🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Thiền & hơi thở

Vừa tắt điện thoại sau một cuộc cãi vã: thở trước khi gọi lại

Thiền & hơi thở · 6 phút đọc

Cuộc gọi kết thúc bằng một câu nặng lời. Bạn bấm tắt máy. Tay còn run. Tim đập mạnh. Trong đầu, những câu nói chưa kịp nói cứ tuôn ra. Phải chi hồi nãy mình nói câu này. Phải chi mình đừng nhịn. Phải gọi lại ngay. Phải nói cho ra lẽ. Ngón tay đã đặt lên nút gọi lại.

Khoan đã. Đừng gọi vội. Hãy đặt điện thoại xuống bàn. Ngồi yên một phút. Chỉ một phút thôi.

Thiền sư Gunaratana dạy một điều mà nghe qua tưởng như ngược đời. Bạn vẫn có thể có chánh niệm ngay giữa một cơn giận điên cuồng. Chánh niệm không phụ thuộc vào việc tâm mình đang yên hay đang động. Ngay cả khi giận đến run người, mình vẫn có thể biết mình đang giận. Và cái biết đó đã là một bước ra khỏi cơn giận rồi.

Ngài còn dạy rõ hơn. Nếu bạn nổi giận, hãy quán chiếu cơn giận ấy. Khảo sát cơ chế, cấu trúc của cái giận. Đừng bỏ chạy. Nghe thì lạ. Giận mà còn ngồi xem xét cơn giận của mình sao? Nhưng nghĩ kỹ thì đó là cách duy nhất để cơn giận không lái mình đi. Người ta thường có hai cách đối phó với giận. Một là xả ra ngay, nói cho đã miệng. Hai là nuốt vào trong, để nó âm ỉ thành oán. Cả hai cách đều làm mình khổ thêm. Quán chiếu là cách thứ ba. Nhìn cơn giận như nhìn một vị khách. Nó đến. Nó ở đó. Rồi nó sẽ đi.

Hãy thử ngay lúc này. Đặt tay lên ngực. Thở vào, cảm nhận lồng ngực đang căng lên vì giận. Thở ra, cảm nhận vai mình đang gồng cứng. Giận đang ở đâu trong thân mình? Ở ngực? Ở bụng? Ở hai bàn tay đang nắm chặt? Chỉ cần nhận ra chỗ nó đang ở. Không cần đuổi nó đi. Không cần phân tích ai đúng ai sai. Chỉ cần thấy nó.

Khi thấy được cơn giận trong thân, bạn sẽ thấy một điều lạ. Cơn giận không phải là mình. Nó là một cơn sóng đi qua. Sóng lên rồi sóng xuống. Nếu mình không nhảy lên cưỡi sóng, sóng sẽ tự lặng. Còn nếu mình gọi lại ngay trong lúc sóng đang cao nhất, mình sẽ nói những lời mà ngày mai mình hối hận. Lời nói lúc giận giống như mũi tên đã bắn đi. Không lấy lại được.

Một phút thở. Rồi năm phút thở. Khi tim đã chậm lại, tay đã hết run, hãy hỏi mình: mình gọi lại để làm gì? Để giải quyết chuyện, hay để thắng? Nếu để giải quyết, hãy đợi đến khi mình nói được bằng giọng bình thường. Nếu để thắng, thì dù thắng, mình cũng đã thua. Vì người thân không phải đối thủ.

Chiều nay, có thể bạn sẽ gọi lại. Cũng có thể người kia sẽ gọi lại trước. Không sao. Điều quan trọng là cuộc gọi thứ hai này không còn là cuộc gọi của cơn giận nữa. Nó là cuộc gọi của một người đã thở. Đã nhìn thấy cơn giận của mình. Và đã chọn nói bằng một giọng khác. Chỉ một phút dừng lại giữa hai cuộc gọi. Mà cả mối quan hệ có thể rẽ sang một hướng khác.

Khi gọi lại, hãy bắt đầu bằng một câu thật đơn giản. Hồi nãy mình nóng quá, mình xin lỗi. Một câu xin lỗi không làm mình thua. Nó làm người kia dịu xuống. Vì người kia cũng đang giận. Cũng đang chờ. Cũng đang nghĩ những câu chưa kịp nói. Một câu xin lỗi đúng lúc có thể làm tan cả một buổi chiều căng thẳng. Nhưng xin lỗi chỉ có giá trị khi mình nói bằng giọng bình tĩnh. Xin lỗi trong lúc còn giận thì chỉ là một câu nói khác để cãi tiếp.

Cũng đừng quên rằng quán chiếu cơn giận không có nghĩa là nuốt giận. Nuốt giận là giả vờ không giận, để cơn giận âm ỉ trong lòng thành oán. Quán chiếu là thấy rõ cơn giận, hiểu nó từ đâu đến, rồi chọn cách nói ra cho đúng lúc, đúng lời. Có những chuyện cần nói thẳng. Nhưng nói thẳng khác với nói trong lúc giận. Nói thẳng là nói rõ sự thật. Nói trong lúc giận là nói để làm đau người khác. Một hơi thở dài trước khi nói sẽ giúp mình phân biệt được hai điều đó.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Chánh Niệm, Thực tập Thiền Quán - Mindfulness in Plain English (Henepola Gunaratana; Nguyễn Duy Nhiên biên dịch) — trang 227
• Chánh Niệm, Thực tập Thiền Quán - Mindfulness in Plain English (Henepola Gunaratana; Nguyễn Duy Nhiên biên dịch) — trang 244
Bài liên quanThức giấc lúc ba giờ sáng: nằm yên thở cùng hơi thởThiền hành trong hành lang văn phòng: ba bước chậm giữa giờ nghỉMây kéo đến, mây trôi qua: suy nghĩ đến rồi đi, bầu trời vẫn đó