🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Đời sống hôm nay

Chữa lành — đi tìm bình yên hay đi mua bình yên

Đời sống hôm nay · 7 phút đọc

Dạo này, cứ lướt mạng xã hội là gặp hai chữ "chữa lành". Phim chữa lành, nhạc chữa lành, sách chữa lành, du lịch chữa lành, trà chữa lành, nến thơm chữa lành. Có người kể rằng sáng thứ bảy nọ, một bạn trẻ đã chuyển khoản hơn một triệu đồng cho một buổi workshop có cái tên rất kêu: giải phóng tắc nghẽn cảm xúc. Có người mỗi tháng dành ra vài triệu đồng cho những buổi thiền trong rừng, những buổi nằm nghe chuông xoay, những khóa học tìm lại chính mình. Cả một nền kinh tế đã mọc lên quanh nỗi buồn của người trẻ, và nó làm ăn rất phát đạt.

Nỗi buồn ấy là thật. Thế hệ trẻ hôm nay lớn lên trong một thế giới căng thẳng hơn nhiều so với tưởng tượng của người lớn. Áp lực học tập, áp lực công việc, áp lực tiền bạc, áp lực phải thành công sớm, cộng thêm mạng xã hội lúc nào cũng nhắc rằng người khác đang sống tốt hơn mình. Một báo cáo về sức khỏe tâm thần cho biết cứ năm người trẻ ở Việt Nam thì có một người được chẩn đoán mắc ít nhất một vấn đề về tâm thần, trong đó trầm cảm và rối loạn lo âu là phổ biến nhất. Nhiều bạn trẻ lớn lên trong những gia đình mà cha mẹ chưa từng được học ngôn ngữ của cảm xúc, nên khi buồn, các bạn không biết nói cùng ai, đành tự đi tìm cách chữa lấy mình.

Tìm cách chữa lấy mình là một điều tốt. Nhưng chữa lành thật và mua bình yên là hai chuyện khác nhau. Có những buổi workshop, những chuyến retreat, những món đồ mang nhãn "healing" thật sự giúp người ta thư giãn, ngủ ngon hơn, nhẹ lòng hơn trong vài ngày. Nhưng rồi trở về với đời thường, công việc vẫn đó, áp lực vẫn đó, nỗi buồn vẫn đó. Người ta lại phải mua thêm một buổi nữa, một chuyến nữa, một món đồ nữa. Bình yên mà phải mua bằng tiền, mua hoài không đủ, thì có lẽ đó chưa phải là bình yên thật.

Nhà Phật có một lời dạy rất giản dị mà ít người để ý. Trong sách xưa có câu: muốn diệt trừ phiền não, phải hành chánh niệm. Chánh niệm nghĩa là biết rõ mình đang làm gì, đang cảm thấy gì, ngay trong giây phút này. Không phải là ngồi thiền trong rừng sâu, không phải là mua nến thơm hay chuông đồng. Chánh niệm có thể bắt đầu từ những điều rất nhỏ: uống một tách trà mà biết mình đang uống trà, đi bộ mà biết chân mình đang chạm đất, thở vào biết mình đang thở vào, thở ra biết mình đang thở ra. Nghe thì đơn giản đến mức nhiều người coi thường, nhưng làm được đều đặn mỗi ngày thì lòng sẽ khác đi rất nhiều.

Vì sao vậy? Vì phần lớn nỗi khổ của chúng ta không nằm ở hiện tại, mà nằm ở hai chỗ khác: tiếc nuối quá khứ và lo sợ tương lai. Người ta buồn vì chuyện đã qua không thay đổi được, rồi sợ chuyện chưa tới không biết sẽ ra sao. Chánh niệm kéo mình trở về với hiện tại, là chỗ duy nhất mình thật sự đang sống. Khi đang rửa chén mà chỉ biết rửa chén, khi đang ăn cơm mà chỉ biết ăn cơm, thì trong khoảnh khắc ấy, quá khứ và tương lai không làm gì được mình. Lòng yên lại, không phải vì vấn đề biến mất, mà vì mình ngừng chạy theo vấn đề.

Chữa lành thật, vì vậy, không tốn tiền. Nó tốn thời gian và sự kiên trì. Mỗi ngày dành ra mười phút ngồi yên, thở đều, nhìn lại tâm mình hôm nay ra sao. Viết vài dòng nhật ký, không cần hay, chỉ cần thật. Đi bộ một vòng quanh khu phố mà không cầm điện thoại. Nói chuyện với một người bạn thật lòng, thay vì kể lể trên mạng. Những việc nhỏ ấy không có tên gọi kêu, không chụp hình đăng lên được, nhưng chúng chữa lành từ gốc, vì chúng dạy mình sống với chính mình, thay vì chạy trốn chính mình.

Dĩ nhiên, có những nỗi buồn sâu hơn, nặng hơn, mà tự chữa không đủ. Nếu bạn buồn kéo dài nhiều tuần, mất ngủ triền miên, không còn hứng thú với bất cứ điều gì, thì đó là lúc nên tìm đến chuyên gia tâm lý, bác sĩ, hoặc các dịch vụ hỗ trợ sức khỏe tâm thần. Đi gặp chuyên gia không phải là yếu đuối, cũng không phải là thất bại trong việc tự chữa lành. Đó là bước khôn ngoan nhất của một người biết thương mình.

Trào lưu chữa lành sẽ còn tiếp tục, và trong đó có những điều tốt đẹp: nó khiến người trẻ dám nói về cảm xúc của mình, dám thừa nhận mình đang mệt. Nhưng xin nhớ một điều: bình yên không nằm trong món đồ nào, không nằm trong chuyến đi nào, không nằm trong buổi workshop nào. Bình yên nằm trong cách mình thở, mình sống, mình đối diện với lòng mình mỗi ngày. Chữa lành không phải là đi tìm một nơi khác để trốn, mà là học cách ở yên với chính mình, ngay tại nơi mình đang đứng.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Tinh Mệnh Khuê Chỉ Toàn Thư — tr. 364 ("Dục trừ Phiền Não, đương hành Chánh Niệm")
Bài liên quanĐi ăn chay đang thành mốt — ăn sao cho lòng nhẹ thậtLướt mạng thấy ai cũng hơn mình — thoát khỏi vòng so sánhBị gọi là thế hệ nhảy việc: Gen Z mệt vì đâu