🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Truyện Tiền Thân

Con voi sợ chết: càng chạy trốn, nỗi sợ càng lớn

Truyện Tiền Thân · 7 phút đọc

Có những nỗi sợ không đến từ chuyện thật đang xảy ra, mà đến từ tiếng động trong đầu mình. Nửa đêm, nghe tiếng gió lùa qua khe cửa, có người giật mình ngồi dậy, tim đập thình thịch. Sáng ra đi làm, nghe đồng nghiệp xì xào sau lưng, có người cả ngày không yên, cứ nghĩ họ đang nói xấu mình. Chuyện chưa có gì, mà lòng đã chạy trước cả chục bước. Sợ như vậy, mệt lắm. Mà càng sợ, người ta càng chạy, càng chạy thì càng đuối.

Ngày xưa, có một vị tu sĩ cũng mang nỗi sợ như thế. Nghe kể rằng sau khi nghe pháp rồi xuất gia, vị ấy vẫn sợ chết cả ngày lẫn đêm. Nghe tiếng gió thổi, cành khô rơi, chim kêu hay tiếng thú chạy trong rừng, vị ấy cũng la hét bỏ chạy. Các vị khác thấy vậy bèn bàn nhau: người tu thì phải tập nghĩ về cái chết cho quen, rằng thân này thế nào cũng phải chết, có gì đâu mà hoảng. Đức Phật nghe chuyện, gọi vị ấy đến hỏi có thật sợ chết không. Vị ấy thưa thật là có. Đức Phật bảo: không phải chỉ bây giờ vị ấy mới sợ, mà từ kiếp trước đã sợ rồi. Rồi Ngài kể chuyện xưa.

Thuở ấy, khi vua Brahmadatta trị vì ở thành Ba-la-nại, Bồ-tát sinh làm thần cây ở núi Tuyết Sơn. Lúc bấy giờ, vua đem con voi báu của mình giao cho các người nài voi huấn luyện, dạy nó đứng yên không dao động. Họ cột chặt con voi lại, bắt nó tập tính bất động. Con voi chịu không nổi đau khổ, bẻ gãy cây cột, đuổi các người tập chạy, rồi trốn vào rừng Tuyết Sơn. Người ta không bắt được nó, đành trở về.

Thoát khỏi dây cột rồi, tưởng con voi được thảnh thơi, ai ngờ nó bắt đầu sợ chết. Nghe tiếng gió động, nó hoảng hốt, đập vòi qua lại rồi chạy thật nhanh, như lúc còn bị cột vào cây cột tập đứng yên. Không được thân thoải mái, cũng không được tâm thoải mái, nó cứ lang thang trong nỗi dao động, ngày này qua ngày khác. Thần cây trông thấy, đứng trên chỗ nhánh chĩa hai của thân cây, đọc lên bài kệ: rừng này có nhiều cành, gió bẻ gãy cành mục. Này voi, nếu ngươi sợ, ngươi sẽ ốm yếu thôi.

Nghe lời ấy, con voi tỉnh ra. Từ đó trở đi, nó không sợ hãi nữa. Câu chuyện ngắn vậy thôi, mà thấm. Con voi đâu còn bị cột, đâu còn ai đánh đập. Cái cột thật đã gãy rồi, chỉ còn cái cột trong đầu nó chưa gãy. Tiếng gió vốn chỉ là tiếng gió, cành khô rơi vốn chỉ là cành khô rơi, nhưng vì trong lòng nó đã có sẵn nỗi sợ, nên cái gì động cũng thành mối nguy. Thần cây không đuổi gió đi, cũng không bịt tai con voi lại, chỉ chỉ cho nó thấy sự thật: gió bẻ cành mục là chuyện thường của rừng, sợ hãi không làm cho cành ngừng rơi, chỉ làm cho thân mình ốm yếu thêm.

Người ta cũng vậy. Có người sợ bệnh, ngày nào cũng sờ nắn khắp người, đọc hết tin này đến tin khác, càng đọc càng lo, càng lo càng mất ngủ, mất ngủ rồi sinh bệnh thật. Có người sợ mất việc, sợ bị bỏ rơi, sợ con mình hư, sợ đủ thứ chưa xảy ra, đến mức chuyện chưa tới mà mình đã kiệt sức vì lo trước. Sợ không sai. Sợ là bản năng giữ mình. Nhưng khi sợ thành thói quen, nó chiếm hết chỗ của sự sáng suốt. Mình không còn nhìn được việc đang xảy ra, mà chỉ nhìn được việc mình tưởng tượng ra.

Đức Phật dạy vị tu sĩ sợ chết ấy một cách tập rất thực tế: tập niệm chết. Không phải tập để bi quan, mà tập để quen với sự thật: thân này có sinh thì có diệt, các hành là vô thường. Khi đã quen với sự thật ấy, nghe tiếng gió cũng chỉ là nghe tiếng gió, nghe cành rơi cũng chỉ là nghe cành rơi. Người biết mình thế nào cũng chết thì sống cẩn thận hơn, mà cũng nhẹ nhàng hơn. Cẩn thận vì biết thời gian không còn nhiều để phí. Nhẹ nhàng vì không còn phải gồng lên chống lại điều không chống được.

Vậy nên, nếu trong lòng mình đang có một nỗi sợ cứ lớn dần, đừng vội chạy trốn nó. Hãy ngồi lại và hỏi: cái mình sợ có thật đang xảy ra không, hay chỉ là tiếng gió trong đầu mình? Sợi dây nào đang cột mình, là dây thật, hay là dây mình tự cột từ một lần đau cũ? Con voi được cứu không phải vì rừng hết gió, mà vì nó nghe được một lời đúng lúc. Còn mình, có khi chỉ cần một lời nhắc như thế: sợ thì cứ sợ, nhưng đừng để nỗi sợ dắt mình đi. Gió thổi, cành mục gãy, đó là chuyện của rừng. Còn việc của mình là đứng vững, thở đều, và bước tiếp.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Chuyện Con Voi Sợ Chết (Tiền Thân Dubbalakattha, số 105) — Kinh Tiểu Bộ - tập 4 [Chuyện Tiền Thân 1-120] (HT Thích Minh Châu dịch), tr. 267–268 (kệ điểm tựa tr. 268)
Bài liên quanBị trói oan mà vẫn xin tha cho kẻ hại mìnhVì thương vợ mà cá quên cả lướiLời khuyên bị bỏ ngoài tai, rắn độc cắn chết người nuôi