Có những lúc khó khăn ập đến, mình đổi hết cách này sang cách khác mà vẫn không thoát. Đổi việc, đổi chỗ ở, đổi người quen, đổi cả cách nghĩ, vậy mà cái khó vẫn dính chặt lấy mình như keo. Càng vùng vẫy, càng dính chặt hơn.
Ngày xưa có một hoàng tử cũng rơi vào cảnh đó. Chàng là con vua Brahmadatta nước Ba-la-nại. Ngày đặt tên, các vị Bà-la-môn xem tướng rồi nói: hoàng tử đầy đủ công đức, sau này lên ngôi vua, sẽ nổi danh với tài sử dụng năm loại vũ khí, thành người tối thượng ở cõi Diêm-phù-đề. Vua cha đặt tên chàng là hoàng tử Năm Vũ Khí.
Mười sáu tuổi, chàng được cha cho một ngàn đồng tiền vàng, đi đến thành Takkasilà học nghề với bậc thầy nổi tiếng khắp nơi. Học xong, thầy cho chàng năm loại vũ khí. Chàng đảnh lễ thầy rồi lên đường về nước. Giữa đường, chàng đi vào một khu rừng, nơi có Dạ-xoa tên là Silesaloma, nghĩa là Lông Dính, đang ngự trị. Người đi đường ngăn chàng lại, bảo trong rừng có Dạ-xoa giết hại mọi người nó gặp. Hoàng tử tự tin, không chút sợ hãi như con sư tử lông bờm, vẫn đi vào rừng.
Dạ-xoa hiện ra, thân cao như cây cọ dừa, đầu lớn như ngôi nhà có nóc nhọn, mắt to như hai cái bát, hai nanh như búp cây củ cải, bụng có nhiều đốm đỏ tía, tay chân xanh lè. Nó quát: "Ngươi đi đâu đấy? Hãy đứng lại. Ngươi là món ăn của ta!"
Hoàng tử đáp: "Ta tin ở ta nên vào đây. Nếu ngươi đến gần, ta sẽ bắn ngươi bằng mũi tên tẩm thuốc độc." Chàng lắp tên bắn liên tục đến năm mươi mũi. Tất cả đều dính vào lông Dạ-xoa, nó gạt rơi xuống chân rồi xông tới. Hoàng tử rút gươm chém, cây gươm dài ba mươi hai đốt cũng dính chặt. Chàng đâm ngọn giáo, ngọn giáo cũng dính. Chàng lấy quả chùy đập, quả chùy cũng dính.
Chàng hét lên: "Ngươi chưa nghe ta là hoàng tử có năm loại vũ khí sao? Ta sẽ đánh ngươi một cú khiến ngươi thành cát bụi!" Rồi chàng dùng bàn tay phải đánh, tay phải dính. Tay trái đánh, tay trái dính. Đá chân phải, chân phải dính. Chân trái cũng dính. Chàng lấy đầu húc, đầu cũng dính. Cả người chàng bị mắc dính năm phần vào năm chỗ.
Vậy mà chàng vẫn không kinh hãi, không chút run sợ. Dạ-xoa lấy làm lạ, nghĩ thầm: "Đây không phải người bình thường, mà là sư tử giữa loài người. Bị ta bắt mà vẫn không run sợ. Từ khi ta bắt đầu giết người trên đường này, chưa bao giờ ta thấy một người như vậy!" Nó không dám ăn thịt chàng, bèn hỏi: "Vì sao chàng không sợ hãi?"
Hoàng tử đáp: "Ta tin ở ta nên ta không sợ hãi. Ta biết mỗi người thế nào cũng đi đến cái chết. Nhưng trong bụng ta, ta có vũ khí kim cang. Nếu ngươi ăn ta, ngươi không thể tiêu hóa vũ khí ấy. Vũ khí ấy sẽ cắt nội tạng ngươi thành từng miếng nhỏ, chấm dứt mạng sống của ngươi. Cả hai sẽ cùng bị tiêu diệt. Vì lý do này, ta không sợ hãi!"
Theo truyền thuyết, hoàng tử muốn nói đến vũ khí trí tuệ trong nội tạng. Dạ-xoa nghĩ: thanh niên này chỉ nói sự thật. Chỉ một miếng thịt nhỏ bằng hạt đậu từ thân thể của con sư tử giữa loài người này, bụng ta cũng không thể tiêu hóa được. Vì sợ chết, nó thả hoàng tử ra, nói: "Chàng được giải thoát khỏi tay ta như mặt trăng thoát khỏi miệng thần Ràhu. Hãy ra đi và mang lại hoan hỷ cho bà con, bè bạn và đất nước."
Trước khi đi, Bồ-tát còn thuyết pháp cho Dạ-xoa nghe về sự nguy hiểm của năm ác giới và lợi ích của năm thiện giới, khiến Dạ-xoa trở nên nhu thuận, an trú trong năm giới, thành vị thần của khu rừng. Sau đó chàng về Ba-la-nại, gặp lại cha mẹ, rồi lên ngôi vua, trị nước đúng pháp.
Câu chuyện này bắt đầu từ một Tỷ-kheo thối thất tinh tấn. Phật kể chuyện xưa rồi đọc bài kệ: "Người với tâm ly tham, / Với ý cũng ly tham, / Tu tập theo thiện pháp, / Đạt an ổn khổ ách, / Và tiếp tục chứng đạt, / Đoạn diệt mọi kiết sử."
Nhìn lại đời mình, ai cũng từng là hoàng tử năm vũ khí. Gặp khó khăn, mình rút hết món này đến món khác: tiền bạc, quan hệ, mánh khóe, sức lực, lời nói. Món nào cũng có lúc dính chặt vào vấn đề, càng dùng càng rối. Vì những thứ ấy đều là vũ khí bên ngoài, mà vấn đề thật sự lại nằm ở trong tâm mình: nỗi sợ.
Hoàng tử thắng không phải vì chàng có năm loại vũ khí. Năm loại vũ khí ấy đều dính hết vào lông Dạ-xoa. Chàng thắng vì chàng không sợ, và vì trong chàng có một thứ không dính vào đâu được: lòng tin vào chính mình và trí tuệ thấy rõ sự thật. Dạ-xoa ăn thịt người vì người ta sợ nó. Gặp người không sợ, nó không biết ăn bằng cách nào nữa.
Khó khăn trong đời cũng vậy. Nó lớn lên nhờ nỗi sợ của mình. Mình càng sợ, nó càng to. Mình càng vùng vẫy trong sợ hãi, càng dính chặt. Đến khi mình đứng yên, nhìn thẳng vào nó, thấy rõ nó là gì và mình là ai, thì tự nhiên nó buông mình ra.
Cho nên, khi gặp chuyện khó, đừng vội hỏi: mình còn vũ khí nào chưa dùng. Hãy hỏi: trong lòng mình, có thứ gì không dính, không sợ, không lay chuyển được không. Cái đó mới là vũ khí thứ sáu, vũ khí không ai lấy được, cũng không dính vào đâu được.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư