🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Đời sống hôm nay

Săn sale 11.11: mua vì cần, hay mua vì sợ lỡ mất

Đời sống hôm nay · 6 phút đọc

Mấy hôm nay, mở điện thoại lên là thấy sale. Chữ 11.11 đỏ chói ở khắp nơi, đồng hồ đếm ngược chạy từng giây, livestream nào cũng hối: chỉ còn hai tiếng nữa, hết hàng là hết giá này, ai chậm tay là tiếc cả năm. Nhiều người kể rằng mình mở ứng dụng chỉ để xem chơi, rồi không hiểu sao giỏ hàng đầy lúc nào không hay. Có người mua ba cái áo gần như giống nhau, có người mua đồ đến giờ vẫn chưa mở hộp. Sale thì vui thật, nhưng sao mua xong lòng mình không nhẹ đi mà lại nặng thêm?

Cái làm mình bấm nút mua nhiều khi không phải là cần. Mà là sợ. Sợ hết hàng, sợ người khác mua rẻ hơn mình, sợ mình là người duy nhất không biết săn deal. Người ta gọi đó là sợ lỡ mất. Cái sợ ấy rất khéo: nó không bắt mình suy nghĩ, nó chỉ bắt mình nhanh tay. Mà càng nhanh tay thì càng ít nghĩ. Đến lúc hàng giao tới, mình mới ngồi nhìn món đồ và tự hỏi: ủa, mình mua cái này để làm gì?

Có một câu hỏi nhỏ mà ít ai tự hỏi mình trước khi mua: một tuần nữa, mình còn nhớ món này không? Nếu câu trả lời là không nhớ, thì có lẽ mình không mua món đồ, mình mua cảm giác lúc bấm nút. Cảm giác ấy ngắn lắm. Nó vui được chừng vài phút, rồi hết. Còn món đồ thì ở lại, tiền thì đi, và cái tủ thì chật thêm một chút. Mua sắm kiểu đó giống như uống nước lúc đang khát mà nước lại mặn: uống càng nhiều càng khát.

Sách xưa có một câu rất ngắn mà nói trúng chuyện này: biết đủ thì được đủ, đợi cho đủ đến bao giờ mới đủ. Câu ấy nằm trong sách Khổng Minh Thần Toán, ý rằng người chưa biết bằng lòng với hiện tại thì thế gian này có đến vô cùng tận, chắc cũng không bao giờ thấy mình được toại lòng. Cái đủ không nằm ở trong món đồ. Cái đủ nằm ở trong lòng mình. Lòng chưa đủ thì mua bao nhiêu cũng thấy thiếu. Lòng đã đủ thì một món đồ vừa ý cũng thấy vui lâu.

Cũng trong cuốn sách ấy, có một đoạn dạy về sự thanh nhàn: muốn được thảnh thơi thì phải gột bỏ tham, sân, si, vì đó là nguồn gốc đưa con người đến chỗ ham, mê, thù, giận. Người bị những thứ ấy trói buộc thì tâm hồn lúc nào cũng bận rộn, không thảnh thơi. Nghe thì có vẻ xa chuyện mua sắm, nhưng nghĩ kỹ thì rất gần. Lúc mình ham một món đồ đến mức bồn chồn, thấp thỏm, sợ người ta mua mất, thì chính là lòng tham đang dắt mình đi. Mình tưởng mình đang chọn đồ, thật ra là đồ đang chọn mình.

Trong sách Huyền Yếu Thiên của Trương Tam Phong cũng có lời dạy tương tự: vứt bỏ danh lợi, không tham lam, thì tâm mới yên. Nói theo lời thường thì là: bớt một món không cần, lòng nhẹ một phần. Không ai bắt mình phải sống khổ, phải kiêng mua sắm. Chỉ là mua cho đúng chỗ cần, thì tiền mới thành niềm vui, còn mua theo cơn ham thì tiền thành gánh nặng.

Vậy nên, trước mỗi đợt sale, mình có thể tập ba câu hỏi nhỏ. Thứ nhất: mình có thật sự cần món này không, hay chỉ cần cảm giác đang mua? Thứ hai: một tháng nữa mình còn dùng nó không? Thứ ba: số tiền này có chỗ nào trong nhà đang cần hơn không, như một bữa ăn ngon cho cha mẹ, một cuốn sách cho con? Nếu trả lời xong mà vẫn thấy cần, thì mua, mua cho vui, mua cho đáng. Còn nếu thấy mình chỉ đang sợ lỡ mất, thì cứ để nó lỡ. Lỡ một món sale không làm mình nghèo đi. Chỉ có mua hoài những thứ không cần mới làm mình nghèo đi thật.

Sale 11.11 rồi sẽ qua, rồi sẽ tới 12.12, rồi Tết, rồi lại sale tiếp. Cái vòng ấy không bao giờ hết. Cái còn lại sau mỗi đợt sale không phải là đồ, mà là thói quen của mình: quen mua vì cần, hay quen mua vì sợ. Người biết đủ không phải là người không mua gì, mà là người mua xong thấy lòng mình yên. Mua ít lại một chút, chậm lại một chút, hỏi mình một câu trước khi bấm nút, đó không phải là keo kiệt. Đó là giữ cho lòng mình còn chỗ để thở.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Khổng Minh Thần Toán — trang 56
• Khổng Minh Thần Toán — trang 189
• Huyền Yếu Thiên (Trương Tam Phong) — trang 75
Bài liên quanCha mẹ kiệt sức: thương con mà quên mất mình cũng cần được thươngCười to giữa lúc mệt: giới trẻ 'sống trẩu' để không gục ngãTrước khi nước lên: người miền Trung dạy nhau cách chuẩn bị