Anh Hậu đi làm xa, mỗi tháng đều gửi tiền về cho cha mẹ. Gửi đều lắm, tháng nào cũng đúng ngày. Nhưng cả năm anh chỉ gọi điện về được vài lần, mỗi lần vội vàng vài phút. Tết về nhà, anh mua quà to, lì xì dày. Ai cũng khen anh có hiếu. Chỉ có mẹ anh, tối ba mươi ngồi nhìn mâm cơm, khẽ nói với cha: "Nó gửi tiền nhiều, mà sao nhà mình vẫn thấy thiếu thiếu." Thiếu cái gì? Thiếu tiếng nói cười. Thiếu đứa con ngồi lại ăn với cha mẹ một bữa cơm cho trọn.
Tiền bạc quan trọng, nhưng tiền bạc không phải là tất cả của chữ hiếu. Kinh Tăng Chi có một đoạn dạy rất rõ: những ai đền ơn bằng cách nuôi dưỡng, cúng dường cha mẹ với của cải, vật chất, tiền bạc thì không bao giờ đủ để trả ơn cha mẹ. Nói bằng lời thường: cha mẹ cho mình mạng sống, nuôi mình lớn lên, lo cho mình từng bữa ăn giấc ngủ. Cái ơn đó lớn quá, tiền bạc không đong được. Mình có gửi bao nhiêu tiền về cũng không gọi là trả hết ơn. Hiểu được vậy thì mình mới thôi nghĩ rằng cứ gửi tiền là xong bổn phận.
Vậy đền ơn cha mẹ bằng cách nào? Kinh dạy tiếp: ai đối với cha mẹ không có lòng tin thì khuyến khích, hướng dẫn, để cha mẹ an trú vào thiện pháp. Nghĩa là giúp cha mẹ sống lành, sống vui, sống có ý nghĩa. Cha mẹ chưa biết làm lành thì mình hướng cho cha mẹ làm lành. Cha mẹ hay buồn phiền thì mình làm cho cha mẹ vui. Cha mẹ già yếu thì mình ở bên, chăm sóc, lắng nghe. Cái ơn mình đền không nằm ở số tiền, mà nằm ở tấm lòng và cách mình sống với cha mẹ mỗi ngày.
Có người nghĩ hiếu là chuyện lớn, phải đợi có tiền, có nhà, có địa vị rồi mới báo hiếu. Nhưng cha mẹ già đi từng ngày, không đợi mình thành công. Hiếu nằm trong những chuyện nhỏ nhất. Một cuộc gọi mỗi tối hỏi cha mẹ ăn cơm chưa. Một lần về nhà ngồi bóp vai cho mẹ. Một lần nhịn lời khi cha nóng tính. Một lần đưa cha mẹ đi khám bệnh mà không than phiền. Những việc nhỏ ấy, cộng lại, mới là hiếu thật. Tiền bạc là một phần, nhưng không có tình thương đi kèm thì tiền bạc chỉ là con số.
Cũng có người chăm cha mẹ rất kỹ mà trong lòng cứ ấm ức. Cơm nước đầy đủ, thuốc thang đầy đủ, nhưng mặt thì nặng, lời thì cộc. Cha mẹ ăn cơm mà thấy mình là gánh nặng, thì bữa cơm đó không còn là hiếu nữa. Hiếu không chỉ là làm, mà là làm với lòng thương. Cha mẹ không cần con cái hoàn hảo. Cha mẹ chỉ cần con cái thương mình thật lòng, và sống cho ra người tử tế. Con sống tử tế, cha mẹ ra đường ngẩng mặt được với người ta. Đó cũng là báo hiếu.
Cha mẹ già rồi thường không mong gì nhiều. Không mong con giàu, không mong quà to. Cha mẹ chỉ mong con nhớ tới mình. Nhớ ngày sinh nhật của mẹ, nhớ ngày giỗ của cha, nhớ gọi điện hỏi thăm khi trời trở lạnh. Có người con gái lấy chồng xa, mỗi tối đều gọi video cho mẹ, cho mẹ nhìn mặt cháu ngoại một lúc. Mẹ bảo: "Mỗi ngày được nhìn thấy tụi nó là mẹ vui rồi." Hiếu đôi khi chỉ là vậy: để cha mẹ biết rằng mình vẫn còn trong lòng con, dù con ở xa tới đâu. Người già sợ nhất không phải là nghèo, mà là bị con cái quên lãng.
Nhân quả trong gia đình rõ nhất ở chỗ này. Mình đối với cha mẹ ra sao, con cái mình nhìn thấy hết. Mình gửi tiền mà không về thăm, mai này con mình cũng gửi tiền mà không về thăm mình. Mình chăm cha mẹ bằng cả tấm lòng, mai này con mình cũng học được cách thương mình như vậy. Cái mình gieo hôm nay trong nhà, chính là cái mình gặt mai sau trong nhà. Cho nên, hiếu không phải là việc để dành. Hiếu là việc làm ngay hôm nay, khi cha mẹ còn ngồi đó đợi mình về ăn cơm.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư