🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Niệm Phật – Tịnh độ

Niệm Phật khi ăn cơm: một bữa ăn cũng là một buổi tu

Niệm Phật – Tịnh độ · 7 phút đọc

Bữa cơm trưa ở nhà mình thường diễn ra rất nhanh. Cơm vừa bưng lên, người thì vừa ăn vừa lướt điện thoại, người thì tranh thủ trả lời tin nhắn công việc, người thì giục con ăn nhanh cho kịp giờ học. Ăn xong, đứng dậy, ai nấy lại lao vào việc của mình. Cơm thì no bụng, nhưng lòng thì vẫn đói. Đói một cái gì đó yên hơn, chậm hơn.

Nhiều người nghĩ tu là chuyện của chùa, của buổi tối rảnh rang, của lúc ngồi xếp bằng. Còn bữa ăn thì chỉ là chuyện ăn. Nhưng các bậc thầy xưa lại dạy khác. Đại sư Ấn Quang từng dặn người niệm Phật rằng, lúc đi, lúc đứng, lúc nằm, lúc ngồi, lúc ăn, lúc mặc, từ sáng đến tối, từ tối đến sáng, chỉ giữ một câu Phật hiệu, đừng để gián đoạn. Ăn cũng nằm trong đó. Ăn không phải là lúc nghỉ tu. Ăn cũng là lúc tu.

Nghe vậy, có người sẽ thắc mắc: ăn thì liên quan gì đến niệm Phật? Thử nghĩ lại một bữa cơm bình thường trong nhà mình. Hạt gạo trên bát cơm kia từ đâu mà có? Người nông dân phơi nắng ngoài đồng, người chở gạo, người bán gạo, rồi người trong nhà vo gạo, nhóm bếp. Một bát cơm là công sức của bao nhiêu bàn tay. Mình ăn mà không nhớ đến điều đó, thì mình ăn như một cái máy đang nạp nhiên liệu. Mình ăn mà nhớ đến điều đó, lòng mình tự nhiên mềm lại.

Trong kinh A Di Đà, khi tả về cõi Cực Lạc, đức Phật kể rằng dân chúng ở đó buổi sáng đi hái hoa cúng dường, đến giờ cơm trưa thì về ăn cơm, rồi đi kinh hành, nghe chim hót, nghe thuyết pháp. Ngay cả ở cõi lành, người ta vẫn nấu cơm, vẫn ăn cơm. Ăn cơm không phải là chuyện thấp kém phải bỏ đi cho khỏi vướng tu hành. Ăn cơm là một phần của đời sống, mà đời sống chính là chỗ tu.

Vậy niệm Phật khi ăn cơm thì làm sao? Không phải vừa nhai vừa niệm thành tiếng, làm cho cả nhà khó chịu. Cũng không phải ngồi nghiêm trang như đang tụng kinh trước mâm cơm. Chỉ cần vài điều nhỏ thôi.

Trước bữa ăn, dừng lại một nhịp. Một câu niệm Phật thầm trong lòng, coi như lời cảm ơn. Cảm ơn người nấu cơm. Cảm ơn hạt lúa ngoài đồng. Cảm ơn vì hôm nay nhà mình còn đủ người ngồi quanh mâm. Có nhà bữa nay thiếu một người vì đi làm xa, có nhà bữa nay thiếu hẳn một người vì đã khuất. Được ngồi đủ nhau ăn một bữa cơm, đó là phước, không phải chuyện đương nhiên.

Trong bữa ăn, ăn chậm lại một chút. Nhai kỹ một chút. Đừng vừa ăn vừa cãi nhau, đừng vừa ăn vừa mắng con. Mâm cơm mà ồn ào tiếng la mắng thì cơm ngon mấy cũng thành đắng. Có câu niệm Phật giữ trong lòng, tự nhiên mình bớt nói những lời nặng trong bữa ăn. Mình muốn nhắc con thì nhắc bằng giọng nhẹ. Mình muốn bàn chuyện tiền nong thì để ăn xong rồi bàn. Bữa cơm là để nuôi thân, đừng biến nó thành chỗ nuôi giận.

Sau bữa ăn, đừng vội đứng dậy chạy ngay. Ngồi lại một lát. Uống chén nước. Nhìn quanh mâm cơm một lần nữa. Có thể niệm thêm vài câu rồi mới dọn dẹp. Cái dừng lại một lát đó, nó làm cho bữa ăn có đầu, có cuối, có ý nghĩa. Còn cứ ăn vội, đứng vội, đi vội, thì ngày nào cũng như ngày nào, cơm thì ăn mà lòng thì chẳng nhớ mình đã ăn gì.

Có người bận rộn nói: tôi làm cả ngày, chỉ có bữa cơm là được nghỉ, bắt tôi tu trong bữa cơm nữa thì mệt quá. Nhưng niệm Phật trong bữa ăn không phải là thêm một việc nặng. Nó là bớt đi một gánh. Bớt lướt điện thoại trong lúc ăn, bớt cãi nhau trong lúc ăn, bớt ăn trong lo lắng. Câu niệm Phật giống như một cái neo nhỏ, giữ cho bữa ăn không trôi tuột theo đủ thứ chuyện ngoài kia.

Người mới tập có thể bắt đầu bằng một bữa thôi. Chọn bữa cơm tối, bữa mà cả nhà hay quây quần nhất. Trước khi cầm đũa, niệm thầm một câu. Ăn chậm hơn mọi hôm một chút. Không nói lời nặng trong bữa đó. Làm được một bữa, tự nhiên sẽ muốn làm bữa thứ hai. Dần dần, bữa cơm trong nhà mình sẽ khác. Không phải khác ở món ăn. Khác ở cái không khí. Người trong nhà sẽ thấy bữa cơm là chỗ về, chứ không phải chỗ ăn cho xong.

Một bát cơm ăn trong yên lặng của lòng, với một câu niệm Phật giữ trong tâm, nuôi người ta không chỉ bằng gạo. Nó nuôi bằng sự biết ơn. Biết ơn thì lòng yên. Lòng yên thì ăn ngon. Ăn ngon thì khỏe. Chuyện tu hành lớn lao, nhiều khi bắt đầu từ những điều nhỏ như vậy. Không cần đợi đến lúc rảnh rang, không cần đợi đến lúc về già. Chỉ cần bắt đầu từ bữa cơm tối nay.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Khuyên người niệm Phật - tập 1 (Cư sĩ Diệu Âm) — trang 4
• Thiết Lập Tịnh Độ - Kinh A di đà Thiền giải (HT Thích Nhất Hạnh) — trang 33
Bài liên quanNiệm Phật khi được tin vui: vui mà không quên câu niệmNiệm Phật khi đi bộ: mỗi bước chân một câu niệmNiệm Phật khi chờ kết quả khám bệnh: lo thì lo, lòng vẫn có chỗ dựa