Dạo này mở Facebook lên, quảng cáo các khóa chữa lành đứa trẻ bên trong xuất hiện dày đặc.
Nào là khóa ôm ấp tổn thương tuổi thơ. Nào là khóa chữa lành bằng thiền, bằng viết nhật ký, bằng trò chuyện nhóm. Nhiều bạn trẻ chia sẻ: mất ngủ vì stress, áp lực gia đình, những chuyện cũ cứ quay lại trong đầu mỗi đêm, không sao yên được.
Có người đi khóa về, thấy lòng nhẹ nhõm thật. Có người chạy hết khóa này đến khóa khác, tốn không ít tiền, mà lòng vẫn chưa yên. Vết thương vẫn đó. Đêm vẫn dài.
Vì sao lại như vậy? Vì chữa lành không phải là một món hàng mua về là có. Chữa lành là một quá trình sống với chính mình, ngày này qua ngày khác.
Trong đạo Phật, có một câu kinh rất nổi tiếng, nói về hận thù và oán giận: hận thù diệt hận thù, đời này không thể có. Từ bi diệt hận thù, là định luật ngàn thu.
Oán giận cũng giống như vết thương cũ. Ta càng nuôi nó, nó càng lớn. Ta ôm nó đi khắp nơi, kể cho người này người kia nghe, mong người ta đồng tình rằng mình đã bị đối xử bất công. Nhưng kể xong, lòng có nhẹ đi không? Hay lại đau thêm một lần nữa?
Pháp Cú còn dạy: chiến thắng gây thù hận, thất bại chuốc khổ đau. Từ bỏ mọi thắng bại, an tịnh liền theo sau. Bao lâu còn ôm lòng thắng bại với quá khứ, với cha mẹ, với người đã làm mình tổn thương, bấy lâu lòng còn uất nghẹn. Buông được cái tâm thắng thua đó, lòng mới có chỗ để yên.
Vết thương cũ, trong đạo Phật, giống như một hạt giống nằm trong lòng đất. Nó đã gieo xuống từ lâu, từ một lời nói nặng, một trận đòn, một lần bị bỏ rơi, một tuổi thơ thiếu vắng tình thương. Hạt giống đó không mất đi chỉ vì ta không nhìn tới nó. Nó nằm đó, chờ đủ duyên thì nảy mầm: một câu nói vô tình của ai đó, một mùi hương quen thuộc, một đêm mất ngủ, là nó trồi lên, làm ta đau như mới hôm qua.
Chữa lành, trước hết, là nhận diện hạt giống đó. Nhìn thẳng vào nó và gọi đúng tên: đây là nỗi buồn, đây là sự giận dữ, đây là nỗi sợ bị bỏ rơi. Không chạy trốn nó, không giả vờ nó không có. Nhận diện đã là một nửa của chữa lành.
Rồi sau đó là ôm ấp nó bằng tâm từ. Tâm từ, trước hết, là từ bi với chính mình. Nhiều người trong chúng ta rất giỏi thương người khác, nhưng lại rất khắc nghiệt với bản thân. Ta trách mình yếu đuối, trách mình không đủ tốt, trách mình sao mãi không quên được chuyện cũ. Nhưng thử nghĩ xem: một đứa trẻ bị thương, ta có mắng nó vì sao mãi không lành không? Ta dỗ nó, ôm nó, kiên nhẫn với nó. Vậy sao với đứa trẻ bên trong mình, ta lại không làm như vậy?
Ôm ấp không có nghĩa là nuông chiều vết thương, để nó muốn làm gì thì làm. Ôm ấp là nhìn nó bằng con mắt hiểu biết: nó đau, vì nó đã từng bị thương. Mình thương nó, nên mình không để nó tiếp tục làm chủ cuộc đời mình nữa.
Và cuối cùng là buông. Buông không phải là quên. Buông là thôi để chuyện cũ quyết định hôm nay của mình. Người đã làm mình tổn thương, có thể họ cũng mang vết thương của riêng họ. Hiểu được điều đó, lòng mình nhẹ đi một chút. Không phải để tha thứ cho họ ngay lập tức, mà để mình được tự do.
Chữa lành thật không nằm trong một khóa học. Nó nằm trong những việc nhỏ mỗi ngày: thở chậm lại khi lòng rối, ăn một bữa cơm có mặt, đi bộ một đoạn không cầm điện thoại, ngủ đúng giờ, nói với mình một câu tử tế trước khi ngủ. Chánh niệm hằng ngày chính là liều thuốc chữa lành bền nhất, vì nó đi cùng ta mọi lúc, không cần đợi đến khóa học tiếp theo.
Một khóa học có thể mở ra cánh cửa, nhưng người bước qua cánh cửa đó, ngày này qua ngày khác, vẫn là chính ta.
Nếu tổn thương đã kéo dài, làm mất ngủ triền miên, ảnh hưởng đến công việc và cuộc sống, xin đừng ngại tìm đến chuyên gia tâm lý. Đó không phải là yếu đuối. Đó cũng là một cách thương mình, giống như khi thân thể bị thương thì ta đi gặp bác sĩ vậy.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư