🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Thiền & hơi thở

Buồn cũng là một đám mây

Thiền & hơi thở · 6 phút đọc

Buồn tới lúc nào ta hay biết nhất? Có khi là một buổi chiều tan làm, trời vừa mưa xong, đường ướt, lòng ướt theo. Có khi là đêm khuya, nằm nghe tiếng quạt quay, tự dưng nhớ một người đã xa. Có khi chẳng có lý do gì cả, chỉ thấy lòng nặng trĩu, như có một đám mây đậu trong ngực. Bạn có từng như vậy không?

Người ta thường đối xử với nỗi buồn theo hai cách, mà cả hai đều làm ta mệt thêm. Một là chạy trốn: mở điện thoại lướt cho quên, rủ bạn đi nhậu cho say, làm việc thật nhiều để không còn thời gian nghĩ. Hai là ôm chặt lấy nó: ngồi kể đi kể lại chuyện buồn, nghĩ đi nghĩ lại một câu nói, tự hỏi giá như ngày ấy mình làm khác đi. Chạy trốn thì buồn đuổi theo, ôm chặt thì buồn càng nặng. Cả hai đều không đưa ta ra khỏi nỗi buồn.

Thiền dạy ta cách thứ ba: ngồi yên với nỗi buồn, như ngồi với một đám mây. Trong mười sáu hơi thở của kinh Quán Niệm Hơi Thở, có hơi thở dạy ta thế này: thở vào thở ra mà cảm thấy không dễ chịu thì cũng tự biết. Buồn là một cảm giác không dễ chịu. Ta không cần xua nó đi, không cần giải thích nó, chỉ cần biết: tôi đang buồn, và tôi đang thở. Cái biết ấy không làm buồn biến mất, nhưng nó làm ta rộng ra. Ta không còn là nỗi buồn nữa, ta là người đang nhìn thấy nỗi buồn.

Hãy thử một lần. Lần sau khi buồn kéo tới, đừng vội làm gì. Ngồi xuống, đặt tay lên ngực, thở vào một hơi dài, thở ra một hơi dài. Hỏi lòng mình, thật nhẹ nhàng: nỗi buồn này đang ở đâu trong thân? Có phải ở ngực, nặng nặng? Có phải ở cổ họng, nghẹn nghẹn? Có phải ở mắt, cay cay? Khi ta tìm được chỗ của nó trong thân, nỗi buồn bỗng trở nên cụ thể hơn, đỡ mơ hồ hơn. Nó không còn là cả một bầu trời u ám, mà chỉ là một đám mây nhỏ, đậu ở một chỗ.

Rồi hãy thở cùng nó. Thở vào, biết mình đang buồn. Thở ra, biết mình đang thở. Không cần buồn phải đi ngay. Mây thì phải có thời gian mới tan. Ta chỉ cần ngồi đó, thở đó, và để mây tự trôi. Có khi năm phút, có khi nửa giờ, có khi cả một buổi chiều. Không sao. Ta không vội. Buồn cũng cần được tôn trọng, nó tới là vì có lý do, có thể là vì ta vừa mất mát điều gì, có thể là vì ta đang mệt mà không biết.

Trong mười sáu hơi thở, còn có một hơi thở nói về vô thường: thở vào thở ra mà thấy vạn vật vô thường thì cũng tự biết. Buồn cũng vô thường. Nó tới rồi nó đi, như mọi cảm xúc khác. Có thể hôm nay bạn buồn lắm, nhưng tuần sau nhìn lại, nỗi buồn ấy đã nhạt đi nhiều. Biết vậy không phải để xem nhẹ nỗi buồn, mà để ta có thêm niềm tin: dù bây giờ có nặng nề tới đâu, nó cũng sẽ qua. Mây nào rồi cũng tan, trời nào rồi cũng sáng lại.

Nhiều người sợ buồn, sợ mình yếu đuối nếu thừa nhận mình buồn. Nhưng buồn không phải là yếu đuối. Buồn là dấu hiệu cho thấy ta còn biết thương, biết nhớ, biết trân trọng những gì đã mất. Người không biết buồn mới đáng lo. Vậy nên đừng xấu hổ vì mình buồn. Hãy cho phép mình buồn, một cách đàng hoàng, như cho phép mình vui.

Nếu nỗi buồn kéo dài nhiều ngày, làm bạn mất ngủ, ăn không ngon, không còn muốn làm gì, thì hãy tìm người để nói chuyện, hoặc tìm tới người có chuyên môn để được lắng nghe. Ngồi với hơi thở giúp ta rất nhiều, nhưng có những nỗi buồn cần thêm một bàn tay giúp đỡ. Nhờ giúp đỡ không phải là thất bại, mà là khôn ngoan.

Còn hôm nay, nếu bạn đang buồn, hãy ngồi xuống và thở. Thở vào, biết mình đang buồn. Thở ra, biết mình đang thở. Đám mây kia vẫn còn đó, nhưng bạn đã không còn ở trong mây nữa. Bạn đang ở dưới bầu trời, nhìn mây trôi. Và bầu trời thì rộng lắm, đủ chỗ cho cả nỗi buồn và cả niềm vui cùng có mặt.

Nội dung này chỉ mang tính tham khảo, không thay thế lời khuyên y tế.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Thiền Sư Khương Tăng Hội (Thích Nhất Hạnh), tr. 56
Bài liên quanTiếng vỗ của một bàn tay: một công án thiền nói dễ hiểuThiền khi thở gấp vì lo: hơi thở vào dài, biết hơi thở vào dàiThiền khi giận con: lấy không giận thắng giận