Ông Ba bảy mươi tuổi. Đêm nào ông cũng nằm nghĩ: mình còn sống được bao lâu? Ông không sợ nghèo, không sợ khổ. Ông sợ chết. Sợ không biết chết rồi đi đâu. Sợ bỏ lại vợ con. Sợ lúc chết đau đớn, sợ hãi. Có đêm ông thức trắng, nghe tiếng đồng hồ tích tắc, càng nghe càng sợ. Ông nói với con: ba không sợ gì, chỉ sợ chết.
Sợ chết là nỗi sợ chung của con người. Người già sợ. Người trẻ cũng sợ, nhất là khi nghe tin người quen mất đột ngột. Người đang khỏe mạnh, nghe tin một người bằng tuổi mình mất, tự nhiên cũng chạnh lòng: rồi mình cũng sẽ như vậy. Sợ chết không phải là yếu đuối. Mà là vì mình không biết điều gì chờ mình phía trước. Cái không biết làm người ta sợ.
Kinh A Di Đà dạy một cách đối diện với cái chết: chấp trì danh hiệu. Nếu có người nghe nói đến đức Phật A Di Đà, rồi chấp trì danh hiệu của đức Phật đó, một lòng không tạp loạn, thì đến lúc lâm chung, đức Phật A Di Đà cùng hàng Thánh Chúng sẽ hiện thân ở trước người đó. Người đó lúc chết, tâm thần không điên đảo, liền được vãng sanh về cõi Cực Lạc.
Chấp trì là nắm lấy và giữ lấy, không buông. Chấp trì danh hiệu, tức là giữ câu niệm Phật trong lòng, ngày nào cũng có, không để rơi mất. Một lòng không tạp loạn, tức là lúc niệm, lòng chỉ có câu niệm, không nghĩ lan man. Nghe thì khó. Nhưng tập dần thì được. Hôm nay niệm mười câu, mai niệm hai mươi câu. Niệm đều mỗi ngày, câu niệm thành thói quen. Đến lúc lâm chung, tâm đã quen với câu niệm, sẽ không loạn.
Tâm thần không điên đảo là gì? Lúc sắp chết, người ta thường hoảng loạn. Sợ hãi, tiếc nuối, đau đớn, tất cả ùa tới cùng lúc. Tâm loạn lên, không biết bám vào đâu. Câu niệm Phật là chỗ bám. Người cả đời niệm Phật, lúc lâm chung, câu niệm tự hiện lên. Có câu niệm trong lòng, tâm không loạn. Tâm không loạn, thì được Phật tiếp dẫn. Nói bằng lời thường: cả đời mình tập một việc, đến lúc cần, việc đó tự làm giúp mình.
Niệm Phật không phải để khỏi chết. Ai rồi cũng chết. Niệm Phật là để lúc chết, mình không sợ, không loạn. Giống như người tập bơi. Tập bơi không phải để khỏi bao giờ rơi xuống nước. Mà để khi rơi xuống nước, mình biết bơi, không chìm. Niệm Phật cũng vậy. Niệm bây giờ, để lúc lâm chung, tâm mình biết đường đi.
Có người hỏi: tôi già rồi, niệm có kịp không? Kịp. Trong kinh còn dạy: mười niệm cũng được vãng sanh. Chỉ cần chí tâm tin ưa, muốn sanh về cõi Phật, dẫu chỉ mười niệm mà chẳng được sanh thì Phật không lấy ngôi Chánh Giác. Mười niệm là ít lắm. Già rồi mới niệm, vẫn kịp. Trẻ mà niệm, càng tốt, vì có nhiều thời gian tập. Không bao giờ là quá muộn để bắt đầu niệm Phật.
Ông Ba nghe xong, bắt đầu niệm. Mỗi tối, ông niệm mười câu trước khi ngủ. Có đêm ông sợ, ông niệm thêm. Niệm riết, ông thấy lạ: nỗi sợ vẫn còn đó, nhưng nhẹ hơn. Trước đây, nghĩ tới chết là ông run. Bây giờ, nghĩ tới chết, ông niệm một câu, lòng yên lại. Ông nói với con: ba vẫn sợ chết. Nhưng ba có câu niệm Phật rồi. Sợ thì niệm. Niệm xong thì ngủ được.
Sợ chết, cứ niệm Phật. Không cần giấu nỗi sợ. Không cần giả vờ mình không sợ. Sợ là thật. Niệm Phật là thật. Hai cái đó ở chung với nhau được. Sợ nổi lên thì niệm. Niệm xong, sợ nhẹ đi. Cứ như vậy, ngày nào cũng niệm, nỗi sợ nhỏ dần. Đến một lúc nào đó, mình sẽ thấy: chết không còn đáng sợ như trước nữa. Vì mình đã có chỗ để đi, có Phật để nương.
Vậy bắt đầu từ đâu? Từ tối nay. Trước khi ngủ, niệm mười câu Nam mô A Di Đà Phật. Nghĩ tới câu niệm, đừng nghĩ tới nỗi sợ. Mai lại niệm mười câu. Ngày nào cũng vậy. Câu niệm là hành trang mình chuẩn bị cho chuyến đi cuối cùng. Chuẩn bị sớm, đi nhẹ nhàng. Chuẩn bị muộn, vẫn kịp. Chỉ cần bắt đầu.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư