🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Niệm Phật – Tịnh độ

Quán thứ mười ba: tưởng chung, Phật và Bồ Tát đều ở trong tâm

Niệm Phật – Tịnh độ · 7 phút đọc

Có người hỏi: Tôi tưởng Phật mà tưởng không ra thì sao? Tưởng Quán Âm thì được, tưởng Thế Chí thì quên mất Quán Âm. Tưởng cả hai thì lại quên mất Phật. Tâm tôi cứ chạy như vậy, có phải tôi tu không được không?

Câu hỏi ấy rất thật. Ai tập quán tưởng cũng gặp. Mười hai phép quán trước, mỗi phép quán một cảnh, một vị, một chi tiết. Tưởng mặt trời lặn, tưởng nước trong, tưởng đất báu, tưởng cây báu, tưởng ao báu, tưởng tòa sen, tưởng tượng Phật, tưởng thân Phật, tưởng Quán Âm, tưởng Thế Chí, tưởng thân mình ngồi trong hoa sen. Mỗi phép quán đều có cái hay riêng. Nhưng cũng mỗi phép quán đều có cái khó riêng: tưởng được cái này thì mất cái kia.

Đến phép quán thứ mười ba, kinh dạy một cách khác. Không tưởng riêng từng vị nữa. Mà tưởng chung.

Trong Kinh Quán Vô Lượng Thọ, sau khi dạy xong phép quán tưởng hai vị Bồ Tát, Đức Phật dạy tiếp: Chỉ cần tưởng tượng Phật thôi, cũng đã được phước vô lượng, huống chi là quán đủ thân tướng của Phật. Phật A Di Đà thần thông tự tại, có thể hiện thân lớn đầy cả hư không, cũng có thể hiện thân nhỏ chỉ một trượng sáu. Thân Phật hiện ra đều màu vàng ròng, hào quang và hoa sen báu như đã nói ở trên. Hai vị Bồ Tát Quán Thế Âm và Đại Thế Chí ở khắp mọi nơi, thân đồng với chúng sanh. Chỉ cần quán tưởng trên đầu các Ngài, biết đó là Quán Âm hay Đại Thế Chí là đủ. Hai vị Bồ Tát ấy giúp Phật A Di Đà hóa độ tất cả chúng sanh. Đây gọi là tạp tưởng quán, là phép quán thứ mười ba.

Nghe thì đơn giản. Nhưng ý của nó thì sâu.

Mười hai phép quán trước giống như người học vẽ, tập vẽ từng bộ phận: vẽ mắt, vẽ mũi, vẽ tay, vẽ chân. Đến phép quán thứ mười ba, kinh bảo: Thôi, đừng vẽ từng bộ phận nữa. Hãy nhìn toàn thể bức tranh. Phật và Bồ Tát không ở riêng từng chỗ. Các Ngài ở trong một cảnh giới chung, cùng nhau, cùng một lúc. Tưởng được Phật thì trong đó đã có Bồ Tát. Tưởng được Bồ Tát thì trong đó đã có Phật. Không cần tách ra.

Trong đời thường cũng vậy. Có người niệm Phật mà cứ lo: Tôi niệm Phật A Di Đà, vậy Quán Âm có giận không? Tôi lễ Quán Âm, vậy Phật A Di Đà có buồn không? Lo như vậy là chưa hiểu. Phật và Bồ Tát không chia nhau như chia phần đất. Các Ngài cùng một tâm từ bi, cùng một hạnh nguyện cứu độ. Niệm một vị là đã chạm đến tất cả. Tưởng một vị là đã mở cửa cho tất cả.

Phép quán thứ mười ba còn dạy một điều nữa: đừng câu nệ hình tướng. Kinh nói, Phật có thể hiện thân lớn, cũng có thể hiện thân nhỏ. Tùy duyên mà hiện. Vậy thì người tưởng Phật cũng không cần bắt mình phải tưởng cho đúng một cỡ, một kiểu. Tưởng được bao nhiêu thì tưởng bấy nhiêu. Quan trọng là tâm mình hướng về Phật, chứ không phải bức tranh trong đầu mình có giống sách hay không.

Có bà cụ ở quê, không biết chữ, không thuộc kinh, chỉ biết một câu Nam Mô A Di Đà Phật. Người ta hỏi bà tưởng Phật ra sao. Bà nói: Tôi tưởng Phật ngồi trên tòa sen, mặt hiền như mặt cha tôi lúc còn sống. Bà tưởng vậy, mà bà niệm Phật cả đời, lúc mất rất an lành. Bà không tưởng đúng như sách. Nhưng bà tưởng bằng cả lòng mình. Và phép quán thứ mười ba nói: như vậy là đủ.

Có người trẻ hỏi: Vậy tôi không cần học các phép quán trước nữa sao? Không phải vậy. Mười hai phép quán trước là nền. Không có nền, tưởng chung sẽ thành tưởng mơ hồ. Tưởng mặt trời lặn dạy mình tập trung. Tưởng nước trong dạy mình thấy tâm trong. Tưởng cây báu, ao báu dạy mình thấy cảnh giới trang nghiêm. Tưởng thân Phật dạy mình thấy tướng hảo. Tất cả gom lại, đến phép quán thứ mười ba, mình mới tưởng chung được. Như người học chữ: học từng chữ rồi mới đọc được cả câu. Đọc được cả câu rồi, không cần đánh vần từng chữ nữa. Nhưng không có những ngày đánh vần, làm sao đọc được câu?

Phép quán thứ mười ba là bước chuyển từ tập từng phần sang thấy toàn thể. Người tu đến đây, tâm bắt đầu rộng ra. Không còn chấp vào một hình, một vị, một cách. Phật ở đâu? Phật ở trong tâm tưởng của mình, và cũng ở khắp mười phương. Bồ Tát ở đâu? Bồ Tát ở trên đầu mình tưởng, và cũng ở khắp mọi nơi, thân đồng với chúng sanh.

Vậy nên, nếu ai đang tập quán tưởng mà thấy mình tưởng không trọn, tưởng hay quên, tưởng hay loạn, thì đừng nản. Kinh đã tính trước cho mình rồi. Đến phép quán thứ mười ba, kinh bảo: Chỉ cần tưởng chung thôi. Tưởng Phật là đủ. Tưởng một vị là đủ. Phước vẫn vô lượng.

Cứ tưởng như vậy, đều đặn mỗi ngày. Đến một lúc, mình sẽ thấy: Phật không ở xa. Phật ở ngay trong cái tâm đang tưởng Phật của mình.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Quán Vô Lượng Thọ Phật (HT Thích Trí Tịnh dịch) — pháp quán thứ mười ba (tạp tưởng quán), tr. 8
Bài liên quanQuán thứ mười bốn: ba tâm đưa người thượng phẩm về Cực LạcQuán thứ mười lăm: trung phẩm — người giữ giới, người hiếu thảo đều có phầnQuán thứ mười sáu: hạ phẩm — mười tiếng niệm lúc cuối đời vẫn kịp