🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Truyện Tiền Thân

Con ngỗng ở lại bên bạn

Truyện Tiền Thân · 10 phút đọc

Có một câu nói mà ai cũng thuộc: hoạn nạn mới biết bạn thật. Nhưng đến khi hoạn nạn thật sự đến, có bao nhiêu người ở lại? Có người chạy trước, có người đứng nhìn, có người còn quay lại trách mình. Người ở lại bên mình lúc nguy nan nhất, mới thật sự là bạn.

Ngày xưa, có vua Ba Hu Pu Tắc Ca, hay còn gọi là Cha của nhiều con, và hoàng hậu Khê Ma trị vì xứ Ba La Nại. Ngày nọ, hoàng hậu nằm mơ thấy một con ngỗng vàng nói chuyện như nhà hiền triết thông thái. Hoàng hậu bảo đức vua rằng bà rất muốn thấy và nghe tiếng con ngỗng kỳ lạ đó.

Trong thời gian ấy, đức vua truyền lệnh cho xây một cái hồ gần thành Ba La Nại và phỏng theo tên của hoàng hậu gọi là hồ Khê Ma. Người ta trồng nhiều hoa xung quanh hồ, cũng như thả những bông súng và hoa sen trên mặt nước lóng lánh. Hằng ngày, lính của nhà vua vãi lúa ở đây và thường kêu gọi: đức vua xứ Ba La Nại xin mời tất cả những loài chim đến sống an lành tại hồ nước xinh đẹp này. Quý vị sẽ được lính của nhà vua bảo vệ khỏi mọi hiểm nguy.

Tin tức về hồ này được lan truyền đến những con ngỗng rừng đang sống trên núi Chít Ta Ku Ta. Chúng tới gặp con ngỗng vàng và tâu rằng: thưa ngài, vua xứ Ba La Nại có thiết lập một cái hồ lớn và thơm ngào ngạt gần thành phố. Nhà vua bảo vệ cho tất cả loài chim nào đến sinh sống tại đó. Tất cả chim muông cũng sẽ được chăm nuôi bởi lính kiểm lâm. Vậy chúng ta hãy đến và xem thử nơi ấy ra sao, chúng tôi thật quá chán sống trên đỉnh núi này rồi.

Ngỗng vàng đồng ý đề nghị của những ngỗng rừng, và nó cùng cả đàn nhắm hướng Nam bay về thành Ba La Nại.

Vào một buổi sớm mai, tên đoàn trưởng thợ săn thấy một đàn rất nhiều ngỗng rừng, cùng với một con lớn hơn, có bộ lông phản chiếu ánh sáng mặt trời lấp lánh như vàng, đang bay về phía hồ nước. Ông ta nhanh chóng bủa lưới bao khắp quanh những bông súng và hoa sen. Người trưởng đoàn thợ săn biết rằng con ngỗng vàng chúa đàn sẽ bay xuống trước đậu trên hồ nước.

Như một đám mây trắng dày đặc, chín mươi ngàn con ngỗng rừng bay sà xuống mặt hồ. Khi ngỗng vàng vừa đậu trên nước, chân của nó liền bị sập mắc vào lưới. Nhìn thấy chúa đàn bị bắt, đàn ngỗng trời bay lượn quanh, kêu la thảm thiết. Nhưng không con nào có đủ can đảm để tìm cách cứu ngỗng chúa. Chúng liền vươn lên bay trở về núi Chít Ta Ku Ta một cách an toàn.

Su Mu Kha, thủ lãnh đàn ngỗng, một mình ở lại với ngỗng chúa. Ngỗng vàng quay lại ông ta và bảo: Su Mu Kha, tất cả những con ngỗng kia đều đã bay cả rồi. Không do dự, chúng đã tách rời ta. Tại sao ngươi còn chần chờ? Hãy bay nhanh đi khi ngươi còn có cơ hội. Nếu ngươi ở lại đây, ngươi sẽ bị bắt.

Su Mu Kha một cách nhẹ nhàng lướt trên mặt hồ đến bên cạnh ngỗng chúa, trả lời: hạ thần sẽ không bao giờ rời xa đức vua, khi sự gian nguy đến gần kề. Dù sống hay chết, hạ thần cũng sẽ ở bên cạnh hoàng thượng.

Ngỗng chúa đáp: khi cuộc sống sắp chấm dứt và sự chết đã gần kề, thì không ích gì phải tranh đấu để chống lại phận số. Cho nên tôi đã không trông thấy lưới bẫy của ông.

Người thợ săn vô cùng cảm kích trước sự khôn ngoan của ngỗng vàng. Ông ta hỏi Su Mu Kha: tại sao một mình nhà ngươi ở lại đây? Những con ngỗng khác đều đã bay đi hết. Bạn không bị mắc bẫy, nhưng tại sao bạn ở lại bên cạnh con ngỗng cao quý kia? Vậy con ngỗng đó là ai mà bạn đã không đành xa nó, trong giờ phút gian nguy?

Su Mu Kha đáp: nó là chúa đàn, đồng đội và bạn quý của tôi. Cho nên, dù hy sinh thân mạng, tôi cũng sẽ không bao giờ bỏ rơi ngỗng chúa.

Nghe như vậy, người thợ săn liền nghĩ rằng: chúng thật là những con chim can đảm và cao thượng. Nếu ta làm hại chúng, các thần linh sẽ trừng phạt ta. Ta cần gì nghĩ đến sự ban thưởng của nhà vua. Ta sẽ thả chúng ra.

Người thợ săn nói với Su Mu Kha: nhận thấy nhà ngươi quyết lòng hy sinh cho tình bạn, ta sẽ để cho ngỗng chúa của ngươi được tự do. Vậy cả hai nhà ngươi muốn bay đi đâu tùy ý.

Người thợ săn dịu dàng tháo chân con ngỗng vàng ra khỏi chiếc bẫy, và rửa sạch máu ở chân nó nơi hồ nước trong. Ông ta chăm sóc những bắp thịt, các đường gân bị thương, và do phép mầu, chân của ngỗng vàng trở nên lành hẳn. Không có dấu vết gì chứng tỏ là ngỗng chúa bị bắt.

Su Mu Kha vui mừng thấy chúa của mình được trả tự do, bèn nói với người thợ săn: này bạn, do hành động nhân đức của bạn đã thả chúng tôi ra, tôi cầu nguyện cho bạn và thân quyến của bạn luôn sống trong hạnh phúc, giàu sang.

Suốt đêm, đức vua và ngỗng vàng cùng nhau thảo luận về những trách nhiệm và đạo đức trên cương vị của một nhà vua. Ngỗng vàng tâu với đức vua: kẻ nào trì hoãn chậm trễ trong cố gắng làm việc lành, sẽ bị đọa lạc thấp kém. Ai đánh mất tất cả sự hiểu biết và đức tính cao thượng sẽ bị thất bại. Người không nhận biết chân lý sẽ không có trí tuệ. Hãy chăm sóc các hoàng tử của bệ hạ, giúp chúng phát triển sự khôn ngoan, và luôn luôn đi theo con đường đạo đức.

Câu chuyện con ngỗng vàng này kể về hai thứ: tình bạn trung thành và trí tuệ của loài chim. Nhưng điều đáng nhớ nhất chính là Su Mu Kha, con ngỗng trắng đã ở lại bên bạn mình.

Chín mươi ngàn con ngỗng bay xuống hồ. Khi ngỗng chúa mắc bẫy, chín mươi ngàn con ấy bay đi hết. Chỉ còn một mình Su Mu Kha ở lại. Chín mươi ngàn so với một. Con số ấy nói lên tất cả: bạn bè đông thì dễ, bạn bè ở lại lúc hoạn nạn thì khó.

Và chính vì Su Mu Kha ở lại, mà ngỗng chúa được cứu. Người thợ săn nhìn thấy tình bạn ấy mà cảm động, rồi thả cả hai ra. Nếu Su Mu Kha cũng bay đi như chín mươi ngàn con kia, thì người thợ săn chỉ thấy một con ngỗng bị bắt, chẳng có gì đặc biệt, cứ mang về nộp vua là xong. Nhưng vì có một con ngỗng ở lại bên bạn, không chịu bỏ đi, mà người thợ săn phải dừng lại suy nghĩ: chúng thật là những con chim can đảm và cao thượng.

Cho nên, ở lại bên bạn lúc hoạn nạn không chỉ là giúp bạn, mà còn là cứu cả chính mình. Người ta thường nghĩ: mình yếu, mình ở lại thì có ích gì? Nhưng chính sự ở lại ấy, dù không làm được gì lớn, cũng đủ để lay động lòng người. Một người dám ở lại, có sức mạnh hơn chín mươi ngàn người bỏ chạy.

Tình bạn không đo bằng số lần đi chơi chung, ăn uống chung. Tình bạn đo bằng một lần duy nhất: lúc nguy nan, mình có ở lại hay không?

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Con Ngỗng Vàng — {Việt Anh} Jataka - Truyện Tiền Thân Đức Phật (Anjali Pal, Việt dịch HT Thích Trí Chơn), trang 1
Bài liên quanTrả lại ấn tướng để đi tuCon nai vàng cứu kẻ phản bộiCon chồn đòi cưới công chúa