bóng theo hình.

Cũng trong kinh ấy, Phật dạy: "Nói lên lời ôn hòa, lợi ích và chân thật, không mất lòng một ai." Lời chân thật là gốc của chữ tín. Nói thật thì người ta tin. Nói dối một lần thì mười lần sau nói thật người ta cũng nghi. Chữ tín xây bằng nhiều năm, phá bằng một lần. Xây lại thì khó gấp mười lần xây mới.

Chữ tín trong làm ăn là khách quay lại. Trong gia đình là vợ chồng tin nhau. Trong bạn bè là lời hứa có giá trị. Mất chữ tín trong chuyện nào thì mất luôn niềm tin trong chuyện ấy. Người ta có thể tha thứ cho mình sai, nhưng khó tha thứ cho mình dối. Sai là lỗi, dối là tính. Lỗi thì sửa được, tính thì người ta sợ.

Có người giữ chữ tín với người lớn mà thất tín với người nhỏ. Hứa với con mà không làm, hứa với nhân viên mà không giữ, hứa với người giúp việc mà quên. Họ nghĩ người nhỏ không quan trọng. Nhưng trẻ con nhớ lời hứa của cha mẹ rất dai. Nhân viên nhớ lời hứa của chủ rất kỹ. Thất tín với người nhỏ thì mất lòng tin của người nhỏ, mà lòng tin ấy cũng là phước của mình.

Giữ chữ tín đôi khi phải trả giá. Hẹn rồi mà bận, vẫn phải đến. Hứa rồi mà lỗ, vẫn phải giữ. Nhưng cái giá ấy rẻ hơn cái giá của mất tín nhiều. Giữ được một lời hứa lúc khó thì lời hứa ấy có giá trị gấp mười lần lúc dễ. Người ta nhớ nhất những người giữ lời lúc khó, chứ không phải lúc dễ.

Muốn giữ chữ tín thì đừng hứa bừa. Hứa ít thôi, nhưng hứa cái nào chắc cái ấy. Đừng hứa cho vui miệng, đừng hứa để người ta vui lòng rồi quên. Hứa thì phải nhớ, nhớ thì phải làm. Nếu thấy không làm được thì đừng hứa, hoặc nói rõ là mình sẽ cố gắng, chứ không chắc chắn. Nói rõ ngay từ đầu thì không ai trách mình thất tín.

Chữ tín cũng là gieo nhân cho con cái. Con nhìn cha mẹ giữ lời thì học được giữ lời. Cha mẹ hứa với con rồi làm đúng, con tin cha mẹ. Con tin cha mẹ thì con nghe lời, con ngoan. Ngược lại, cha mẹ hứa suông thì con cũng học hứa suông. Lớn lên, con đi đâu cũng hứa suông, ai cũng chán. Nhân quả của chữ tín đi từ đời cha mẹ sang đời con, không cần đợi lâu.

Hôm nay, hãy nhìn lại những lời hứa của mình. Có lời nào chưa giữ không. Nếu có, hãy giữ ngay, hoặc xin lỗi và hẹn lại rõ ràng. Đừng để lời hứa treo lơ lửng, người ta chờ mãi rồi mất tin. Giữ chữ tín là gieo nhân lành cho chính mình, vì người giữ tín thì đi đâu cũng có người tin, làm gì cũng có người giúp. Đó là phước lớn, không mua được bằng tiền.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú - Dhammapada Sutta (Thích Minh Châu dịch), tr. 1
• Kinh Pháp Cú - Dhammapada Sutta (Thích Minh Châu dịch), tr. 46
Bài liên quanNhân quả không phải định mệnhNói dối cho qua chuyện: lời dối nhỏ, nhân không nhỏThấy người ta hơn mình mà khó chịu: nhân quả của lòng ganh