Chị đứng trước cổng trường, đồng hồ chỉ bốn giờ rưỡi. Con tan học lúc bốn giờ. Chị tới sớm mười lăm phút, mà mười lăm phút đó dài như một giờ. Điện thoại lướt hết tin này tới tin khác, mắt cứ nhìn về phía cổng. Chờ đợi, hóa ra là việc mệt nhất trong ngày.
Đời người, có bao nhiêu thời gian là chờ đợi. Chờ xe buýt, chờ tới lượt khám bệnh, chờ con tan học, chờ người yêu trả lời tin nhắn, chờ kết quả xét nghiệm. Chờ mà không biết chờ tới bao giờ thì càng mệt. Người ta chờ bằng cả thân lẫn tâm: chân đứng yên, mà đầu thì chạy. Nghĩ đủ thứ, lo đủ thứ, bực đủ thứ. Chờ xong, người rã rời như vừa làm việc nặng.
Nhưng chờ đợi có nhất thiết phải khổ như vậy không. Thiền dạy rằng: trong lúc chờ, mình vẫn có hơi thở. Hơi thở không chờ ai cả, nó vẫn vào vẫn ra đều đặn. Bám vào hơi thở, lúc chờ trở thành lúc nghỉ. Đứng trước cổng trường, thay vì lướt điện thoại, chị thử thở. Hít vào, biết mình đang hít vào. Thở ra, biết mình đang thở ra. Mười lăm phút chờ con trở thành mười lăm phút thở. Con ra tới cổng, chị đón con bằng một khuôn mặt yên, không phải bằng một khuôn mặt vừa bực vừa mệt.
Người xưa gọi đó là bình thường tâm là đạo. Tâm bình thường thì chờ cũng là tu. Không cần phải ngồi trong chùa mới tu được. Đứng chờ con tan học mà tâm yên, đó cũng là tu. Ngồi chờ tới lượt khám mà không bực, đó cũng là tu. Đạo nằm ngay trong những phút chờ đợi tưởng như vô ích đó.
Có một bác tài xế xe ôm kể: trước kia bác ghét nhất là chờ khách. Khách hẹn mười phút mà tới hai mươi phút, bác bực lắm, lẩm bẩm trong miệng. Rồi bác tập thở trong lúc chờ. Khách tới trễ, bác thở. Thở vài hơi, bác thấy mình không còn bực nữa. Khách lên xe, bác cười, khách cũng vui. Bác nói: chờ mà thở thì chờ cũng như nghỉ. Mà nghề của bác, chờ là một nửa công việc. Từ đó bác bớt mệt đi một nửa.
Chờ đợi dạy ta một điều: ta không kiểm soát được mọi thứ. Xe buýt tới lúc nào, con tan học lúc nào, kết quả ra sao, nhiều chuyện không nằm trong tay mình. Càng muốn kiểm soát, càng khổ. Thở trong lúc chờ là tập buông cái muốn kiểm soát đó. Mình không điều khiển được giờ giấc, nhưng mình điều khiển được hơi thở của mình. Một thứ mình làm chủ được, cũng đủ để đứng vững trong lúc chờ. Có người chờ kết quả khám bệnh, lòng nóng như lửa đốt. Bác sĩ chưa gọi tên, người nhà đã nghĩ tới đủ điều xấu. Lúc đó, thở là cách duy nhất để không bị những ý nghĩ xấu dắt đi. Thở vào, biết mình đang thở vào. Thở ra, biết mình đang thở ra. Kết quả chưa tới, nhưng mình vẫn đang ở đây, vẫn đang thở, vẫn đang sống.
Nhiều người chờ đợi bằng cách giết thời gian: lướt điện thoại, than phiền, nhìn đồng hồ. Giết thời gian xong, thời gian cũng giết lại mình: mỏi mắt, mỏi cổ, mỏi lòng. Thử chờ bằng cách sống với thời gian: thở, nhìn xung quanh, nghe tiếng chim, thấy nắng chiều. Mười phút chờ như vậy không mất đi, mà trở thành mười phút mình thật sự sống.
Lần tới, khi phải chờ ai đó, đừng mở điện thoại ngay lập tức như một thói quen. Đứng yên, thở một hơi thật chậm, cảm nhận chân mình đang chạm đất. Hít vào, biết mình đang chờ. Thở ra, biết mình vẫn ổn. Chờ một người, chờ một hơi thở. Người chưa tới, nhưng mình đã tới với chính mình rồi. Và khi người đó tới, mình đón họ bằng cả con người đang yên, chứ không phải bằng một cái xác vừa chờ vừa bực.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư