🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Thiền & hơi thở

Thiền khi chuông điện thoại reo: một hơi thở trước khi bắt máy

Thiền & hơi thở · 7 phút đọc

Điện thoại reo. Tiếng chuông vừa vang lên, tay mình đã chộp lấy máy. Mắt chưa kịp nhìn tên người gọi, miệng đã vội nói: Alo. Có khi mình đang ăn cơm, đang nói chuyện với con, đang lái xe, chuông reo là mình bắt ngay, như thể chậm một giây thì trời sập. Có bao giờ mình tự hỏi: ai đang vội? Người gọi, hay chính mình?

Thật ra, người gọi không vội bằng mình tưởng. Họ bấm số, họ chờ. Chuông reo ba hồi, năm hồi, họ vẫn chờ được. Còn mình, mới nghe một hồi đã thấy lòng bồn chồn. Cái vội đó không nằm trong cái máy. Nó nằm trong đầu mình. Đầu mình đã quen với việc phản ứng ngay lập tức. Tin nhắn tới là phải đọc ngay. Điện thoại reo là phải bắt ngay. Ai nói một câu là phải đáp lại ngay. Mình sống như một cái chuông gió, gió thổi tới đâu thì kêu tới đó.

Thiền dạy một việc rất nhỏ: trước khi làm gì, hãy thở một hơi. Trong Đại Kinh Niệm Xứ, Phật dạy về chánh niệm hơi thở: Thở vào một hơi dài, thầy tỳ khưu biết: tôi thở vào dài. Thở ra một hơi dài, thầy tỳ khưu biết: tôi thở ra dài. Thở vào một hơi ngắn, thầy tỳ khưu biết: tôi thở vào ngắn. Chỉ vậy thôi. Không có gì cao siêu. Biết mình đang thở vào dài, biết mình đang thở ra dài. Cái biết đó, nó kéo mình về lại với chính mình, khỏi bị cái chuông điện thoại lôi đi.

Thử làm như vậy. Lần sau, điện thoại reo, đừng bắt ngay. Để nó reo một hồi. Trong lúc đó, thở vào một hơi dài, biết mình đang thở vào dài. Thở ra một hơi dài, biết mình đang thở ra dài. Rồi mới cầm máy lên, nhìn tên người gọi, rồi hãy nói: Alo. Chỉ thêm ba giây thôi. Ba giây đó không làm mất cuộc gọi nào cả. Nhưng ba giây đó làm nên một con người khác hẳn.

Ba giây đó để làm gì? Để mình hỏi mình: mình đang ở đâu? Mình đang ăn cơm với gia đình, hay mình đang ở trong cuộc gọi này? Mình đang bực, hay mình đang bình tĩnh? Người gọi là ai, chuyện này có gấp không, mình có cần phải trả lời ngay không? Ba giây đó, mình lấy lại quyền quyết định. Không phải cái máy quyết định cho mình, mà là mình quyết định cho mình.

Nhiều cuộc cãi nhau bắt đầu từ một cuộc gọi bắt vội. Người kia nói một câu làm mình bực. Mình đang bực sẵn vì bị giật khỏi bữa cơm, nên mình đáp lại bằng giọng bực. Người kia nghe giọng bực, họ cũng bực theo. Thế là hai người bực nhau, chỉ vì một cái bắt máy quá nhanh. Nếu mình thở một hơi trước khi bắt máy, giọng mình sẽ khác. Giọng mình khác, cuộc nói chuyện sẽ khác. Một hơi thở có thể cứu được cả một mối quan hệ.

Có người sẽ nói: nhưng có những cuộc gọi gấp thật. Người thân bị tai nạn, sếp gọi có việc khẩn, khách hàng đang chờ. Đúng. Có những lúc phải bắt ngay. Nhưng những lúc đó hiếm lắm. Phần lớn các cuộc gọi không gấp. Tin nhắn của bạn bè, cuộc gọi của người bán hàng, của người quen hỏi thăm, của đồng nghiệp nhờ một việc nhỏ. Những việc đó chờ được ba giây. Mà ngay cả việc gấp thật, thở một hơi rồi bắt máy cũng không làm hỏng việc. Người ta chờ mình ba giây được, nhưng người ta không chịu nổi mình nghe máy bằng giọng hoảng loạn, nói không ra đầu ra đuôi.

Tập thở trước khi bắt máy, rồi mình sẽ thấy nó lan ra những chỗ khác. Tin nhắn tới, mình cũng thở một hơi trước khi đọc. Ai nói một câu làm mình bực, mình cũng thở một hơi trước khi đáp. Người ta hỏi một câu khó, mình cũng thở một hơi trước khi trả lời. Một hơi thở, ba giây, mà nó chen vào giữa kích thích và phản ứng. Cái khe ba giây đó, chính là chỗ tự do của mình. Không có nó, mình là cái máy phản ứng. Có nó, mình là người quyết định.

Có một điều nữa: khi mình thở một hơi trước khi bắt máy, mình đang dạy cho người khác cách đối xử với mình. Người ta gọi mình, thấy mình bắt máy chậm một chút, giọng bình tĩnh, họ cũng sẽ bình tĩnh theo. Mình vội, người ta cũng vội theo. Mình yên, người ta cũng yên theo. Cái điện thoại chỉ là cái máy. Nó reo hay không reo, nó không quyết định được tâm mình. Chỉ có mình mới quyết định được tâm mình.

Cho nên, từ hôm nay, hãy thử một việc nhỏ. Để điện thoại ở xa tầm tay một chút, đừng để ngay bên cạnh. Khi chuông reo, thở vào một hơi dài, biết mình thở vào dài. Thở ra một hơi dài, biết mình thở ra dài. Rồi mới bắt máy. Làm như vậy một tuần, mình sẽ thấy bữa cơm ngon hơn, giấc ngủ yên hơn, và những cuộc nói chuyện bớt đi rất nhiều cãi vã. Chỉ một hơi thở thôi. Nhưng hơi thở đó, là của mình.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Đại Kinh Niệm Xứ (Trường Bộ 22) — "Thở vào một hơi dài, thầy tỳ khưu biết: tôi thở vào dài; thở ra một hơi dài, thầy tỳ khưu biết: tôi thở ra dài" — Trọng Tâm Thiền Phật Giáo (Nyanaponika Thera, Tỳ khưu ni Huyền Châu dịch), BudSas, file u-trongtamthien/ttt-02.htm, tr. 1
Bài liên quanThiền khi đánh răng buổi sáng: việc nhỏ làm trọn vẹn, ngày mới khác hẳnMột ngày không làm, một ngày không ăn: thiền của tổ Bách Trượng cho người đi làmMột hơi thở trước khi nói lời làm đau người khác