🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Thiền & hơi thở

Một giờ không điện thoại mỗi ngày: thiền của sự dừng lại

Thiền & hơi thở · 6 phút đọc

Tối nào cũng vậy. Cả nhà ngồi chung một phòng, mà mỗi người nhìn một màn hình. Ba lướt tin tức, mẹ xem clip bán hàng, con chơi game. Có tiếng tivi, có tiếng nhạc từ điện thoại, nhưng không có tiếng ai nói với ai. Đến giờ ngủ, ai cũng mệt, mà không ai biết mình mệt vì cái gì. Mình ở gần nhau mà như ở xa nhau.

Điện thoại không xấu. Nó giúp mình làm việc, gọi về cho cha mẹ, học thêm đủ thứ. Nhưng nó có một cái tài: nó lấy mất sự có mặt của mình lúc nào không hay. Tay mình cầm điện thoại, mắt mình nhìn màn hình, còn đầu mình ở đâu đó. Ăn cơm mà tay vẫn lướt. Con kể chuyện mà mắt vẫn dán vào tin nhắn. Mình có mặt bằng thân, mà vắng mặt bằng tâm.

Trong kinh Trung A Hàm, Đức Phật dạy một cách thực tập rất giản dị, gọi là niệm thân. Khi đi thì biết mình đang đi. Khi đứng thì biết mình đang đứng. Khi ngồi thì biết mình đang ngồi. Khi nằm thì biết mình đang nằm. Nghe thì dễ quá, ai mà chẳng biết mình đang đi. Nhưng thử để ý mà xem: sáng nay mình đi từ nhà ra xe, mình có biết mình đang đi không, hay đầu mình đã tới chỗ làm rồi. Mình ngồi ăn cơm, mình có biết mình đang ngồi ăn cơm không, hay tay gắp mà đầu nghĩ chuyện khác.

Niệm thân là vậy. Không phải ngồi xếp bằng mới gọi là thiền. Đi mà biết mình đang đi, đó đã là thiền. Ăn mà biết mình đang ăn, đó đã là thiền. Nghe con nói mà nghe cho hết câu, đó đã là thiền. Thiền không nằm ở tư thế, thiền nằm ở sự biết mình đang làm gì.

Một giờ không điện thoại mỗi ngày là một cách tập như vậy. Không cần nhiều. Chọn một giờ trong ngày, ví dụ từ bảy giờ đến tám giờ tối. Điện thoại để trong phòng khác, sạc pin, úp mặt xuống. Một giờ đó, mình làm gì cũng được: nấu cơm, rửa bát, ngồi chơi với con, đi bộ quanh xóm, hay chỉ ngồi yên uống ly nước. Chỉ có một điều: làm gì thì biết mình đang làm đó.

Mấy ngày đầu sẽ khó chịu. Tay cứ thò vào túi tìm điện thoại. Đầu cứ nghĩ không biết có ai nhắn gì không. Đó là bình thường. Tâm mình quen chạy rồi, bây giờ bắt nó ở yên, nó cựa quậy. Cứ để nó cựa quậy, mình chỉ cần đừng chạy theo. Tay thò vào túi thì biết tay đang thò vào túi, rồi rút tay ra. Vậy thôi.

Có một gia đình thử làm việc này. Ba nói tuần đầu như cai nghiện, cứ bứt rứt. Nhưng đến ngày thứ tư, con gái nhỏ nói: ba ơi, tối nay ba kể chuyện cho con nghe đi. Lâu rồi ba không kể. Ba kể một câu chuyện ngắn, con cười khúc khích. Ba nói, một giờ đó ngắn lắm, mà sao ấm thế. Hóa ra con không cần ba mua thêm đồ chơi. Con chỉ cần ba có mặt một giờ.

Một giờ không điện thoại không làm mình lạc hậu, cũng không làm mất việc. Việc cần thì để sau một giờ, tin nhắn không chạy đi đâu. Nhưng một giờ có mặt với người thân, với chính mình, thì qua rồi không lấy lại được. Con lớn lên từng ngày, cha mẹ già đi từng ngày, còn mình thì cứ lướt qua đời mình bằng đầu ngón tay.

Một tuần sau, cả nhà sẽ bắt đầu khác. Con quen có ba mẹ ngồi cùng, không còn hỏi ba ơi sao ba cứ nhìn điện thoại. Vợ chồng có chuyện để nói với nhau, không phải vì hết chuyện mà vì trước giờ không có lúc nào rảnh để nói. Người lớn tuổi trong nhà cũng vậy, ông bà chỉ cần con cháu ngồi cạnh, hỏi một câu rồi nghe hết câu trả lời. Một giờ đó không thêm được việc gì lớn, nhưng nó vá lại những khoảng trống nhỏ mà cả nhà đã để mặc lâu nay.

Tối nay, thử một giờ thôi. Điện thoại để xa ra. Đi thì biết mình đang đi. Ngồi thì biết mình đang ngồi. Nghe thì nghe cho hết câu. Một giờ đó, mình không mất gì cả. Mình chỉ lấy lại chính mình.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Trung A Hàm 2 (Thích Tuệ Sỹ dịch) — trang 94
Bài liên quanHơi thở dài ra, lo lắng ngắn lại: thiền cho người hay loNgồi thiền không cần ngồi lâu, cần ngồi thậtGánh nước bổ củi: thiền trong việc tay chân mỗi ngày