🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Thiền & hơi thở

Khi giận, hãy thở trước khi nói

Thiền & hơi thở · 6 phút đọc

Giận là thứ tới rất nhanh. Người ta nói một câu không vừa ý, mình chưa kịp nghĩ thì miệng đã nói ra rồi. Nói xong, lòng hối hận. Muốn rút lại thì không rút được. Lời nói như tên đã bắn đi, có xin lỗi cũng để lại vết thương. Ai trong chúng ta cũng từng như vậy, không ít lần.

Có một khoảng rất nhỏ giữa lúc giận và lúc nói. Khoảng đó chỉ bằng một hơi thở. Nhưng nếu mình biết nắm lấy khoảng đó, mọi chuyện sẽ khác. Giận mà thở trước khi nói, là mình đã cho mình một cơ hội. Cơ hội để thấy cơn giận, chứ không bị cơn giận dắt đi.

Trong kinh dạy, người tu học làm chủ hơi thở để đạt chánh niệm, tỉnh thức. Làm chủ hơi thở nghĩa là biết rõ hơi thở dài hay ngắn, vào hay ra, và an tịnh thân hành. Nghe thì như chuyện của người tu trong rừng, nhưng thật ra đó là chuyện của mỗi người chúng ta, ngay lúc giận. Vì lúc giận, hơi thở là thứ đổi đầu tiên: thở gấp, thở dồn, ngực tức lại. Chỉ cần để ý tới hơi thở lúc đó, mình đã bắt đầu tỉnh.

Thử nhớ lại lần gần nhất mình giận. Lúc đó mình thở ra sao? Chắc là thở hổn hển, nói nhanh, nói to. Nếu lúc đó có ai nhắc mình thở một hơi, có khi mình đã nói khác. Không phải nói khác là nhịn nhục, chịu thiệt. Nói khác là nói cho rõ, cho đúng, cho người ta nghe được, thay vì nói cho hả giận rồi mất nhau.

Thở trước khi nói, làm thế nào? Đơn giản lắm. Khi thấy ngực nóng lên, mặt nóng lên, tay muốn đập bàn, thì đừng nói ngay. Hít vào một hơi, chậm rãi. Thở ra một hơi, chậm rãi. Rồi mới nói. Chỉ hai hơi thở thôi, khoảng mười giây. Mười giây đó không làm mình mất mặt, không làm mình thua ai. Mười giây đó cứu được một mối quan hệ, cứu được một ngày vui của cả nhà.

Có người bảo: tôi giận quá, không nhớ tới hơi thở được. Đúng, lúc giận thì khó nhớ lắm. Cho nên phải tập lúc chưa giận. Mỗi ngày tập thở vài lần, tập ngồi yên vài phút, thì tới lúc giận, hơi thở sẽ tự nhắc mình. Giống như người tập lái xe, lúc đầu phải nhớ từng thao tác, tập riết rồi thành phản xạ. Thở cũng vậy, tập riết rồi thành thói quen, giận tới là thở trước, nói sau.

Cũng có người sợ rằng thở rồi im lặng thì người ta tưởng mình yếu, tưởng mình chịu thua. Tôi xin nói: người biết dừng lại giữa cơn giận không phải là người yếu, mà là người mạnh. Kẻ yếu là kẻ để cơn giận điều khiển miệng mình. Người mạnh là người điều khiển được miệng mình giữa cơn giận. Im lặng mười giây để thở không phải là thua, mà là thắng chính mình. Mà thắng chính mình là cái thắng khó nhất.

Trong nhà, vợ chồng giận nhau, cha mẹ giận con, con giận cha mẹ, chuyện thường ngày. Nhiều nhà tan vỡ không phải vì chuyện lớn, mà vì những câu nói trong lúc giận. Một câu nặng lời lúc giận có thể làm người thân nhớ cả năm. Một hơi thở trước khi nói có thể giữ được một mái nhà êm ấm. Tính ra, hơi thở rẻ lắm, mà giá trị của nó thì lớn lắm.

Ở chỗ làm cũng vậy. Sếp giận nhân viên, nhân viên giận đồng nghiệp, nói nhau một câu rồi cả tuần khó nhìn mặt nhau. Nếu ai cũng chịu thở một hơi trước khi nói, chỗ làm sẽ nhẹ nhàng hơn nhiều. Không phải ai cũng làm được ngay, nhưng mình làm được là mình đã góp một phần cho chỗ làm của mình dễ thở hơn.

Tối nay, bạn thử tập nhé. Ngồi xuống, nhớ lại một chuyện làm mình giận hôm nay. Rồi thở. Hít vào, biết mình đang giận. Thở ra, biết cơn giận đang ở trong ngực mình. Đừng đẩy nó đi, đừng nuông nó, chỉ thấy nó thôi. Thấy rồi, nó sẽ nhỏ dần, như sóng vỗ vào bờ rồi rút. Mai gặp chuyện giận, bạn sẽ nhớ tới hơi thở này.

Khi giận, hãy thở trước khi nói. Một hơi thở, mười giây, mà đổi được cả một ngày, cả một mối quan hệ. Tập đi, tập mỗi ngày. Rồi bạn sẽ thấy mình hiền hơn, không phải vì mình hết giận, mà vì mình đã biết làm chủ cơn giận bằng hơi thở của chính mình.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Trường Bộ, Phần Mở Đầu — trang 37 (00. Phần Mở Đầu.pdf)
• Kinh Trung Bộ, Phần Mở Đầu — trang 58 (000. Phần Mở Đầu.pdf)
Bài liên quanĂn một bữa cơm trong chánh niệmĐi bộ cũng là thiềnTâm như mặt hồ sau cơn mưa