Có một câu hỏi mà nhiều người mới niệm Phật thường hỏi: mình niệm ít quá, liệu có về được cõi Phật không? Mình bận rộn cả ngày, chỉ niệm được vài chục câu, có khi quên cả ngày không niệm, như vậy có phải là tu không có kết quả không? Có người nghe nói phải niệm tới nhất tâm bất loạn mới được vãng sanh, thì nản lòng, nghĩ mình niệm cả đời cũng không tới được chỗ đó, thôi thì đừng niệm nữa. Những nỗi lo ấy, thật ra, Đức Phật A Di Đà đã biết trước từ lâu, và Ngài đã để lại một lời nguyện để trả lời cho chính những người như vậy. Đó là nguyện thứ mười tám trong kinh Vô Lượng Thọ, nguyện mà người xưa gọi là nguyện mười niệm ắt vãng sanh.
Nguyện ấy nói như thế này: khi tôi thành Phật, mười phương chúng sanh nghe danh hiệu tôi hết lòng tin ưa, tất cả thiện căn tâm tâm hồi hướng nguyện sanh về cõi nước tôi, dẫu chỉ mười niệm, nếu chẳng được vãng sanh, thề không thành Chánh Giác. Chỉ trừ những kẻ ngũ nghịch, phỉ báng chánh pháp. Lời nguyện này được ghi lại trong phụ lục của sách Địa Ngục Biến Tướng Đồ, với lời chú thích rõ ràng: nguyện thứ mười tám, mười niệm ắt vãng sanh. Mười niệm, tức là mười câu Nam mô A Di Đà Phật, niệm bằng cả lòng tin và lòng nguyện. Mười câu thôi, không phải mười ngàn câu, không phải mười năm công phu. Chỉ cần mười câu chí thành, là đã đủ để Phật tiếp dẫn.
Nghe tới đây, có người sẽ mừng, có người sẽ nghi. Mừng vì đường về cõi Phật hóa ra gần như vậy, chỉ mười câu là đủ. Nghi vì sao lại dễ như vậy, dễ quá thì có đáng tin không? Xin thưa, dễ là dễ ở số lượng, chứ không dễ ở cái lòng. Mười niệm ở đây không phải là đếm cho đủ mười câu rồi thôi, mà là mười câu niệm với hết lòng tin ưa, với tất cả thiện căn hồi hướng, với nguyện sanh tha thiết. Cái khó nằm ở bốn chữ hết lòng tin ưa. Người niệm mười câu mà lòng còn nghi, còn tính toán, còn niệm cho có, thì mười câu ấy chưa phải là mười niệm trong nguyện. Người niệm mười câu mà lòng tin sâu, nguyện thiết, thì mười câu ấy nặng hơn ngàn câu niệm hời hợt. Phật không đếm số câu của mình, Phật nghe lòng của mình trong từng câu.
Nguyện thứ mười tám cũng nói rõ một ngoại lệ: chỉ trừ những kẻ ngũ nghịch, phỉ báng chánh pháp. Ngũ nghịch là năm tội nặng nhất, phỉ báng chánh pháp là chê bai, phá hoại lời Phật dạy. Những người ấy, nếu không quay đầu sám hối, thì dù có niệm cũng khó được tiếp dẫn, vì lòng họ đã đóng lại với Phật. Nhưng ý của lời ngoại lệ này không phải để dọa người, mà để nhắc người: cửa về cõi Phật mở rộng cho tất cả, chỉ trừ khi chính mình đóng cửa lại bằng lòng chống đối và phỉ báng. Còn người nào biết quay đầu, biết tin, biết nguyện, thì cửa vẫn mở, dù trước đây mình đã từng lầm lỗi nhiều đến đâu. Đó là lòng từ bi của Phật A Di Đà, không bỏ một ai còn muốn quay về.
Vậy thì mười niệm có nghĩa là mình chỉ cần niệm mười câu rồi thôi không? Tuyệt đối không phải. Mười niệm là lời Phật hứa cho người niệm ít, để người niệm ít đừng nản, đừng bỏ. Chứ không phải là lời cho phép mình lười. Người hiểu đúng nguyện thứ mười tám sẽ nghĩ như thế này: Phật đã thương mình đến mức chỉ cần mười niệm cũng tiếp dẫn, thì mình càng phải niệm nhiều hơn, để đền đáp lòng thương ấy, chứ không phải niệm đủ mười câu rồi đi chơi. Mười niệm là cửa mở, còn đi vào cửa rồi thì phải đi tiếp, đi mỗi ngày, đi cho tới lúc về tới nơi. Người niệm Phật chân thật không bao giờ lấy mười niệm làm cái cớ để lười, mà lấy mười niệm làm cái động lực để tin rằng mình cũng có phần, rồi từ đó niệm càng chuyên cần hơn.
Cho nên, nếu bạn là người bận rộn, một ngày chỉ niệm được vài chục câu, xin đừng nản. Nếu bạn là người mới tu, niệm chưa quen, tâm còn chạy lung tung, xin đừng bỏ. Mười niệm chí thành cũng đủ về, huống chi bạn niệm nhiều hơn mười niệm mỗi ngày. Điều quan trọng không phải là bạn niệm được bao nhiêu câu, mà là trong mỗi câu bạn niệm, lòng bạn có tin, có nguyện hay không. Tin rằng Phật đang nghe mình, nguyện rằng mình muốn về cõi Phật, rồi niệm. Niệm như vậy, mười câu cũng đủ, mà một đời niệm như vậy thì còn gì phải lo nữa. Nguyện thứ mười tám đã mở cửa rồi, việc còn lại của mình chỉ là bước qua cửa ấy, mỗi ngày, bằng một câu niệm thành tâm.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư