Đi viếng một đám tang, đứng trước di ảnh người đã khuất, ai cũng lặng đi một lúc. Người nằm đó hôm qua còn nói cười, hôm nay chỉ còn lại tấm hình. Mình thắp một nén nhang, cúi đầu, rồi ra về. Trên đường về, lòng mình ngổn ngang: thương người đã mất, lo cho người ở lại, và thấp thoáng một nỗi sợ của chính mình. Rồi mai mốt, tới lượt mình thì sao? Lúc đó, mình có gì để mang theo?
Trong Kinh Quán Vô Lượng Thọ, đức Phật kể về một hạng người gọi là hạ phẩm hạ sanh. Đó là người cả đời tạo nghiệp xấu, làm đủ điều bất thiện. Tới lúc lâm chung, người ấy gặp được một bậc thiện tri thức, người này an ủi, nói diệu pháp, dạy niệm Phật. Người sắp mất bị khổ bức, không niệm được dài. Thiện tri thức bèn bảo: nếu không niệm được, thì chỉ cần xưng danh hiệu Phật A Di Đà, chí tâm, tiếng không dứt, đủ mười niệm. Người ấy xưng Nam Mô A Di Đà Phật đủ mười tiếng, mỗi niệm trừ được tội sanh tử, lúc mạng chung thấy hoa sen vàng hiện trước mặt, liền được vãng sanh.
Mười niệm thôi mà được vãng sanh. Nghe qua, nhiều người thắc mắc: dễ vậy sao? Cả đời làm ác, cuối đời niệm mười tiếng là xong? Nhưng hãy đọc kỹ. Mười niệm ấy không phải là mười tiếng đọc cho có. Đó là mười tiếng chí tâm, tiếng không dứt, trong lúc khổ bức tới cùng cực. Người sắp chết, hơi thở gấp, thân đau đớn, lòng sợ hãi, mà vẫn giữ được một câu niệm Phật không dứt. Đó là một sức mạnh lớn lắm. Không phải ai cũng làm được.
Câu chuyện này dạy mình hai điều khi đi viếng đám tang. Điều thứ nhất: đừng bao giờ nghĩ người đã khuất là hết. Với người tin Phật, cái chết không phải là dấu chấm hết, mà là một cửa ngõ. Điều mình làm được cho người đã mất không phải là khóc thật to, đốt thật nhiều vàng mã, mà là niệm Phật hồi hướng cho họ. Một câu Nam Mô A Di Đà Phật mình niệm với lòng thành, là một món quà thật sự gửi tới người đi xa. Người ta có nhận được hay không, mình không đo được. Nhưng lòng mình khi niệm thì chắc chắn nhẹ hơn, yên hơn.
Điều thứ hai: đám tang là một bài học cho người còn sống. Đứng trước di ảnh, mình thấy rõ một điều: mọi thứ mình bon chen cả đời, tới đây đều để lại. Nhà cửa, tiền bạc, chức tước, danh tiếng, không mang theo được thứ gì. Thứ mang theo được chỉ là nghiệp mình đã tạo và tâm mình đã tu. Người cả đời làm ác mà cuối đời còn kịp mười niệm thì được cứu. Còn mình, đang còn khỏe, đang còn thời gian, sao không niệm từ bây giờ?
Đi viếng đám tang, đừng chỉ thắp nhang rồi về. Hãy niệm Phật một lúc cho người đã khuất. Niệm thầm trong lòng cũng được. Mười tiếng, hai mươi tiếng, một chuỗi hạt, tùy sức mình. Niệm xong, hồi hướng cho người mất được siêu thoát. Rồi trên đường về, niệm thêm cho chính mình. Nhắc mình một điều: hôm nay mình còn sống, còn thở, còn niệm được, đó là phước lớn. Đừng đợi tới lúc nằm xuống mới bắt đầu.
Có người hỏi: người nhà mình mất đã lâu, giờ niệm còn kịp không? Kinh dạy rằng, hồi hướng không có hạn sử dụng. Người đã mất, dù đi về đâu, một câu niệm Phật với lòng thành của người thân vẫn là một duyên lành. Giống như gửi một lá thư, thư có thể tới chậm, nhưng vẫn tới. Điều quan trọng là người gửi có thật lòng hay không.
Đám tang buồn, nhưng đám tang cũng là một lời nhắc. Nhắc mình sống tử tế hơn, thương nhau nhiều hơn, niệm Phật đều hơn. Người đi trước đã đi rồi. Người ở lại, hãy tiễn họ bằng một câu niệm Phật, rồi quay về sống cho tốt phần đời còn lại của mình. Đó là cách tiễn đưa đẹp nhất. Tiễn người đi, và cũng là nhắc mình sống.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư