Chiều tối 5 tháng 11, tại nút giao Cổ Linh, đường dẫn cầu Vĩnh Tuy và đường Đàm Quang Trung ở Hà Nội, ùn tắc kéo dài. Ô tô, xe máy ken đặc, xếp thành nhiều hàng dài. Giữa biển xe đó, một xe cứu thương hú còi, chật vật tìm lối thoát. Còi hú vang, đèn chớp liên tục, mà xe vẫn phải nhích từng chút một giữa dòng người đang vội về nhà.
Hình ảnh đó, ai đi đường Hà Nội cũng từng thấy. Xe cứu thương hú còi xin đường, mà nhiều người vẫn không nhường. Có người không nghe thấy vì đeo tai nghe. Có người nghe thấy mà vẫn cố chen lên trước. Có người nhường rồi, nhưng xe phía sau không nhường, thành ra lối đi bị bịt lại. Chỉ một chút ích kỷ của mỗi người, cộng lại thành một bức tường chặn trước đầu xe cứu thương.
Trong xe cứu thương lúc đó có thể là một người đang nguy kịch. Có thể là một cụ già lên cơn đau tim. Có thể là một đứa trẻ bị tai nạn. Có thể là một sản phụ sắp sinh. Mỗi phút chậm trễ là một phần cơ hội sống bị mất đi. Người nhà ngồi trong xe, nhìn dòng xe ngoài kia, lòng nóng như lửa. Họ không cần ai thương hại. Họ chỉ cần một lối đi. Một lối đi nhỏ thôi, vừa đủ cho xe cứu thương lách qua.
Nhà Phật dạy về từ bi hỷ xả. Từ bi nghe thì lớn lao, nhưng thật ra bắt đầu từ những việc rất nhỏ. Nhường đường cho xe cứu thương là từ bi. Không chen lấn khi thấy còi hú là từ bi. Dừng lại một chút, lùi lại một chút, để người khác được sống, đó là từ bi. Từ bi không phải là chuyện của chùa chiền hay của người tu. Từ bi là chuyện của người đi đường, mỗi ngày, trên từng con phố.
Có người nói: tôi nhường rồi thì tôi về muộn, tôi cũng có việc gấp. Câu này cũng đúng một phần. Ai cũng có việc gấp. Nhưng việc gấp của mình, chậm mười phút thì vẫn làm được. Còn người trong xe cứu thương, chậm mười phút có khi không còn cơ hội nữa. Đặt hai việc lên bàn cân, bên nào nặng hơn thì rõ ràng. Nhường một lần không làm mình mất gì nhiều. Không nhường một lần có thể làm người khác mất tất cả.
Luật giao thông đã quy định rõ: xe ưu tiên được đi trước, người đi đường phải nhường đường. Nhưng luật chỉ là chữ viết. Cái làm cho đường thông thoáng thật sự là ý thức của từng người. Ý thức đó không tự nhiên mà có. Nó đến từ việc mình đặt mình vào vị trí người khác. Hôm nay mình khỏe, mình đi xe máy, mình thấy còi cứu thương phiền. Ngày mai, người nằm trong xe đó có thể là cha mẹ mình, là con mình. Lúc đó, mình sẽ mong từng người đi đường nhường cho xe của mình đi qua. Muốn người khác nhường cho mình, thì hôm nay mình hãy nhường cho người khác trước.
Cũng cần khen những người đã nhường. Trong những đoạn clip về xe cứu thương, vẫn có nhiều người tấp vào lề, giơ tay ra hiệu cho xe sau cùng nhường. Có người đi xe máy dẫn đường mở lối. Có người xuống xe điều tiết giúp. Những hành động đó ít được nhắc đến, nhưng chính chúng cứu người. Một xã hội tốt không phải là xã hội không có ùn tắc. Mà là xã hội mà khi có xe cứu thương, người ta biết nhường nhau.
Lần sau, khi nghe tiếng còi cứu thương sau lưng, xin hãy làm ba việc nhỏ. Thứ nhất, nhìn gương, xác định xe ở đâu. Thứ hai, tấp sang một bên, nhường ra một lối đi. Thứ ba, đừng bám theo xe cứu thương để vượt lên trước, vì làm vậy là chặn đường của những xe đi sau. Ba việc nhỏ, làm trong vài giây, mà có thể cứu một mạng người.
Nhường một lối, cứu một người. Câu này ngắn gọn, mà đáng nhớ. Đường về nhà của mình thì lúc nào cũng còn đó. Nhưng mạng người trong xe cứu thương thì không đợi được. Hôm nay mình nhường cho họ, ngày mai có thể người khác sẽ nhường cho mình. Đó là cách một thành phố thương nhau, bằng những việc nhỏ nhất trên đường.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư