Anh ra ga sớm hai mươi phút. Tàu chưa đến, bảng thông báo ghi giờ khởi hành vẫn còn xa. Anh ngồi trên ghế chờ, lấy điện thoại ra lướt. Lướt hết tin này đến tin khác, rồi lại nhìn đồng hồ. Mới qua được ba phút. Anh đứng dậy đi lại, mua một chai nước, ngồi xuống, lại lướt điện thoại. Chờ đợi làm anh sốt ruột, sốt ruột làm anh mệt, mà tàu thì vẫn chưa đến.
Chờ đợi là một phần rất lớn của đời người. Chờ tàu, chờ xe, chờ người, chờ kết quả, chờ một lời hồi âm. Cả đời mình, có khi một phần ba thời gian là chờ. Nhưng ít ai học cách chờ. Người ta chỉ học cách làm, cách chạy, cách đến đích. Đến khi phải chờ, người ta lúng túng, bực bội, như thể chờ là một hình phạt. Thật ra, chờ không làm anh mệt. Cái làm anh mệt là tâm không chịu chờ, cứ đòi mọi thứ phải đến ngay.
Trong sách xưa có câu: muốn diệt trừ phiền não, phải hành chánh niệm. Chánh niệm là biết rõ mình đang làm gì, đang ở đâu, ngay lúc này. Ngồi chờ tàu mà biết mình đang ngồi chờ tàu, đó đã là chánh niệm. Không cần làm gì thêm. Chỉ cần biết. Biết mình đang ngồi trên ghế ga. Biết mình đang thở. Biết tiếng loa đang đọc thông báo. Biết lòng mình đang sốt ruột. Cái biết ấy không làm tàu đến nhanh hơn, nhưng nó làm người chờ nhẹ nhõm hơn.
Anh thử chờ tàu theo một cách khác. Cất điện thoại vào túi. Ngồi thẳng lưng trên ghế chờ. Thở vào một hơi, biết mình đang thở vào. Thở ra một hơi, biết mình đang thở ra. Thở vào dài, biết thở vào dài. Thở ra dài, biết thở ra dài. Làm vậy vài lần, rồi mở mắt ra nhìn quanh ga. Người bán hàng rong đang đẩy xe. Đứa trẻ đang nắm tay mẹ chạy lon ton. Ông cụ đang đọc báo, thỉnh thoảng ngẩng lên nhìn bảng giờ tàu. Ga tàu bỗng trở thành một nơi đáng sống, chứ không phải một nơi đáng ghét.
Có người sẽ nói, ngồi không như vậy thì phí thời gian. Nhưng anh hãy tính xem: hai mươi phút chờ tàu, nếu anh lướt điện thoại trong bực bội thì hai mươi phút ấy cũng trôi qua, mà anh xuống tàu với cái đầu nặng trĩu. Còn nếu anh chờ trong chánh niệm, hai mươi phút ấy trôi qua, anh xuống tàu với cái đầu nhẹ nhõm. Cùng một khoảng thời gian, khác nhau ở cách mình sống trong nó. Thời gian không phí khi mình có mặt trong nó. Thời gian chỉ phí khi mình để nó trôi qua trong sốt ruột mà không hay biết.
Chờ tàu cũng là một bài học về buông bỏ. Anh không thể làm tàu đến sớm hơn. Anh không thể bắt đồng hồ chạy nhanh hơn. Mọi sự thúc giục đều vô ích. Điều duy nhất anh làm được là buông cái đòi hỏi mọi thứ phải theo ý mình. Khi buông được cái đòi hỏi ấy, anh sẽ thấy chờ đợi không còn là gánh nặng. Nó là một khoảng lặng hiếm hoi giữa một ngày bận rộn, một khoảng lặng mà không ai có thể lấy đi của anh.
Anh cũng có thể dùng thời gian chờ đợi này để làm một việc tốt nhỏ. Nhường ghế cho một bà cụ, chỉ đường cho một người lạ, mỉm cười với nhân viên soát vé. Những việc nhỏ ấy không làm tàu đến nhanh hơn, nhưng làm người chờ vui hơn. Chờ đợi mà còn làm được việc tốt thì chờ đợi không còn là thời gian trống, mà là thời gian đầy.
Khi tiếng loa vang lên báo tàu sắp vào ga, anh đứng dậy, xách hành lý, đi chậm rãi ra sân ga. Anh không chạy, không chen lấn. Tàu đến thì lên, chỗ ngồi còn thì ngồi, hết thì đứng. Anh thở vào một hơi, thở ra một hơi, rồi bước lên tàu. Chuyến đi bắt đầu, và anh bắt đầu nó bằng một cái tâm đã yên. Hai mươi phút chờ đợi vừa qua, hóa ra không phải là thời gian mất đi. Nó là thời gian anh lấy lại được chính mình.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư