🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Thiền & hơi thở

Một tách trà, một hơi thở

Thiền & hơi thở · 6 phút đọc

Sáng nào chị cũng pha một ấm trà. Nhưng sáng nào chị cũng pha trong vội vàng. Tay rót nước, mắt nhìn điện thoại. Miệng uống trà, đầu nghĩ tới cuộc họp lúc chín giờ. Uống hết ly trà mà không biết trà ngon hay dở. Nóng hay nguội. Chị uống trà như một thói quen, chứ không phải như một giây phút đang sống.

Một hôm, ấm trà vỡ. Chị phải pha bằng cái ly sứ cũ của mẹ. Không có điện thoại bên cạnh vì điện thoại hết pin. Chị đành ngồi chờ nước sôi. Nghe tiếng nước reo. Nhìn hơi nước bay lên. Rót nước vào ly, ngửi mùi trà thơm. Uống một ngụm nhỏ. Chị chợt nhận ra đã lâu lắm rồi mình mới thật sự uống một ly trà. Chỉ năm phút thôi. Nhưng năm phút đó yên đến lạ.

Trong sách Bước tới Thảnh Thơi có một chương viết về thiền trà. Thiền trà là một cơ hội rất tốt để có mặt với nhau trong bầu không khí vừa trang nghiêm vừa thân mật. Mọi người theo dõi hơi thở, thực tập có mặt thật sự và nhận diện sự có mặt của nhau. Hơi thở, ánh mắt, nụ cười và mọi động tác đều đi theo với chánh niệm. Đây đích thực là thiền tập. Trong sách cũng nhắc một câu ngắn. Trà vị phải đi đôi với thiền vị. Trà ngon mà lòng không có mặt thì cũng như không uống.

Thiền trà nghe có vẻ cao siêu, nhưng thực ra nó rất gần. Nó không cần chùa chiền, không cần chuông mõ. Chỉ cần một ly trà và một người chịu dừng lại. Dừng lại để pha trà cho đàng hoàng. Dừng lại để uống trà cho đàng hoàng. Trong năm phút đó, không làm gì khác. Không xem điện thoại. Không nghĩ tới việc chưa xong. Chỉ pha trà và uống trà. Đơn giản vậy thôi, mà không dễ chút nào. Vì tay ta quen làm hai ba việc cùng lúc. Đầu ta quen chạy trước thân ta.

Có người hỏi, thiền có nhất thiết phải ngồi xếp bằng, nhắm mắt, tụng kinh không? Câu trả lời là không. Trong một cuốn sách khác, tác giả viết rằng người xưa có thiền trà, thiền kiếm, thiền cung, thiền làm vườn. Đạo không ở xa con người. Đạo ở ngay trong những việc rất gần. Uống trà cũng là đạo, nếu mình uống với tất cả sự có mặt. Rửa bát cũng là đạo. Quét nhà cũng là đạo. Vấn đề không phải là việc gì. Vấn đề là mình có mặt trong việc đó hay không.

Một tách trà có thể trở thành bài thiền đầu tiên của người bận rộn. Cách làm rất đơn giản. Buổi sáng, thay vì pha trà trong vội vàng, hãy dành ra năm phút. Đun nước, lắng nghe tiếng nước sôi. Rót nước, nhìn dòng nước chảy. Đưa ly trà lên, ngửi mùi thơm trước khi uống. Uống từng ngụm nhỏ. Mỗi ngụm, thở vào một hơi, thở ra một hơi. Không cần làm gì thêm. Năm phút đó là của mình. Không ai lấy được.

Ban đầu, đầu óc sẽ chạy lung tung. Đang uống trà lại nghĩ tới tin nhắn chưa trả lời. Đang ngửi mùi trà lại nhớ tới việc phải nộp báo cáo. Đó là chuyện bình thường. Đừng trách mình. Đừng cố đuổi suy nghĩ đi. Chỉ cần nhận ra mình đang nghĩ lan man, rồi nhẹ nhàng quay về với ly trà trên tay. Quay về bao nhiêu lần cũng được. Mỗi lần quay về là một lần mình tập có mặt.

Lâu dần, năm phút uống trà buổi sáng sẽ thành một thói quen quý. Nó giống như một cái neo. Ngày nào dù bận đến đâu, mình vẫn có năm phút neo lại. Năm phút đó không giải quyết được hết mọi việc. Nhưng nó cho mình một khởi đầu yên tĩnh. Khởi đầu yên tĩnh thì cả ngày cũng bớt chao đảo. Nhiều người bắt đầu ngày mới bằng điện thoại, bằng tin tức, bằng lo lắng. Mình bắt đầu ngày mới bằng một tách trà và một hơi thở. Khác nhau chỉ ở điểm bắt đầu, mà cả ngày đã khác.

Một tách trà, một hơi thở. Câu này nghe đơn giản đến mức khó tin. Nhưng những thứ đơn giản nhất thường là những thứ bền nhất. Không cần học nhiều. Không cần chuẩn bị nhiều. Chỉ cần một ly trà nóng, một chỗ ngồi yên, và một người chịu dừng lại năm phút. Hôm nay, hãy thử uống một ly trà như thế. Uống cho ra uống. Thở cho ra thở. Rồi xem ngày hôm nay có khác gì không.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Bước tới Thảnh Thơi — Giới Luật và Uy nghi của các vị Sa di (HT Thích Nhất Hạnh), tr. 79–80
• Định Hướng Văn Học (Kim Định), tr. 60
Bài liên quanUống trà đi! — công án của thiền sư Triệu ChâuHơi thở làm dịu cơn đauTắm cũng là thiền: nước chảy, lòng lặng