🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Thiền & hơi thở

Đi bộ buổi sáng cũng là thiền

Thiền & hơi thở · 7 phút đọc

Mỗi sáng, ông Tư dậy lúc năm giờ. Ông pha một ấm trà, uống một ly, rồi xỏ dép đi bộ ra đầu ngõ. Con đường làng buổi sáng mát rượi. Có người đi tập thể dục, có người đi chợ sớm, có chị bán bánh mì đẩy xe qua. Ông Tư đi thong thả, không vội. Ông bảo, đi bộ buổi sáng là lúc ông thấy lòng mình yên nhất trong ngày.

Có người hỏi ông: ông đi bộ thì có gì mà yên. Ông cười, bảo: tôi không chỉ đi bộ. Tôi đi mà biết mình đang đi. Chân chạm đất, tôi biết chân chạm đất. Gió thổi qua mặt, tôi biết gió thổi qua mặt. Tiếng chim kêu, tôi nghe tiếng chim kêu. Chỉ vậy thôi, mà lòng yên.

Nghe thì đơn giản, nhưng làm được thì không dễ. Đa số chúng ta đi bộ mà đầu óc đi chỗ khác. Đi ra chợ mà trong đầu đang tính tiền điện. Đi làm mà trong đầu đang lo cuộc họp. Đi về nhà mà trong đầu đang giận người ta. Thân thì đi, mà tâm thì ở đâu đâu. Đi cả cây số mà không biết mình đã đi qua những gì. Về đến nhà, mệt mà không biết vì sao mệt.

Thiền hành, nói cho dễ hiểu, chính là đi bộ mà biết mình đang đi bộ. Trong kho sách Phật giáo, cuốn Thực Tập Thiền Quán của Hòa thượng Mahasi Sayadaw có hẳn một bài tập về thiền hành. Bài tập đó dạy rằng, giữa hai lần ngồi thiền, hành giả dành thời gian để đi thiền hành. Đi chậm lại, chú tâm vào từng bước chân, ghi nhận từng chuyển động của bàn chân, của thân thể. Không phải để đi cho nhanh, mà để đi cho tỉnh.

Đức Phật ngày xưa cũng đi kinh hành mỗi đêm. Trong cuốn Giới thiệu pháp Thiền Nguyên thủy của Hòa thượng Thích Minh Châu, có kể rằng ban đêm, trong canh một Ngài đi kinh hành. Trong canh hai, Ngài đi kinh hành và ngồi thiền. Canh ba, Ngài nằm nghỉ. Đi bộ, với Ngài, không phải là việc phụ. Đi bộ là một phần của con đường tu tập, ngang với ngồi thiền.

Vậy thì đi bộ buổi sáng, làm sao để thành thiền? Bắt đầu rất đơn giản. Trước khi bước ra khỏi nhà, mình đứng lại một chút, thở một hơi. Rồi bước đi. Bước đầu tiên, cảm nhận bàn chân chạm đất. Bước thứ hai, cảm nhận chân kia nhấc lên. Cứ như vậy, từng bước một. Không cần đếm, không cần cố gắng gì nhiều. Chỉ cần biết mình đang bước.

Khi tâm chạy đi chỗ khác, mình đừng mắng mình. Tâm chạy là chuyện thường. Mình chỉ cần nhẹ nhàng đưa nó về lại bước chân. Giống như dắt một đứa trẻ đi dạo, nó chạy lung tung thì mình nắm tay dắt về, không la mắng, không giận dỗi. Cứ dắt về như vậy, lần này đến lần khác. Dần dần, tâm sẽ quen ở lại với bước chân lâu hơn.

Đi bộ buổi sáng còn có một cái hay nữa, là mình đi giữa đời sống thật. Không phải ngồi trong phòng yên tĩnh, mà là đi giữa tiếng xe, tiếng người, tiếng chim, mùi bánh mì mới nướng, mùi sương sớm. Thiền trong hoàn cảnh đó, nó gần gũi hơn. Nó dạy mình rằng, yên tĩnh không phải là không có tiếng ồn. Yên tĩnh là giữa tiếng ồn mà lòng mình vẫn yên.

Có người bảo, tôi bận lắm, sáng dậy là phải lo cho con đi học, lo cơm nước, không có thời gian đi bộ thiền hành. Thật ra, không cần phải dành riêng một buổi. Đi bộ ra chợ cũng là đi bộ. Đi bộ đưa con đi học cũng là đi bộ. Đi bộ từ nhà ra chỗ đậu xe cũng là đi bộ. Chỉ cần trong lúc đi, mình nhớ đưa tâm về lại bước chân, thì đoạn đường nào cũng thành thiền hành.

Một điều quan trọng nữa: đi bộ buổi sáng không cần phải đi nhanh, đi xa, hay đi cho ra mồ hôi. Đi thong thả cũng được. Đi năm phút cũng được. Đi quanh sân nhà cũng được. Cái quan trọng không phải là đi bao xa, mà là đi với tâm thế nào. Đi mà biết mình đang đi, thì năm phút cũng quý. Đi mà đầu óc chạy lung tung, thì đi cả tiếng cũng chỉ là mệt thêm.

Ông Tư bảo, từ ngày ông đi bộ kiểu này, ông ít cáu gắt hơn. Trước đây, buổi sáng ông hay bực mình vì chuyện vặt. Giờ thì ông đi một vòng, về nhà ăn sáng, lòng nhẹ nhàng. Ông bảo, không phải đi bộ làm ông thành thánh. Mà là đi bộ cho ông một khoảng lặng trước khi ngày mới bắt đầu. Có khoảng lặng đó, cả ngày ông sống chậm lại, nhìn mọi chuyện rõ hơn.

Ai cũng có thể bắt đầu ngay sáng mai. Không cần thảm ngồi thiền, không cần chuông mõ, không cần học thuộc kinh sách. Chỉ cần một đôi dép, một con đường, và một chút chú ý vào bước chân mình. Đi mà biết mình đang đi. Thở mà biết mình đang thở. Chỉ vậy thôi, mà đó đã là thiền rồi.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Thực Tập Thiền Quán — Mahasi Sayadaw — trang 1
• Giới thiệu pháp Thiền Nguyên thủy của Đức Phật — Thích Minh Châu — trang 1
Bài liên quanTỉnh giấc lúc nửa đêm: thở một hơi rồi ngủ lạiThiền bên giường bệnh: chăm người thân bằng tâm yênNghe tin dữ: dừng lại một hơi thở