🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Thiền & hơi thở

Nghe tin dữ: dừng lại một hơi thở

Thiền & hơi thở · 8 phút đọc

Anh Khải đang ngồi làm việc thì điện thoại reo. Đầu dây bên kia là giọng em gái, run run: ba bị tai biến, đang cấp cứu. Anh Khải nghe xong, tay chân lạnh ngắt. Anh đứng dậy, vơ vội áo khoác, chạy ra khỏi văn phòng mà không nhớ mình đã tắt máy tính chưa. Trên đường chạy xe đến bệnh viện, đầu anh quay cuồng. Ba có sao không. Ba có qua được không. Nếu ba có chuyện gì thì sao. Cả trăm câu hỏi ập đến cùng lúc, mà không câu nào có đáp án.

Ai cũng sẽ có một lần như vậy trong đời. Một cú điện thoại, một tin nhắn, một câu nói, và cả thế giới của mình đảo lộn. Tin dữ nó không báo trước. Nó đến bất ngờ, và nó đòi mình phải phản ứng ngay. Mà phản ứng trong lúc hoảng loạn, thường là phản ứng sai. Chạy xe ẩu, nói năng lộn xộn, quyết định vội vàng. Mình muốn cứu tình hình, mà mình lại làm tình hình rối thêm.

Trong kho sách Phật giáo, bài Giới thiệu đạo Phật có nhắc đến tính chất vô thường của mọi sự việc. Vô thường nghĩa là mọi thứ đều thay đổi, không có gì ở yên mãi. Khỏe mạnh rồi cũng có lúc ốm đau. Ở bên nhau rồi cũng có lúc xa nhau. Tin dữ, xét cho cùng, cũng là một mặt của vô thường. Nó đến, không phải để trừng phạt mình. Nó đến, vì đó là bản chất của đời sống. Hiểu được như vậy, mình không còn hỏi: sao lại là tôi, sao lại là lúc này. Mình chỉ hỏi: bây giờ tôi cần làm gì.

Câu trả lời, nhiều khi, bắt đầu bằng một hơi thở. Nghe thì có vẻ quá đơn giản, thậm chí có vẻ vô cảm. Ba đang cấp cứu mà còn thở? Nhưng thật ra, một hơi thở lúc đó là thứ quan trọng nhất. Vì khi mình hoảng loạn, hơi thở mình ngắn, gấp, nông. Tim đập nhanh, tay run, đầu óc mờ đi. Mình không thở được, thì mình không nghĩ được. Mình không nghĩ được, thì mình không làm gì đúng được.

Một hơi thở sâu, chậm, có mặt, nó giống như mình bấm nút tạm dừng. Không phải tạm dừng chuyện đang xảy ra. Mà là tạm dừng cơn hoảng loạn trong mình. Một hơi thở, chỉ vài giây thôi, nhưng đủ để mình nhớ ra: mình đang ở đâu, mình cần đi đâu, mình cần gọi cho ai. Vài giây đó, có thể quyết định cả một buổi chiều. Chạy xe trong hoảng loạn, có thể gây tai nạn. Chạy xe trong bình tĩnh, thì mình đến nơi an toàn, và còn giúp được người thân.

Trong một bài viết khác, của Hòa thượng Thích Minh Châu, có đoạn nói về thái độ bình tĩnh, thanh thoát, an nhiên giữa đời mà không bị đời trói buộc. Bình tĩnh ở đây không có nghĩa là không lo. Bình tĩnh có nghĩa là mình lo, nhưng mình vẫn làm chủ được mình. Mình vẫn biết mình đang làm gì. Mình vẫn biết bước tiếp theo là bước nào. Người bình tĩnh không phải là người không có cảm xúc. Mà là người không để cảm xúc dắt mình đi.

Thực tập cho tình huống này, thật ra phải tập từ trước, vào những lúc bình thường. Mỗi ngày, mình tập dừng lại một hơi thở trước khi làm việc gì đó. Trước khi mở điện thoại, thở một hơi. Trước khi trả lời một tin nhắn khó chịu, thở một hơi. Trước khi bước vào nhà sau một ngày làm việc, thở một hơi. Tập như vậy, thì đến lúc tin dữ đến, hơi thở đó sẽ tự động có mặt. Mình không cần phải nhớ lại bài bản gì cả. Cơ thể mình đã quen rồi.

Khi đã thở được một hơi, bước tiếp theo là làm từng việc một. Gọi điện xác nhận tình hình. Nhờ người thân ở gần đến trước. Sắp xếp công việc để đi. Đi đến nơi an toàn. Làm từng việc, từng việc một, không làm cùng lúc nhiều việc. Vì khi hoảng loạn, mình hay muốn làm hết mọi thứ cùng lúc, và cuối cùng không làm xong việc nào. Làm từng việc, chậm mà chắc, đó là cách đi qua tin dữ.

Cũng có lúc, tin dữ không phải là chuyện cấp cứu. Mà là tin mất việc, tin người yêu chia tay, tin kết quả xét nghiệm không tốt. Những tin đó không cần mình chạy ngay, nhưng nó cần mình dừng lại. Dừng lại một hơi thở, rồi mới quyết định. Đừng nhắn tin trả lời ngay trong lúc giận. Đừng ký đơn từ chức ngay trong lúc buồn. Đừng nói lời chia tay ngay trong lúc đau. Cho mình một đêm, một buổi sáng, một hơi thở dài, rồi hãy quyết. Quyết định trong bình tĩnh, dù kết quả có giống nhau, thì lòng mình cũng nhẹ hơn.

Anh Khải sau này kể, hôm đó trên đường đến bệnh viện, anh nhớ ra lời một người bạn từng dặn: nghe tin dữ thì thở trước đã. Anh dừng xe bên đường, thở ba hơi thật sâu. Rồi anh mới chạy tiếp. Anh đến bệnh viện, ba anh đã qua cơn nguy kịch. Bác sĩ bảo may mà đưa đến kịp. Anh bảo, anh không biết ba hơi thở đó có thay đổi được gì không. Nhưng anh biết, nếu không có ba hơi thở đó, anh đã chạy xe ẩu, và có thể đã không đến được bệnh viện an toàn.

Tin dữ sẽ còn đến. Đó là điều chắc chắn. Không ai tránh được. Nhưng mình có thể chuẩn bị cho nó, bằng một thứ rất nhỏ: một hơi thở. Một hơi thở mà mình đã tập từ những ngày bình yên. Để đến lúc sóng gió ập đến, mình vẫn còn một chỗ để đứng. Đứng vững, rồi mới đi tiếp. Đi tiếp, rồi mới giúp được người khác. Chỉ một hơi thở thôi, mà đó là cả một con đường.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Giới thiệu đạo Phật — Tỳ kheo Bodhicitto — trang 1
• Đạo Phật và nền trật tự đạo đức mới — Thích Minh Châu — trang 1
Bài liên quanUống trà cũng là thiềnLái xe đường dài cũng là thiềnĐếm hơi thở thay vì đếm cừu: thiền cho người mất ngủ