🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Thiền & hơi thở

Thiền hành giữa phố đông

Thiền & hơi thở · 6 phút đọc

Bạn có bao giờ đi bộ mà không biết mình đang đi bộ không? Sáng ra khỏi nhà, chân bước tới trạm xe buýt, đầu thì đã ở chỗ làm. Chiều về, chân bước qua chợ, đầu thì lo chuyện ngày mai. Cả ngày đi bao nhiêu bước, mà chẳng bước nào mình thật sự có mặt. Đi mà như không đi.

Thiền hành là cách đi ngược lại: đi mà biết mình đang đi. Không cần lên núi, không cần vào chùa, không cần tìm một con đường vắng. Ngay giữa phố đông, giữa dòng người vội vã, ta vẫn có thể thiền hành. Chỉ cần bước chậm lại một chút, và biết từng bước chân của mình.

Trong các bài giảng về thiền Vipassana, có một lời nhắc rất hay: đi mà giống người trong bệnh viện mười năm mới đi ra, thì mới nhận biết được cảm giác của thiền hành. Nhấc chân lên, toàn thân đều chuyển động. Nghe thì lạ, nhưng thử làm sẽ hiểu. Khi ta bước thật chậm, ta mới thấy bàn chân chạm đất như thế nào, gót chạm trước hay mũi chạm trước, trọng lượng cơ thể chuyển từ chân này sang chân kia ra sao. Bao nhiêu năm đi bộ, ta chưa bao giờ để ý tới những điều ấy.

Thiền sư Tăng Hội cũng dạy rằng trong khi đi thiền hành, ta có thể đếm bước chân, nhưng thường thì chỉ cần theo dõi hơi thở. Bước chân và hơi thở đi cùng nhau: thở vào, bước hai bước. Thở ra, bước hai bước. Không cần đúng nhịp một cách máy móc. Chỉ cần chân và thở cùng có mặt với nhau, tâm sẽ yên lại.

Bạn hãy thử vào buổi sáng mai. Thay vì cắm đầu đi thật nhanh tới chỗ làm, hãy dành ra năm phút đi chậm. Không cần chậm tới mức người khác nhìn lạ. Chỉ cần chậm hơn bình thường một chút, đủ để cảm nhận từng bước. Gót chạm đất, biết gót chạm đất. Bàn chân lăn qua mặt đường, biết bàn chân đang lăn. Nhấc chân lên, biết mình đang nhấc chân lên. Năm phút ấy, phố vẫn ồn, xe vẫn chạy, nhưng trong lòng bạn có một khoảng yên.

Đi giữa phố đông mà thiền hành, khó hơn đi trong sân chùa nhiều. Vì phố có đủ thứ kéo tâm ta đi: tiếng còi xe, mùi đồ ăn, một tấm biển quảng cáo, một người đi ngược chiều va vào vai. Nhưng chính vì khó, nên nó mới quý. Thiền trong chùa yên là một chuyện, thiền giữa phố ồn mà vẫn yên mới là chuyện khác. Mỗi lần tâm bị kéo đi, ta lại đưa nó về với bước chân. Đưa về nhiều lần, tâm sẽ quen.

Có người nói: tôi đi làm vội lắm, không có thời gian đi chậm. Đúng là giờ làm không chờ ai. Nhưng thiền hành không bắt ta đi chậm cả đoạn đường. Chỉ cần một đoạn ngắn thôi: từ nhà ra đầu ngõ, từ cổng công ty vào tới thang máy, từ bãi xe vào văn phòng. Một đoạn ngắn, vài chục bước, mà bước nào cũng biết. Vài chục bước ấy đủ để ta tới chỗ làm với một tâm khác: không còn cuống quýt, không còn mệt mỏi vì vừa chạy đua với thời gian.

Thiền hành còn là cách để ta nhìn lại thành phố mình đang sống. Đi chậm lại, ta mới thấy cây bàng đầu ngõ đã ra lá non, mới thấy bà cụ bán xôi vẫn ngồi đó mỗi sáng, mới thấy nắng sớm rơi trên mặt đường ra sao. Bao nhiêu năm sống ở đây, ta tưởng mình biết thành phố này, mà thật ra ta chỉ biết đường đi làm và đường về nhà. Đi chậm lại, thành phố trở nên mới mẻ, như lần đầu ta tới.

Buổi chiều tan làm, thay vì vừa đi vừa lướt điện thoại, hãy thử cất điện thoại vào túi và đi thiền hành về nhà. Bước chân, hơi thở, phố xá. Ba thứ ấy thôi. Về tới nhà, bạn sẽ thấy mình không còn mang theo cả ngày làm việc trên vai nữa. Ngày làm việc đã ở lại ngoài phố, còn bạn thì đã về nhà thật sự, với thân và tâm cùng có mặt.

Đi là việc ta làm mỗi ngày, mấy ngàn bước mỗi ngày. Nếu mỗi bước đều là một bước tỉnh thức, thì cả ngày của ta đã khác. Không cần thêm thời gian, không cần thêm dụng cụ, chỉ cần nhớ: khi đi, biết mình đang đi. Đơn giản vậy thôi, mà đi cả đời cũng không hết điều hay.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• 10 Bài Giảng về Thiền Vipassana (TK Thích Minh Tâm), tr. 44
• Thiền Sư Khương Tăng Hội (Thích Nhất Hạnh), tr. 36
Bài liên quanBuồn cũng là một đám mâyTiếng vỗ của một bàn tay: một công án thiền nói dễ hiểuThiền khi thở gấp vì lo: hơi thở vào dài, biết hơi thở vào dài