🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Truyện Tiền Thân

Con nai vàng cứu kẻ phản bội

Truyện Tiền Thân · 11 phút đọc

Có những người, mình cứu họ một lần, họ nhớ ơn cả đời. Có những người, mình cứu họ một lần, họ quay lại hại mình ngay sau đó. Gặp kẻ phản bội như vậy, mình nên làm gì? Trả thù họ, hay tha thứ cho họ? Câu chuyện con nai vàng kể về một lựa chọn ít ai ngờ tới: cứu người, bị phản bội, rồi lại cứu chính kẻ phản bội ấy.

Ngày xưa, có một thương gia giàu có sống ở thành Ba La Nại. Ông ta chỉ có độc nhất một người con, và đặt tên nó là Ma Ha Đa Na Ca, hay Người chỉ biết Tiền. Ngay từ nhỏ, vì được cha mẹ nuông chiều, nên đứa bé đã hư hỏng. Người con lớn lên không biết gì hết ngoài việc ca hát, nhảy nhót, ăn nhậu, vui chơi với bạn bè. Đến lúc trưởng thành, cha mẹ cưới vợ cho anh ta, và ít lâu sau đó, ông bà già qua đời.

Anh ta sống trong tuyệt vọng với sợ hãi, lo âu, và không biết làm cách nào. Cuối cùng, anh ta gọi các chủ nợ lại và bảo rằng: hãy đi với tôi. Trước khi qua đời, cha tôi cho biết ông có giấu một kho bạc lớn gần bờ sông Hằng. Chúng ta hãy ra đó tìm kiếm, và khi đào thấy được, tôi sẽ lấy chia cho các anh.

Các chủ nợ quá đỗi vui mừng vì nghĩ rằng họ sẽ lấy được tiền trở lại, nên đã đi theo người con của vị thương gia ra đến bờ sông. Đến nơi, anh ta giả vờ tìm kiếm chỗ này chỗ kia, rồi thình lình nhảy phóng tới hòn đá và lao mình xuống nước, vì từ đầu anh đã có ý định muốn tự tử. Anh ta bị dòng nước chảy xiết cuốn trôi đi và kêu cứu một cách tuyệt vọng.

Trong lúc nai đang gặm cỏ non mềm mại, nó nghe tiếng kêu cứu hoảng hốt vọng ra từ khu rừng. Chạy xuống bờ sông, nai nhìn thấy người con bất hạnh của vị thương gia đang vùng vẫy dưới nước. Nai liền gọi bảo: hãy chờ đó. Đừng sợ. Tôi sẽ đến cứu anh.

Nai nhảy xuống sông, cố gắng bơi ngược dòng nước đến chỗ anh ta. Nó vớt anh lên để trên lưng và mang anh tới bờ sông an toàn. Suốt ba ngày đêm, nai đã chăm sóc và cho anh dùng những trái cây trong rừng. Sau khi khỏe lại, nai bảo với anh rằng: bây giờ tôi sẽ hướng dẫn bạn ra khỏi khu rừng này và chỉ cho bạn biết đường về thành Ba La Nại. Nhưng tôi yêu cầu bạn một điều là bạn đừng bao giờ cho nhà vua hay bất cứ ai trong hàng quý tộc biết rằng có một chú nai vàng đang sinh sống tại khu rừng này. Nếu không như vậy, họ sẽ đến đây tìm bắt tôi.

Sáng hôm đó, hoàng hậu Khê Ma, vợ quốc vương Ba La Nại, nằm mộng thấy một con nai có sắc vàng nói tiếng người. Hoàng hậu thầm nghĩ: chắc thế nào cũng có con vật như thế, nếu không thì ta đã không nằm mơ thấy nó. Hoàng hậu đến gặp vua Bờ Ra Ma Đát và thưa: tâu bệ hạ, sáng nay thiếp vừa nằm chiêm bao thấy một con nai sắc vàng nói tiếng người. Thần thiếp rất muốn thấy con vật như thế. Mong bệ hạ ra lệnh cho người đi tìm, và mang con nai đặc biệt đó về cho thiếp. Nếu không, chắc thần thiếp sẽ chết.

Nai vàng đang nằm nghỉ dưới bóng mát cây sa la, khi nghe tiếng ồn ào của quân lính nhà vua, nó liền thức dậy. Nai đứng lên, nhìn thấy ở đằng xa nhà vua đang đứng với người con vị thương gia và một nhóm quân lính. Nai liền nghĩ: ta sẽ được an toàn bên cạnh đức vua. Ta sẽ đến với ông ta.

Bằng giọng nói dịu dàng thân mật, nai đến bên cạnh hỏi đức vua: thưa hoàng thượng, kẻ nào đã thông báo cho ngài biết là hạ thần ở đây? Đức vua chỉ người con vị thương gia và nói: ông ta đã hướng dẫn trẫm đến chỗ này. Nai buồn rầu, quay lại nói với tên phản bội: biết vậy, trước kia tôi để cho ông trôi theo dòng nước còn hơn là cứu một con người vô ơn bạc nghĩa như ông.

Nghe thế, nhà vua hỏi nai: vậy ông này có hành động gì sai quấy đối với nhà ngươi? Nai đáp: tâu bệ hạ, hạ thần đã cứu ông ta khỏi chết đuối, và dặn ông đừng nói cho ai biết là hạ thần ở đây. Bây giờ, do hành động xấu xa của ông ta, khiến mạng sống hạ thần bị lâm nguy.

Nghe vậy, đức vua vô cùng tức giận, quay lại nói với con vị thương gia: ngươi đã đền đáp ân nghĩa sâu dày bằng sự phản bội đê tiện. Do hành động xấu xa này, ngươi sẽ phải chết. Nhà vua lắp mũi tên vào chiếc cung, chuẩn bị nhắm bắn tên phản trắc. Người con vị thương gia run sợ quỳ xuống xin đức vua tha tội.

Nhìn thấy anh ta như thế, nai vàng động lòng xót thương và thưa: tâu đại vương, hãy để cho anh ta đi. Ngài khỏi phải bận tâm giết một con người phản trắc như vậy. Hãy ban thưởng cho anh ta như ngài đã hứa và tha cho anh ta.

Nhà vua do dự, nhưng cuối cùng đã nghe theo lời khẩn thiết yêu cầu của nai vàng. Ông ta nói với người con của vị thương gia: ngươi đã hai lần mang ơn cứu sống của con nai cao thượng này. Hãy đi khỏi nơi đây và đừng bao giờ trở về vương quốc của ta, bằng không ngươi sẽ bị giết chết.

Nhà vua kinh ngạc trước sự sáng suốt và thông minh của nai vàng, và quyết định ban thưởng cho nó: này nai vàng, hãy nói cho trẫm biết ngươi thích muốn điều gì, trẫm sẽ làm theo ý của ngươi. Bất cứ việc gì ngươi mong ước, ngay dù cho đất nước của trẫm có mất cho điều ấy.

Nai vàng suy nghĩ cẩn thận rồi thưa: tâu đại vương, điều hạ thần mong ước là tất cả thú vật trong vương quốc của ngài sẽ vĩnh viễn không bị ai sát hại. Nhà vua đáp: lời thỉnh cầu của ngươi sẽ được toại nguyện. Trẫm sẽ ra thông cáo: kẻ nào săn bắn thú vật sẽ bị trừng phạt nặng. Như vậy sẽ không ai dám gây tổn hại bất cứ sinh vật nào trong đất nước của trẫm.

Câu chuyện con nai vàng này là câu chuyện về gieo lành trong lúc còn là thú. Nai vàng lúc ấy chỉ là một con thú trong rừng. Nó không có chùa chiền, không có kinh sách, không có thầy dạy. Nhưng nó vẫn sống đúng với đạo làm lành: thấy người chết đuối thì cứu, thấy người đói thì cho ăn, thấy người sắp bị giết thì xin tha.

Điều đáng suy ngẫm nhất là: nai cứu người, rồi bị chính người ấy phản bội. Người ta thường nói: làm ơn mắc oán. Nai vàng đã làm ơn, và mắc oán thật. Kẻ được cứu không những không biết ơn, mà còn dẫn vua đến bắt nai, chỉ vì một ngàn đồng tiền và một con voi.

Nhưng nai vàng không vì bị phản bội mà ngừng làm lành. Khi nhà vua định giết kẻ phản bội, chính nai là người xin tha cho hắn. Khi nhà vua hỏi nai muốn được thưởng gì, nai không xin vàng bạc cho mình. Nó xin cho tất cả thú vật trong nước được sống. Một con thú mà lòng từ bi rộng đến vậy, thì con người chúng ta, có trí tuệ hơn thú, lẽ nào lại hẹp hòi hơn?

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Con Nai Vàng — {Việt Anh} Jataka - Truyện Tiền Thân Đức Phật (Anjali Pal, Việt dịch HT Thích Trí Chơn), trang 1
Bài liên quanCon chồn đòi cưới công chúaVua Đảnh-Sanh: có cả thiên hạ rồi vẫn chưa đủThái tử cắt thịt nuôi cha mẹ