🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Thiền & hơi thở

Chánh niệm nơi công sở

Thiền & hơi thở · 6 phút đọc

Chín giờ sáng, văn phòng đã ồn. Tiếng gõ bàn phím, tiếng điện thoại, tiếng máy in, tiếng người nói chuyện. Sếp gửi một email gấp. Đồng nghiệp hỏi một câu mà bạn chưa biết trả lời sao. Khách hàng gọi điện than phiền. Bạn làm việc này chưa xong đã có việc khác ập tới. Đến trưa, bạn thấy đầu mình căng như dây đàn, dù mới làm việc được nửa buổi.

Công sở là nơi khó thiền nhất, vì nó ồn ào và đầy áp lực. Nhưng cũng chính vì vậy, công sở là nơi cần thiền nhất. Người làm việc trong yên lặng thì không cần tập nhiều. Người làm việc trong ồn ào mới cần một điểm tựa vững trong tâm.

Trong sách dạy chánh niệm trong đời thường có nói về công sở. Nơi làm việc mà người làm chung với mình có khuôn mặt dữ dằn, khó chịu sẽ tạo ra không khí nặng nề. Câu đó nghe đơn giản, nhưng nó chỉ ra một điều quan trọng: không khí nơi làm việc được tạo ra bởi tâm của từng người. Bạn mang tâm bực vào văn phòng, văn phòng sẽ bực theo. Bạn mang tâm yên vào, văn phòng cũng nhẹ đi một phần.

Chánh niệm nơi công sở bắt đầu từ bàn làm việc của bạn. Trước khi mở máy tính, bạn ngồi thẳng lưng, thở ba hơi. Ba hơi đó là ranh giới giữa nhà và công sở, giữa buổi sáng vội vã và ngày làm việc. Bạn bắt đầu làm việc với một tâm đã dừng lại, thay vì một tâm còn đang chạy.

Trong lúc làm việc, bạn tập làm một việc một lúc. Nghe thì dễ, làm thì khó. Vì công sở dạy bạn làm nhiều việc cùng lúc: vừa họp vừa trả lời tin nhắn, vừa viết báo cáo vừa nghe điện thoại. Nhưng làm nhiều việc cùng lúc không làm bạn hiệu quả hơn. Nó làm bạn mệt hơn và sai nhiều hơn. Bạn thử làm một việc thật trọn vẹn trong mười lăm phút. Viết báo cáo thì chỉ viết báo cáo. Đọc email thì chỉ đọc email. Bạn sẽ thấy mười lăm phút đó làm được nhiều hơn cả tiếng đồng hồ làm nhiều việc cùng lúc.

Khi có chuyện căng thẳng, bạn dùng hơi thở làm điểm dừng. Sếp mắng, khách hàng la, đồng nghiệp nói câu khó nghe, bạn đừng đáp lại ngay. Bạn thở một hơi, rồi mới nói. Một hơi đó chỉ mất vài giây, nhưng nó cứu bạn khỏi những câu nói mà sau này bạn phải hối hận. Trong sách cũng dạy rằng dù khi đang ở nơi làm việc hay đang ở trường thiền, đều hành thiền không gián đoạn. Nghĩa là thiền không chỉ ở chùa. Thiền ở ngay bàn làm việc của bạn.

Giữa buổi, bạn đứng dậy đi lấy nước, đi vệ sinh, đi ra cửa sổ nhìn xa. Những lần đứng dậy đó là những lần thiền hành ngắn. Bạn đi chậm lại, cảm nhận bước chân, thở đều. Một phút như vậy giúp mắt bạn đỡ mỏi, vai bạn đỡ cứng, đầu bạn tỉnh ra. Đừng ngồi lì tám tiếng. Cơ thể bạn không được thiết kế để ngồi lì như vậy.

Ăn trưa ở công sở cũng là một cơ hội thực tập. Thay vì vừa ăn vừa làm việc, bạn thử ăn trưa mà không mở máy tính. Chỉ ăn thôi. Cảm nhận vị thức ăn, nhai chậm, thở đều. Một bữa trưa ăn trong tỉnh giác sẽ giúp bạn buổi chiều tỉnh táo hơn hẳn.

Bạn cũng nên chú ý đến cách mình nói chuyện với đồng nghiệp. Lời nói ở công sở có sức mạnh lớn. Một câu nói nhẹ nhàng có thể làm người khác vui cả ngày. Một câu nói gắt có thể làm hỏng quan hệ làm việc nhiều tháng. Trước khi nói, bạn thở một hơi và hỏi mình: câu này có cần nói không? Có thể nói nhẹ hơn không? Chánh ngữ ở công sở không phải là nói ít. Mà là nói sao cho lời mình không làm tổn thương người khác.

Cuối ngày, trước khi ra về, bạn ngồi lại một phút. Thở ba hơi. Nhìn lại ngày hôm nay: mình đã làm được gì? Mình có nói câu nào làm ai buồn không? Ngày mai mình sẽ làm tốt hơn ở điểm nào? Một phút nhìn lại đó giúp bạn khép ngày làm việc lại, thay vì mang nó về nhà.

Chánh niệm nơi công sở không làm bạn chậm lại. Nó làm bạn vững hơn trong sự bận rộn. Người khác có thể ồn ào, nhưng bạn vẫn giữ được sự yên lặng của mình. Và sự yên lặng đó, theo thời gian, sẽ lan ra xung quanh. Đồng nghiệp sẽ thấy bạn khác. Sếp sẽ thấy bạn khác. Không phải vì bạn làm ít đi, mà vì bạn làm việc với một tâm đã có chỗ đứng vững.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Chánh Niệm trong Đời Thường {Việt Anh} (Tâm Diệu, Nguyên Giác & Tâm Thường Định biên tập) — trang 142 và 144 (trong công sở, nơi làm việc)
• Chín Yếu tố Phát triển Thiền Quán (Kundalabhivamsa; TK Thiện Minh dịch) — trang 35 (dù khi đang ở nơi làm việc hay đang ở trường thiền, đều hành thiền không gián đoạn)
Bài liên quanNghe cơ thể mình bằng chánh niệmTập trung như dòng nước chảyKhi đau ốm, thiền giúp được gì