🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Đời sống hôm nay

Muốn nói chuyện được với con, cha mẹ hãy phản ứng chậm lại

Đời sống hôm nay · 6 phút đọc

Ngày 28 tháng 10, một đoạn video ngắn được chia sẻ nhiều trên mạng. Nội dung chỉ có một câu: muốn nói chuyện được với con, hãy học cách phản ứng chậm lại. Trong video, người nói khuyên cha mẹ rằng khi con chống đối, khi con giận dỗi, thay vì lập tức chứng minh mình đúng, hãy dừng lại, hít ba hơi thở sâu, rồi mới nói. Cái dừng đó không phải là yếu đuối. Cái dừng đó là trí tuệ.

Nhiều cha mẹ nghe xong gật gù, vì thấy chính mình trong đó. Con làm sai, mình quát ngay. Con cãi, mình cãi lại ngay. Con khóc, mình bảo nín ngay. Mọi thứ đều ngay, đều vội, đều phải thắng ngay lúc đó. Kết quả là nhà cửa ầm ĩ, con thì đóng cửa phòng, mình thì ngồi một mình tự hỏi sao con càng ngày càng xa mình.

Thật ra khoảng cách giữa cha mẹ và con cái hiếm khi do xa mặt cách lòng. Nó thường do những phản ứng vội vàng. Con nói một câu, cha mẹ đã vội kết luận. Con làm sai một việc, cha mẹ đã vội mắng. Con im lặng, cha mẹ đã vội cho rằng con hỗn. Mỗi lần vội như vậy là một lần cánh cửa khép thêm một chút. Đến một ngày, con không còn muốn kể gì với cha mẹ nữa. Không phải vì con không thương cha mẹ. Mà vì con sợ kể ra sẽ bị mắng ngay.

Nhà Phật dạy về sáu phép tu, trong đó có nhẫn nhục. Nhẫn nhục nghe thì nặng nề, như là chịu đựng. Nhưng thật ra nhẫn là biết dừng lại trước khi cơn giận dắt mình đi. Người biết nhẫn không phải là người không giận. Người biết nhẫn là người giận mà vẫn làm chủ được lời nói của mình. Ba hơi thở sâu, nghe thì ít, nhưng đủ để cơn giận bớt đi một nửa. Nửa còn lại, mình nói ra cũng nhẹ hơn.

Hãy thử tưởng tượng một buổi tối bình thường. Con đi học về muộn, mặt mày cau có. Cha mẹ hỏi: sao về muộn vậy? Con đáp cộc lốc: kệ con. Lúc đó, nếu cha mẹ nổi giận ngay, quát rằng con hỗn, thì buổi tối đó hỏng. Nhưng nếu cha mẹ dừng lại một chút, hít một hơi, rồi nói: hôm nay con mệt à, ăn cơm đã rồi kể mẹ nghe. Thì có khi con sẽ kể rằng hôm nay con bị điểm kém, bị bạn trêu, bị thầy mắng. Đằng sau câu cộc lốc đó là cả một ngày không vui của con. Chỉ cần cha mẹ chậm lại một chút là thấy được.

Phản ứng chậm không có nghĩa là bỏ qua lỗi của con. Con sai thì vẫn phải nói cho con biết sai ở đâu. Nhưng nói lúc nào, nói bằng giọng nào, thì khác nhau nhiều lắm. Nói khi mình đang giận, lời nói thành roi. Nói khi mình đã bình tĩnh, lời nói thành bài học. Cùng một ý, mà cách nói khác nhau thì kết quả khác nhau hoàn toàn. Cha mẹ khôn ngoan không phải là cha mẹ nói nhiều, mà là cha mẹ nói đúng lúc.

Cũng cần nói rằng phản ứng chậm không chỉ dành cho cha mẹ. Con cái cũng cần học cách chậm lại với cha mẹ. Cha mẹ cằn nhằn, con đừng vội cãi. Cha mẹ hỏi nhiều, con đừng vội bực. Đằng sau những câu cằn nhằn đó thường là lo lắng. Cha mẹ hỏi con ăn chưa, ngủ chưa, học thế nào, không phải vì cha mẹ tò mò. Mà vì cha mẹ thương, mà không biết nói cách nào khác. Nếu con chậm lại một chút, con sẽ nghe được tiếng thương trong những câu hỏi đó.

Muốn nói chuyện được với con, trước hết hãy làm cho con muốn nói. Muốn con muốn nói, trước hết hãy làm cho con cảm thấy an toàn khi nói. An toàn nghĩa là kể ra sẽ được lắng nghe, không bị mắng ngay, không bị đem chuyện ra kể lại với người khác. Một ngôi nhà mà con dám kể hết mọi chuyện, đó mới là một ngôi nhà ấm.

Bắt đầu từ hôm nay, hãy thử một điều nhỏ. Mỗi lần con làm mình giận, đừng nói ngay. Hít ba hơi thở sâu. Rồi mới nói. Ba hơi thở đó không làm mất đi quyền làm cha mẹ. Nó chỉ làm cho lời nói của mình đáng nghe hơn. Và biết đâu, sau ba hơi thở đó, mình lại thấy con mình đáng thương hơn là đáng giận.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Phật Học Tinh Hoa (Nguyễn Duy Cần) — trang 201: 'Lục độ là bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định và trí huệ' (sáu phép tu, trong đó có nhẫn nhục)
Bài liên quanMười bảy người nhập viện sau khi ăn bánh mì: nghề nào cũng có nhân quảXe cứu thương hú còi giữa biển xe: nhường một lối, cứu một ngườiĐưa tiếng Mường, tiếng Cơ Tu vào trường tiểu học: giữ tiếng mẹ đẻ là giữ gốc rễ