Phần trước, chúng ta đã nói chuyện niệm Phật trong việc nhà hằng ngày, và thấy rằng quét nhà, nấu cơm, rửa chén, những việc tưởng là thấp, lại là chỗ tu rất tốt. Ngày làm xong, tối về, tới lúc đặt lưng xuống giường, đó là lúc lòng mình cần một câu niệm nhất. Ban ngày, việc này việc kia còn kéo tâm mình đi, còn có cái để bận. Ban đêm, việc đã hết, chỉ còn lại mình với những suy nghĩ của mình. Người ta nằm xuống, tắt đèn, rồi bao nhiêu chuyện trong ngày ùa về: chuyện tiền nong chưa xong, chuyện con cái chưa yên, chuyện người ta nói mình một câu hồi sáng, chuyện ngày mai chưa biết ra sao. Cứ nghĩ như vậy mà trằn trọc tới khuya, ngủ không được, sáng dậy mệt mỏi, rồi lại một ngày mới bắt đầu trong mệt mỏi. Có người mất ngủ triền miên chỉ vì không biết cách buông những suy nghĩ đó xuống trước khi ngủ.
Niệm Phật trước khi ngủ là cách buông xuống nhẹ nhàng nhất. Buông không có nghĩa là ép mình quên hết mọi chuyện, vì càng ép quên thì càng nhớ. Buông là đặt những chuyện đó xuống bên cạnh, rồi quay về với một câu niệm. Nằm xuống, buông điện thoại ra xa, đừng lướt thêm một chút nữa, vì càng lướt thì tâm càng loạn, càng khó ngủ. Nhắm mắt lại, hít một hơi sâu, thở ra chậm rãi, rồi niệm thầm Nam mô A Di Đà Phật. Niệm chậm, niệm rõ từng chữ, một câu niệm đi cùng một hơi thở. Niệm được mười câu, lòng lắng xuống một chút. Niệm được vài chục câu, hơi thở đều lại, người nhẹ đi, giấc ngủ tới lúc nào không hay. Có đêm niệm chưa hết một trăm câu đã ngủ mất rồi, đó là giấc ngủ ngon nhất, ngủ trong câu niệm.
Trong mười lợi ích của việc niệm Phật mà sách Thọ Khang Bảo Giám đã kể, có một lợi ích dành riêng cho giấc ngủ: đêm ngủ mộng thấy điềm lành. Người niệm Phật trước khi ngủ, lòng đã yên, thì giấc ngủ cũng yên, mộng cũng lành. Ngược lại, người đi ngủ trong lo lắng, giận hờn, thì đêm hay gặp ác mộng, sáng dậy người mệt rã rời. Giấc ngủ chiếm một phần ba đời người, nếu một phần ba đó mà mình ngủ trong bất an, thì đời mình đã mất đi một phần ba yên ổn. Còn nếu mình ngủ trong câu niệm, thì một phần ba đời người đó cũng là tu, cũng là an. Tính ra, niệm Phật trước khi ngủ là việc tu rẻ nhất mà lợi nhất: không tốn thời gian riêng, không tốn sức lực, chỉ cần nhớ niệm vài chục câu trước khi chìm vào giấc ngủ.
Niệm Phật trước khi ngủ còn là một sự chuẩn bị cho điều lớn hơn. Trong kinh A Di Đà, Đức Phật dạy các thiện nam tử, thiện nữ nhân có lòng tin thì hãy nên phát nguyện sanh về cõi nước ấy, cõi Cực Lạc của Phật A Di Đà. Phát nguyện không phải là chuyện chỉ nói một lần trong đời rồi thôi, mà là chuyện mình nhắc lại mỗi ngày, để cái nguyện ấy thấm vào lòng. Mỗi tối trước khi ngủ, niệm Phật rồi phát nguyện trong lòng: con nguyện một đời niệm Phật, khi xả bỏ thân này được về cõi Phật. Nói như vậy mỗi tối, thì cái nguyện ấy sẽ theo mình vào giấc ngủ, và sáng ra, nó lại theo mình vào ngày mới. Người ta thường nói, lúc lâm chung, tâm mình nghĩ tới đâu thì sẽ đi về đó. Tập niệm Phật trước khi ngủ mỗi đêm, chính là tập cho tâm mình quen nghĩ tới Phật, để đến lúc cần nhất, tâm tự nhiên hướng về Phật.
Chuỗi bài này đã đi cùng nhau qua năm phần. Phần một, mình học niệm Phật lúc bận rộn, khi việc đời kéo mình đi tứ phía. Phần hai, mình học niệm Phật lúc buồn phiền, khi lòng nặng như đeo đá. Phần ba, mình học niệm Phật lúc ốm đau, khi nằm một chỗ không làm gì được. Phần bốn, mình học niệm Phật trong việc nhà hằng ngày, khi tay làm mà lòng vẫn có câu niệm. Và phần năm này, mình học niệm Phật trước khi ngủ, để khép lại một ngày trong an ổn. Năm phần, năm lúc khác nhau, nhưng chỉ có một câu niệm duy nhất: Nam mô A Di Đà Phật. Câu niệm ấy không đổi, chỉ có chỗ mình niệm là đổi, lúc mình niệm là đổi. Hơi thở nào cũng có thể có Phật trong đó, việc nào cũng có thể có Phật trong đó, chỉ cần mình chịu nhớ. Xin chúc cho mỗi người, từ tối nay, trước khi ngủ, nhớ niệm thầm vài câu Phật hiệu. Ngủ ngon trong câu niệm, sáng dậy lòng nhẹ, và ngày mai lại là một ngày có Phật trong từng hơi thở.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư