🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Nghiệp do mình tạo, chỉ mình mới chuyển được

Nhân quả – nghiệp báo · 6 phút đọc

Có một câu hỏi nhiều người hay đặt ra. Số phận mình có phải đã định sẵn không? Sinh ra trong gia đình nghèo, lớn lên gặp toàn chuyện xui, có phải đó là nghiệp phải chịu cả đời? Hay mình có thể thay đổi được?

Trong kinh, Đức Phật dạy rằng nghiệp là tác ý. Tác ý là nghiệp. Nghĩa là mọi hành động có chủ ý, dù bằng thân, bằng lời nói hay bằng ý nghĩ, đều tạo nghiệp. Lời dạy này được ghi trong sách Đức Phật và Phật Pháp, dẫn từ Tăng Nhất A Hàm. Hiểu đơn giản, nghiệp không phải là một cái án đã tuyên. Nghiệp là những gì mình đã làm, đang làm, và sẽ làm. Mà đã là việc mình làm, thì mình có thể làm khác đi.

Nhiều người hiểu sai về nghiệp. Họ nghĩ nghiệp là số phận. Nghiệp xấu thì cả đời khổ, không cách nào thoát. Nhưng Đức Phật không dạy như vậy. Ngài dạy rằng chúng ta hoàn toàn tự do tạo ra những phản ứng mới để hòa dịu nghiệp lực. Chúng ta có đủ năng lực để chuyển phần nào cái nghiệp của chúng ta theo ý muốn. Chuyển đến mức độ nào, chỉ tùy nơi ta.

Nói cách khác, quá khứ có thể đã gieo nhân xấu. Nhưng hiện tại là lúc ta gieo nhân mới. Hiện tại là con đẻ của quá khứ, đồng thời cũng là mẹ sanh của tương lai. Câu này cũng nằm trong sách Đức Phật và Phật Pháp. Quá khứ đã qua không sửa được. Nhưng tương lai thì đang nằm trong tay ta, trong từng việc ta làm hôm nay.

Tôi nhớ một người đàn ông từng nghiện ngập nhiều năm. Gia đình tan nát, bạn bè xa lánh. Ai cũng bảo anh hết thuốc chữa. Một ngày, anh quyết định bỏ. Không phải một lần là xong. Anh bỏ rồi tái nghiện, rồi lại bỏ, nhiều lần như vậy. Mất gần ba năm. Nhưng cuối cùng anh đứng lên được. Giờ anh làm việc thiện nguyện, giúp những người nghiện khác cai. Anh nói, nghiệp cũ của tôi nặng. Nhưng tôi không để nó quyết định đời tôi. Mỗi ngày không chạm vào ma túy, là một ngày tôi chuyển nghiệp.

Chuyển nghiệp không phải là xóa nghiệp. Nghiệp cũ đã gieo, quả của nó vẫn sẽ trổ phần nào. Giống như người vay nợ, không thể nói xóa là xóa. Nhưng người đó có thể trả dần, trả đều, và ngừng vay thêm. Trả hết nợ cũ, đời sẽ nhẹ. Còn nếu vừa trả vừa vay thêm, thì nợ chồng nợ, không bao giờ hết.

Thực tập chuyển nghiệp, bắt đầu từ ý nghĩ. Nghiệp bắt đầu từ tác ý, từ cái ý muốn trong lòng. Muốn hại người, đó là nhân xấu đang gieo. Muốn giúp người, đó là nhân lành đang gieo. Cho nên đừng đợi đến lúc làm mới tính. Hãy để ý từ lúc nghĩ. Nghĩ lành, nói lành, làm lành. Ba cửa thân khẩu ý, giữ được cửa ý thì hai cửa kia sẽ theo.

Chuyển nghiệp cũng là thay đổi thói quen. Một người quen nói dối, muốn chuyển, phải tập nói thật từng việc nhỏ. Một người quen nóng giận, muốn chuyển, phải tập dừng lại một nhịp trước khi nổi nóng. Một người quen lười biếng, muốn chuyển, phải tập làm một việc có ích mỗi ngày. Không cần làm lớn. Chỉ cần làm khác hôm qua một chút. Một chút mỗi ngày, lâu ngày thành con người khác.

Có người bảo, tôi đã làm quá nhiều việc xấu, giờ chuyển còn kịp không? Kịp. Trong kinh có ví dụ. Tên cướp sát nhân ngày hôm nay, có thể là người hiền như bậc thánh nhân ngày mai. Không ai bị trói buộc vĩnh viễn bởi quá khứ của mình. Chỉ cần bắt đầu. Bắt đầu hôm nay, bắt đầu ngay bây giờ, bắt đầu từ một việc nhỏ.

Nghiệp do mình tạo, chỉ mình mới chuyển được. Không ai chuyển thay mình. Phật không chuyển nghiệp thay ai. Thầy không chuyển nghiệp thay ai. Cha mẹ không chuyển nghiệp thay con. Mỗi người tự gieo, tự gặt, tự chuyển. Nghe thì có vẻ nặng nề. Nhưng thật ra đó là tin vui. Vì nếu nghiệp do mình tạo, thì tương lai cũng do mình tạo. Mình không phải nạn nhân của số phận. Mình là người viết tiếp câu chuyện đời mình, bắt đầu từ trang hôm nay.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Đức Phật và Phật Pháp (HT Narada, Phạm Kim Khánh dịch) — chương 19 Nghiệp là gì? (dp&pp19.htm)
Bài liên quanSân hận đốt mình trước khi đốt người khácNói dối cho qua chuyện: lời dối nhỏ, nhân không nhỏThấy người ta hơn mình mà khó chịu: nhân quả của lòng ganh