Có một hình ảnh trong bộ phim đang được nhiều người bàn tán gần đây làm không ít khán giả lặng đi. Một bà mẹ già bỏ tiền mua chiếc xe năm chỗ, hy vọng cả gia đình sẽ cùng nhau đi du lịch. Nhưng đã rất lâu, chiếc xe vẫn nằm im trong hầm chung cư, đến mức chính bà cũng quên mất nó đậu ở đâu. Tết con cháu chỉ về hai ngày rồi lại đi. Bà ngồi một mình trong căn nhà rộng, chờ một chuyến đi không bao giờ tới.
Hình ảnh ấy chạm vào nhiều người, vì nó giống đời thật quá. Ngày nay, nhiều gia đình trẻ sống trong những căn hộ ở thành phố lớn, ông bà ở quê, hoặc ở gần đó nhưng mỗi người một nhà. Con cái đi làm từ sáng đến tối, cháu thì học thêm kín lịch. Cha mẹ già ở một mình, cơm nấu một nồi nhỏ, ăn không hết, cất đi mai hâm lại. Điện thoại thì có, nhưng nhiều khi cả tuần không có cuộc gọi nào dài hơn vài phút. Không phải con cái vô tâm. Chỉ là ai cũng bận, bận đến mức quên mất rằng cha mẹ đang già đi từng ngày, và thời gian ở bên cha mẹ thì không chờ ai cả.
Có người nói, sự cô đơn của người già hôm nay là lỗi của con cái mải kiếm tiền. Nhưng nói vậy thì chưa đủ. Thế hệ con cái bây giờ cũng đang bị kẹp ở giữa: vừa nuôi con nhỏ, vừa chăm cha mẹ già, vừa gồng gánh sự nghiệp, nhà cửa, học phí, viện phí. Họ không phải không thương cha mẹ, họ thương mà không biết xếp thời gian ở đâu. Và người già cũng vậy, nhiều cụ không muốn làm phiền con, có chuyện buồn cũng giấu, có bệnh cũng giấu, sợ con lo, sợ con tốn tiền. Hai bên đều thương nhau, mà vẫn xa nhau.
Nhà Phật dạy: trong trăm điều thiện, hiếu đứng đầu. Sách xưa viết: "Bách thiện hiếu vi tiên", chữ hiếu là cái gốc của sự làm người. Một vị hòa thượng thời nay cũng giảng: dù tu đạo nào, dù học hay không học, hiếu là gốc, hiếu là trên trước, hiếu là tất cả. Hiếu ở đây không phải là chuyện lớn lao gì. Hiếu bắt đầu từ những điều rất nhỏ: một cuộc gọi hỏi thăm, một bữa cơm ngồi cùng nhau, một lần lắng nghe cha mẹ kể chuyện cũ mà không vội vàng.
Nhiều người nghĩ báo hiếu là gửi tiền về. Tiền thì cần, đúng vậy, cha mẹ già cần tiền thuốc, tiền ăn, tiền sửa cái mái dột. Nhưng tiền không thay được sự có mặt. Cha mẹ già không thiếu nhất là tiền, mà thiếu nhất là người. Thiếu tiếng người trong nhà, thiếu một đứa cháu chạy qua chạy lại, thiếu một người ngồi nghe mình nói. Có cụ bà từng nói: con gửi tiền về đều lắm, nhưng cả tháng nó không gọi, tiền ấy cầm mà buồn. Nghe câu ấy, mới hiểu hiếu thật không đo bằng số tiền gửi về, mà đo bằng thời gian mình dành cho cha mẹ.
Vậy làm hiếu trong đời sống bận rộn hôm nay như thế nào? Không cần phải bỏ việc về quê, không cần phải làm điều gì phi thường. Chỉ cần những việc nhỏ mà đều đặn. Gọi điện cho cha mẹ mỗi ngày, dù chỉ năm phút, hỏi hôm nay ba má ăn gì, ngủ có ngon không. Cuối tuần về ăn với cha mẹ một bữa, hoặc đón cha mẹ lên chơi vài hôm. Dạy cha mẹ dùng điện thoại để gọi video, để thấy mặt cháu mỗi tối. Nếu ở xa quá, hãy nhờ hàng xóm, họ hàng ghé thăm cha mẹ giúp mình, và trả ơn họ bằng sự tử tế. Những điều nhỏ ấy, cộng lại, chính là hiếu.
Và cũng cần thương cả chính mình, nếu bạn đang là người con bị kẹp giữa. Bạn không phải là người con bất hiếu chỉ vì bạn không thể ở bên cha mẹ mỗi ngày. Bạn đang gánh nhiều thứ, và bạn cũng cần được nghỉ ngơi, được thông cảm. Hãy nói với cha mẹ rằng bạn thương họ, rằng bạn bận nhưng không quên họ. Người già đôi khi chỉ cần nghe một câu như vậy là đủ ấm lòng.
Còn với những ai cha mẹ vẫn còn khỏe, xin đừng đợi. Đừng đợi đến Tết mới về, đừng đợi đến khi cha mẹ ốm mới gọi, đừng đợi đến lúc không còn ai để gọi nữa mới tiếc. Một bữa cơm với cha mẹ hôm nay đáng giá hơn mâm cao cỗ đầy trong ngày giỗ mai sau. Người già không cần chúng ta hoàn hảo, họ chỉ cần chúng ta có mặt. Và có mặt, suy cho cùng, là món quà hiếu thảo lớn nhất mà một người con có thể tặng cha mẹ mình.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư