Đầu tháng mười một, trên mạng lan truyền một câu chuyện khiến nhiều người giật mình. Một thanh niên sinh năm hai nghìn lẻ hai, ở Hưng Yên, đã chơi cờ bạc online năm mươi chín lần và mất gần sáu tỷ đồng. Sáu tỷ. Một con số mà nhiều người làm cả đời cũng không dành dụm được.
Cũng trong những ngày đó, một câu chuyện khác được kể lại trên mạng: một người chồng lừa gia đình vợ mười tỷ đồng, nói là để làm ăn, rồi đem nướng hết vào cờ bạc online. Vợ làm đơn ly hôn. Gia đình tan nát.
Nghe những con số như vậy, nhiều người sẽ nghĩ: sao mà dại thế, sao không dừng lại. Nhưng người trong cuộc thì kể khác. Họ kể rằng lúc đầu họ thắng. Thắng nhỏ thôi, vài trăm nghìn, một hai triệu. Thắng rồi thì thấy dễ. Dễ rồi thì ham. Ham rồi thì đặt lớn hơn. Đặt lớn hơn thì thua. Thua rồi thì muốn gỡ. Muốn gỡ thì đặt lớn hơn nữa. Cứ thế, như một cái vòng xoáy, càng vùng vẫy càng chìm sâu.
Đó chính là cách mà cờ bạc online được thiết kế. Nó không bắt mình thua ngay từ đầu. Nó cho mình thắng trước, thắng nhỏ, thắng vừa đủ để mình tin rằng mình có khiếu, mình may mắn, mình kiểm soát được. Đến khi mình đã tin, đã nghiện cảm giác thắng, thì nó mới lấy lại tất cả, cả vốn lẫn lời, cả tiền mình có lẫn tiền mình đi vay.
Trong sách Phật, có một câu mà ai cũng thuộc: gieo nhân nào, gặt quả nấy. Nghe thì như chuyện xa xôi, chuyện kiếp sau. Nhưng với cờ bạc, quả báo đến rất nhanh, ngay trong đời này, ngay trong vài tháng. Gieo một lần chơi cho vui, gặt một thói quen. Gieo thói quen, gặt nợ nần. Gieo nợ nần, gặt dối trá với người thân. Gieo dối trá, gặt tan vỡ gia đình. Nhân quả không đợi đến kiếp sau mới trả. Nó trả từng ngày, từng tháng, ngay trước mắt mình.
Sách xưa cũng nói rõ gốc của chuyện này: tham, sân, si. Tham là muốn thắng nhiều hơn nữa, không biết dừng. Sân là tức tối khi thua, muốn gỡ cho bằng được. Si là tin rằng lần sau mình sẽ thắng, dù lần trước đã thua mười lần. Ba thứ đó quấn lấy nhau, thành một sợi dây trói chặt người chơi vào bàn cờ. Người đã giác ngộ thì tự nhiên dẹp được tham, sân, si. Còn người chưa dẹp được, thì cờ bạc chính là nơi ba thứ đó lớn lên nhanh nhất.
Có người sẽ nói: tôi chỉ chơi cho vui, chơi nhỏ thôi, tôi kiểm soát được. Nhưng hãy nhìn lại những người đã mất sáu tỷ, mất mười tỷ. Có ai trong số họ bắt đầu bằng ý định mất sáu tỷ đâu. Ai cũng bắt đầu bằng chơi cho vui, chơi nhỏ thôi. Vấn đề không nằm ở số tiền lúc bắt đầu. Vấn đề nằm ở chỗ, trò chơi này được làm ra để người chơi không dừng lại được. Nó không có nút dừng. Nút dừng duy nhất nằm trong lòng mình. Mà lòng mình, khi đã ham, thì nút dừng đó mờ đi rất nhanh.
Cho nên, lời khuyên thật lòng nhất là: đừng bắt đầu. Đừng thử một lần cho biết. Một lần cho biết của cờ bạc online, cái giá có thể là cả gia tài, cả gia đình.
Còn nếu mình, hoặc người thân của mình, đã lỡ lún sâu, thì xin đừng giấu, đừng một mình gánh. Hãy nói ra với gia đình. Hãy tìm đến sự giúp đỡ chuyên môn: các cơ sở tư vấn cai nghiện cờ bạc, các đường dây hỗ trợ tâm lý, hoặc cơ quan công an địa phương nếu có dấu hiệu bị lừa đảo, bị đe dọa vì nợ nần. Nghiện cờ bạc là một vấn đề sức khỏe tâm thần, cần được giúp đỡ như bất kỳ căn bệnh nào khác, không phải là điều đáng xấu hổ đến mức phải giấu cho đến khi quá muộn.
Gia đình, khi phát hiện con em mình sa vào cờ bạc, cũng xin đừng chỉ mắng, chỉ đánh, chỉ trả nợ thay. Trả nợ thay mà không chữa gốc, thì nợ sẽ quay lại. Thương con đúng cách là cùng con đối mặt, cùng con tìm người giúp, cùng con làm lại từ đầu.
Sáu tỷ đồng đã mất không lấy lại được. Mười tỷ đồng đã mất cũng vậy. Nhưng một con người, nếu còn tỉnh lại kịp, thì vẫn làm lại được. Chỉ cần dừng lại. Dừng lại hôm nay, còn hơn dừng lại khi đã không còn gì để mất.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư