🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Ghen tị với anh em ruột: ngọn lửa đốt từ trong nhà

Nhân quả – nghiệp báo · 8 phút đọc

Hai anh em ruột, cùng một cha một mẹ, cùng lớn lên trong một mái nhà. Người em học giỏi, ra trường có việc làm tốt, mua được nhà, cưới được vợ hiền. Người anh thì lận đận, làm ăn thất bát, đến giờ vẫn ở trọ. Tết về, cả nhà quây quần. Em trai biếu cha mẹ ít tiền, mua cho cha cái áo mới. Anh trai ngồi bên, cười gượng. Trong lòng anh, một giọng nói nhỏ vang lên: "Sao nó hơn mình nhiều thế? Sao số mình khổ thế?" Giọng nói đó không ai nghe thấy, nhưng nó đốt anh từ bên trong, âm ỉ cả buổi, rồi cả tháng, rồi cả năm.

Ghen tị với người ngoài đã khổ. Ghen tị với anh em ruột còn khổ hơn gấp bội. Vì người ngoài thì mình có thể tránh mặt, có thể không gặp. Còn anh em ruột thì Tết phải gặp, giỗ phải gặp, cha mẹ ốm đau phải gặp. Mỗi lần gặp là một lần so sánh. So sánh nhà cửa, so sánh lương bổng, so sánh con cái. So sánh xong thì buồn. Buồn xong thì giận. Giận người em, giận cha mẹ thiên vị, giận cả số phận. Mà giận ai thì người đó có biết đâu. Chỉ có mình là khổ.

Có người nói: ghen tị là chuyện thường, ai chẳng có. Đúng là ai cũng từng có lúc ghen tị. Nhưng ghen tị với anh em ruột là một loại lửa đặc biệt. Nó đốt từ trong nhà đốt ra. Cha mẹ sinh con ra, mong anh em thương nhau, đùm bọc nhau. Khi con cái ghen tị nhau, cha mẹ là người đau đầu tiên. Cha mẹ cho em nhiều hơn một chút, anh đã nghĩ là thiên vị. Cha mẹ khen em một câu, anh đã nghĩ là cha mẹ không thương mình. Nhà đang yên, chỉ vì lòng ghen tị mà thành nhà có chuyện.

Trong kinh dạy, bậc A-la-hán là người đã diệt trừ tận gốc mười phiền não, trong đó có tật đố, tức là lòng ghen tị, đố kỵ. Tật đố đứng cùng hàng với tham, sân, si, phẫn nộ, hiềm hận, dèm pha, não hại, xan tham và kiêu mạn. Nghĩa là ghen tị không phải là tính xấu nhỏ. Nó là một phiền não lớn, ngang hàng với tham và sân. Người còn tật đố thì lòng chưa thanh tịnh. Người diệt được tật đố thì mới thật sự an lạc.

Vì sao ghen tị lại nặng như vậy? Vì nó làm méo mó cái nhìn của mình. Người ghen tị nhìn người khác hơn mình thì khó chịu, nhìn người khác khổ thì hả hê. Lâu dần, lòng mình toàn những thứ xấu xí. Mình không còn vui được với niềm vui của người khác. Em mình mua nhà, mình không mừng mà lại buồn. Em mình thăng chức, mình không chúc mừng mà lại nghi ngờ: chắc nó có ô dù. Lòng như vậy thì làm sao mà an?

Nhân quả của lòng ghen tị với anh em ruột hiện ra rất rõ. Quả đầu tiên là mất tình thân. Anh em càng ngày càng xa nhau. Có chuyện không gọi nhau. Cha mẹ ốm, đùn đẩy nhau. Đến khi cha mẹ mất rồi, anh em nhìn nhau như người dưng. Quả thứ hai là mất chính mình. Người ghen tị sống mà lúc nào cũng so sánh, lúc nào cũng thấy mình thua thiệt. Ăn không ngon, ngủ không yên. Người em có hơn mình thật, nhưng cái khổ của mình không phải do em gây ra. Cái khổ đó do lòng ghen tị của mình gây ra.

Muốn chữa, phải bắt đầu bằng một việc rất khó: vui với niềm vui của em mình. Nghe thì dễ, làm thì khó vô cùng. Nhưng đó là thuốc duy nhất. Kinh dạy về tùy hỷ: thấy người khác làm điều tốt, được điều tốt, mình vui theo thì mình cũng được phước. Áp vào đây cũng vậy. Em mình thành công, mình vui thật lòng, thì lòng mình nhẹ đi một phần. Vui được một lần, sẽ vui được lần thứ hai. Lâu dần, lòng ghen tị mờ đi, tình anh em sáng lại.

Cũng cần nhìn lại cho công bằng. Mỗi người có một số phận, một nhân duyên khác nhau. Em mình hơn mình hôm nay, không có nghĩa là em mình sướng cả đời. Mình thua em hôm nay, không có nghĩa là mình khổ cả đời. Nhân quả vận hành theo cách của nó, không theo sự so sánh của mình. Người hiểu điều này sẽ bớt ghen tị. Vì họ biết: cái của người khác là quả của nhân người ta đã gieo. Muốn có quả như vậy, mình phải gieo nhân như vậy, chứ không phải ngồi ghen tị.

Cha mẹ cũng có phần trách nhiệm. Cha mẹ đừng so sánh con cái với nhau. Đừng nói: "Sao con không được như em con?" Câu đó như đổ thêm dầu vào lửa. Mỗi đứa con là một hạt giống khác nhau, lớn lên theo cách khác nhau. Cha mẹ khôn là người tưới nước đều cho cả hai, không thiên vị, không so sánh. Anh em thương nhau hay không, phần lớn bắt đầu từ cách cha mẹ đối xử công bằng với cả hai từ khi còn nhỏ.

Nếu hôm nay bạn đang ghen tị với anh em ruột của mình, hãy thử làm một việc: gọi điện cho em, chúc mừng em một cách chân thành. Không cần quà cáp gì lớn. Chỉ cần một câu: "Anh mừng cho em." Nói ra, ban đầu sẽ ngượng miệng lắm. Nhưng nói xong, lòng sẽ nhẹ đi một chút. Nhẹ một chút thôi, nhưng đó là bước đầu tiên để dập tắt ngọn lửa đang đốt từ trong nhà. Nhà chỉ ấm khi anh em thương nhau. Mà anh em chỉ thương nhau khi không còn ai ghen tị với ai nữa.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Tìm hiểu Kinh Bốn Mươi Hai Chương (TT Thích Nhật Từ) — trang 77
• Tìm hiểu Kinh Bốn Mươi Hai Chương (TT Thích Nhật Từ) — trang 28
Bài liên quanVong ơn thầy: người dạy mình một chữ, mình quên cả đờiLười học, lười làm, lười tu: một cái lười kéo theo cả đờiNói dối để giữ hòa khí: lời dối tốt có gieo nhân không