🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Thiền & hơi thở

Ngày tháng qua nhanh, mạng người không chờ đợi: lời Pháp Loa nhắc người bận rộn

Thiền & hơi thở · 6 phút đọc

Anh ăn trưa trong mười phút, vừa ăn vừa trả lời tin nhắn. Tối về, vợ hỏi hôm nay ăn gì, anh không nhớ. Anh ăn mà không biết mình đã ăn. Cả ngày trôi qua như vậy: họp mà đầu nghĩ chuyện khác, chở con đi học mà lòng lo deadline, nằm xuống giường mà vẫn lướt điện thoại. Đến cuối ngày, anh mệt mà không biết mình mệt vì cái gì.

Thiền sư Pháp Loa, vị tổ thứ hai của dòng thiền Trúc Lâm, người sống cách đây đã bảy trăm năm, có một lời nhắc nghe như nói với chính mình: ngày tháng dễ dàng qua, mạng người không chờ đợi, sao cam ăn cháo ăn cơm mà chẳng rõ việc bát việc muỗng. Ăn cháo ăn cơm mà không rõ việc bát việc muỗng. Nghĩa là ăn mà không biết mình đang ăn, cầm bát mà không biết mình đang cầm bát.

Lời này nghe có vẻ trách, nhưng thật ra là thương. Ngài không trách người đời bận rộn. Ngài chỉ chỉ ra một sự thật: thời gian đi nhanh lắm, còn mình thì sống như thể mình còn nhiều thời gian lắm. Mình hẹn sẽ sống chậm khi hết dự án này. Hết dự án này lại có dự án khác. Mình hẹn sẽ ngồi chơi với con khi con lớn hơn một chút. Con lớn nhanh hơn mình tưởng. Mình hẹn sẽ về thăm cha mẹ khi rảnh. Rồi một ngày cha mẹ yếu đi, mình mới giật mình.

Có một bà cụ bán xôi ở đầu ngõ kể: hồi trẻ bà vừa bán vừa lo, tay gói xôi, mắt nhìn đồng hồ, miệng giục khách nhanh lên. Bán được nhiều, nhưng tối về bà không nhớ nổi hôm đó trời nắng hay mưa. Bây giờ già rồi, bà bán chậm lại. Bà nhìn mặt từng người khách, nhớ ai thích xôi ngọt, ai thích xôi mặn. Bà nói: giờ bà mới thấy mình đang bán xôi. Bao nhiêu năm qua, bà bán mà như không bán.

Lời của Pháp Loa không bắt mình bỏ việc, bỏ đời để đi tu. Ngài chỉ hỏi một câu rất nhỏ: lúc ăn cơm, mình có biết mình đang ăn cơm không. Lúc rửa bát, mình có biết mình đang rửa bát không. Lúc con kể chuyện ở trường, mình có nghe hết câu của con không. Những việc nhỏ đó chính là đời mình. Mà đời mình thì không chờ đợi.

Người bận rộn hay nghĩ thiền là phải ngồi yên một chỗ thật lâu. Nhưng thiền của Pháp Loa bắt đầu ngay trong bữa cơm. Ăn một miếng, nhai cho kỹ, biết vị của nó. Uống một ngụm nước, biết nước mát tới đâu. Làm một việc, biết mình đang làm việc đó. Không cần thêm thời gian, chỉ cần thêm sự có mặt.

Tối nay, khi ăn cơm, thử đặt điện thoại úp xuống. Ăn chậm hơn một chút. Nhìn mặt người ngồi cùng bàn. Nghe tiếng muỗng chạm vào bát. Bữa cơm đó có thể chỉ dài thêm năm phút, nhưng nó sẽ là năm phút mình thật sự sống. Ngày tháng vẫn qua nhanh thôi. Nhưng ít ra, trong lúc nó qua, mình biết mình đang ở đâu.

Thực tập lời này không cần thêm giờ nào trong ngày. Sáng thức dậy, thay vì vội vàng chụp lấy điện thoại, ngồi dậy từ từ, thở ba hơi, biết mình vừa thức dậy. Đánh răng, biết mình đang đánh răng. Mặc áo, biết mình đang mặc áo. Đi làm, bước ra khỏi nhà, biết chân mình đang bước. Những việc nhỏ đó, làm với sự biết, thì cả ngày sẽ khác. Không phải khác vì việc ít đi, mà khác vì mình không còn sống trong trạng thái mộng du nữa.

Có người hỏi: biết như vậy để làm gì, có giải quyết được việc gì đâu. Biết không giải quyết việc, nhưng biết làm cho mình không bỏ lỡ đời mình. Việc thì vẫn phải làm, deadline thì vẫn phải chạy, nhưng làm trong tỉnh táo khác hẳn làm trong mơ màng. Người tỉnh táo làm việc nhanh hơn, ít sai hơn, và tối về không mệt rã rời như người sống cả ngày mà không biết mình đã sống.

Ngài Pháp Loa còn nhắc: cửa giới, cửa định, cửa tuệ, mình không thiếu sót gì, chỉ cần quay lại nhìn chính mình. Nghĩa là mình không cần đi tìm đâu xa. Cái cần tìm ở ngay trong bát cơm, trong việc mình đang làm, trong hơi thở này. Chỉ cần dừng lại một chút để thấy. Mạng người không chờ đợi, đúng. Nhưng chính vì vậy mà mỗi phút mình có mặt mới quý. Đừng đợi đến khi rảnh mới sống. Sống ngay trong lúc bận này.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Những Lời Dạy Từ Các Thiền Sư Việt Nam Xưa — trang 65
Bài liên quanMột giờ không điện thoại mỗi ngày: thiền của sự dừng lạiHơi thở dài ra, lo lắng ngắn lại: thiền cho người hay loNgồi thiền không cần ngồi lâu, cần ngồi thật