🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Keo kiệt với chính mình: giữ được tiền, mất cả niềm vui sống

Nhân quả – nghiệp báo · 7 phút đọc

Có một ông chú trong xóm tôi, cả đời dành dụm. Ông không dám ăn một bữa ngon. Thịt cá ông mua loại rẻ nhất. Áo quần ông mặc tới sờn vai mới thay. Đèn trong nhà, ông tắt sớm để đỡ tốn điện. Ai cũng khen ông biết lo xa, biết tiết kiệm. Đến khi ông mất, con cháu mở tủ ra, thấy mấy cọc tiền được gói kỹ trong bọc ni lông, cất sâu dưới đáy tủ. Tiền còn nguyên. Còn ông thì cả đời chưa từng ăn một bữa thật ngon, chưa từng mặc một cái áo thật ấm, chưa từng đi đâu chơi cho khuây khỏa.

Người ta hỏi: vậy ông sống để làm gì? Câu hỏi nghe hơi phũ, nhưng đáng để ngẫm. Tiền là để sống, hay sống là để giữ tiền? Nếu cả đời chỉ lo giữ tiền mà không dám sống, thì đến cuối đời, tiền còn đó, mà người đã đi rồi. Người thân nhìn đống tiền mà khóc, không phải vì thương tiền, mà vì thương một đời người đã sống quá chắt chiu với chính mình.

Keo kiệt với người khác thì ai cũng thấy xấu. Nhưng keo kiệt với chính mình thì nhiều người lại khen là tiết kiệm. Cần phân biệt cho rõ. Tiết kiệm là dùng tiền đúng chỗ, không hoang phí. Keo kiệt là không dám dùng tiền ngay cả khi cần, ngay cả khi dùng thì tốt cho sức khỏe, cho niềm vui, cho tình thân. Tiết kiệm làm đời sống nhẹ nhàng. Keo kiệt làm đời sống nặng nề. Người tiết kiệm ăn bữa cơm đạm bạc mà vui. Người keo kiệt ăn bữa cơm đạm bạc mà trong lòng cứ tiếc, cứ tính, cứ lo.

Trong kinh dạy, bố thí là một cách gột rửa những tâm lý bỏn xẻn, xan tham, để mài giũa tâm hồn trở nên cao thượng. Người thực hành bố thí sẽ đạt được hai điều: đem niềm vui, an lạc đến cho người khác, và trau dồi tinh thần của chính mình. Nói cách khác, cho đi không làm mình nghèo đi. Cho đi làm lòng mình rộng ra. Người keo kiệt thì ngược lại. Lòng cứ co lại dần. Co lại với người ngoài, rồi co lại với người thân, rồi cuối cùng co lại với chính mình. Đến mức muốn mua cho mình một đôi dép mới cũng đắn đo cả tuần.

Có người keo kiệt vì sợ. Sợ nghèo trở lại. Sợ mai này không có tiền chữa bệnh. Sợ con cái khinh khi. Nỗi sợ đó có thật, không ai chê được. Nhưng sợ quá thì thành bệnh. Bệnh giữ tiền. Người mang bệnh này, tiền trong tay càng nhiều, lòng càng bất an. Vì càng nhiều càng sợ mất. Họ không còn làm chủ tiền nữa, mà tiền làm chủ họ. Họ thức dậy mỗi sáng là nghĩ đến tiền, đi ngủ cũng nghĩ đến tiền. Một đời người trôi qua trong tính toán.

Nhân quả của sự keo kiệt với chính mình không phải là kiếp sau nghèo khổ. Nó hiện ngay trong đời này. Quả của nó là một đời sống khô khan. Ăn không ngon, ngủ không yên, chơi không vui, thương ai cũng dè chừng. Con cháu nhìn cha mẹ, ông bà sống như vậy thì học theo, hoặc ngược lại, thương quá mà xót xa. Có đứa con nói: "Ba mẹ cứ giữ tiền làm gì, tụi con chỉ muốn ba mẹ sống vui." Nghe mà chạnh lòng.

Muốn chữa, không cần phải vung tiền. Chỉ cần bắt đầu bằng những việc nhỏ. Hôm nay, mua cho mình một bữa ăn ngon hơn thường ngày một chút. Mua cho vợ một bó hoa, không cần đợi dịp gì. Mua cho cha mẹ già một cái áo ấm. Mời bạn cũ một ly cà phê. Những việc đó tốn không bao nhiêu tiền, nhưng nó mở lòng mình ra. Lòng mở ra một chút, niềm vui chui vào một chút. Làm đều, lòng sẽ rộng dần.

Kinh còn dạy, bố thí giúp xóa mờ những tạp chất xan tham, bỏn sẻn, keo kiệt trong tâm, để vững tiến trên con đường tu tập. Chữ "xóa mờ" rất hay. Không phải xóa hết một lần. Mà mờ dần, mờ dần. Mỗi lần cho đi một chút, lòng nhẹ một chút. Mỗi lần dám dùng tiền đúng chỗ, nỗi sợ vơi một chút. Tu tập cũng vậy thôi. Không ai hết tham trong một ngày. Người ta hết dần, từng chút một.

Có một câu hỏi để tự soi mình mỗi tối: hôm nay mình có sống xứng đáng với số tiền mình đang giữ không? Nếu câu trả lời là mình đã ăn uống tử tế, đã quan tâm người thân, đã giúp ai đó một chút, thì hôm đó là một ngày đáng sống. Nếu cả ngày chỉ lo giữ tiền, không dám tiêu một đồng cho niềm vui, thì hôm đó mình đã để tiền sống thay mình.

Tiền bạc là phương tiện, không phải cứu cánh. Người khôn dùng tiền để mua sức khỏe, mua thời gian bên người thân, mua sự bình an. Người dại giữ tiền để rồi tiền giữ mình. Đừng đợi đến khi nằm trên giường bệnh mới tiếc: phải chi hồi đó mình sống vui hơn một chút. Sống vui không cần nhiều tiền. Chỉ cần đừng keo kiệt với chính mình, ngay từ hôm nay.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Tìm hiểu Kinh Bốn Mươi Hai Chương (TT Thích Nhật Từ) — trang 44
• Tìm hiểu Kinh Bốn Mươi Hai Chương (TT Thích Nhật Từ) — trang 46
Bài liên quanDạy con nói thật: nhân quả bắt đầu từ câu trả lời của cha mẹLàm việc thiện rồi đăng lên mạng: phước còn lại bao nhiêuGhen tị với anh em ruột: ngọn lửa đốt từ trong nhà