Cuối tháng mười vừa rồi, một đoạn video của công an được chia sẻ rất nhiều trên mạng. Trong video, một cán bộ công an nói chuyện với các bậc cha mẹ có con sa vào cờ bạc online. Ông nói một câu khiến nhiều người phải suy nghĩ: cờ bạc online được thiết kế để người chơi thắng nhỏ lúc đầu, rồi thua lớn sau đó. Cha mẹ đừng chỉ trả nợ thay con. Trả nợ thay mà không chữa gốc, thì nợ sẽ quay lại.
Câu chuyện này không phải chuyện xa lạ. Đầu tháng mười một, trên mạng còn lan truyền chuyện một người chồng lừa gia đình vợ mười tỷ đồng để đem đánh bạc. Mười tỷ, không phải là số tiền nhỏ. Đó là tiền dành dụm của cả một gia đình, của nhiều năm làm lụng. Một khi đã nướng vào cờ bạc, thì không còn gì nữa.
Khi con mình, hoặc chồng mình, hoặc người thân của mình sa vào cờ bạc và mang nợ về nhà, thì cha mẹ, vợ chồng sẽ làm gì? Phản ứng đầu tiên của hầu hết mọi người là trả nợ. Trả để con khỏi bị đòi, khỏi bị đe dọa, khỏi bị xấu hổ với hàng xóm. Trả rồi thì mắng một trận, khóc một trận, rồi hy vọng con sẽ chừa.
Nhưng rồi nợ lại quay lại. Lần sau nợ còn lớn hơn lần trước. Vì sao? Vì trả nợ thay không chữa được gốc. Gốc không nằm ở số tiền nợ. Gốc nằm ở thói quen cờ bạc, ở lòng tham muốn gỡ, ở sự thiếu kiểm soát của người chơi. Trả nợ chỉ làm cho người chơi thấy rằng, thua thì đã có người trả hộ, nên cứ chơi tiếp cũng không sao.
Trong kinh, Đức Phật dạy về trách nhiệm của cha mẹ và con cái. Cha mẹ có năm trách nhiệm với con: ngăn chặn con làm điều ác, khuyến khích con làm điều thiện, dạy cho con có được nghề nghiệp tốt, tìm người phối ngẫu tốt cho con, và trao gia sản cho con đúng lúc. Con cái có năm nhiệm vụ với cha mẹ: nuôi dưỡng cha mẹ, làm tròn mọi bổn phận người con, giữ gìn gia đình với truyền thống, bảo vệ tài sản thừa tự, và làm tang lễ khi cha mẹ qua đời.
Đọc kỹ sẽ thấy, trách nhiệm đầu tiên của cha mẹ là ngăn chặn con làm điều ác. Ngăn chặn, chứ không phải bao che. Khuyến khích con làm điều thiện, chứ không phải trả tiền để con tiếp tục làm điều ác. Thương con đúng cách không phải là trả nợ thay con trong im lặng. Thương con đúng cách là cùng con đối mặt với hậu quả, cùng con tìm cách chữa gốc.
Vậy thì thương sao cho đúng? Thứ nhất, đừng giấu. Đừng vì xấu hổ mà giấu chuyện con nợ cờ bạc với cả gia đình, với cả họ hàng. Giấu thì không ai giúp được. Nói ra thì mới có người cùng gánh, cùng nghĩ cách.
Thứ hai, đừng trả nợ trong bí mật, trả hết lần này đến lần khác mà không có điều kiện gì. Nếu phải trả nợ để bảo vệ an toàn cho con, thì hãy trả một lần, có sự chứng kiến của gia đình, và đi kèm với một cam kết rõ ràng: con phải dừng chơi, phải đi cai nghiện cờ bạc, phải chấp nhận sự giúp đỡ chuyên môn.
Thứ ba, tìm sự giúp đỡ chuyên môn. Nghiện cờ bạc là một vấn đề sức khỏe tâm thần, cần được tư vấn, điều trị như bất kỳ chứng nghiện nào khác. Có các cơ sở tư vấn cai nghiện, các đường dây hỗ trợ tâm lý, các nhóm hỗ trợ người nghiện cờ bạc. Hãy tìm đến họ. Đừng nghĩ rằng chỉ cần mắng, chỉ cần đánh, chỉ cần khóa điện thoại là con sẽ hết nghiện.
Thứ tư, cha mẹ cũng cần chăm sóc chính mình. Nhiều bậc cha mẹ khi con nợ cờ bạc đã kiệt sức, mất ngủ, suy sụp, thậm chí phải bán nhà, vay nợ để trả thay con. Thương con không có nghĩa là hủy hoại chính mình. Cha mẹ còn khỏe, còn tỉnh táo, thì mới giúp được con lâu dài.
Và cuối cùng, một lời nhắn gửi đến những người con đang sa vào cờ bạc: cha mẹ trả nợ cho con không phải vì cha mẹ có nhiều tiền. Cha mẹ trả vì thương con. Nhưng tình thương đó có giới hạn. Đừng để đến ngày cha mẹ không còn gì để trả, không còn sức để thương, thì lúc đó mới tỉnh lại. Tỉnh lại hôm nay, còn kịp. Tỉnh lại hôm nay, cha mẹ vẫn còn ở đó, vẫn còn thương mình, vẫn còn sẵn sàng cùng mình làm lại.
Hiếu thảo, suy cho cùng, không phải là để cha mẹ trả nợ thay mình. Hiếu thảo là sống sao cho cha mẹ không phải khổ vì mình. Đó mới là cách trả ơn đúng nhất.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư