🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Từ bi – bố thí

Vui với cái lành của người khác

Từ bi – bố thí · 7 phút đọc

Cô Lan làm cùng phòng với chị Hoa. Năm nay chị Hoa được khen thưởng, lên chức trước cô. Cả phòng vỗ tay, cô Lan cũng vỗ tay, cười tươi lắm. Nhưng tối về nhà, cô ngồi thừ ra. Không phải cô ghét chị Hoa. Chị Hoa hiền, làm giỏi, xứng đáng. Chỉ là trong lòng cô có một cái gì đó chùng xuống, như thể niềm vui của người khác lấy mất một phần niềm vui của mình. Cô thấy xấu hổ với chính cảm giác ấy, mà không sao xua đi được.

Cảm giác đó rất người, ai cũng từng có. Thấy người khác hơn mình thì chạnh lòng. Thấy bạn mua nhà, mình còn ở trọ thì tủi. Thấy đồng nghiệp thăng tiến, mình vẫn dậm chân thì buồn. Không ai dạy mình ghen tị, mà nó tự mọc lên như cỏ dại. Càng so sánh, cỏ càng mọc dày. Đến một lúc, mình không còn nhìn thấy cái tốt của mình nữa, chỉ thấy cái tốt của người khác như một lời chê bai mình.

Sách Liễu Phàm Tứ Huấn có dạy một cách tu rất đơn giản mà sâu: “Tùy lúc gặp duyên lành cứu giúp người, hay tùy hỷ công đức mà hành.” Tùy hỷ nghĩa là vui theo. Thấy người làm việc lành thì vui như chính mình làm. Thấy người được phúc thì mừng như chính mình được phúc. Nghe thì dễ, làm thì khó. Vì vui theo niềm vui của người khác đòi hỏi mình phải buông cái tâm so đo xuống trước đã.

Kinh Tiểu Bộ trong kho Phật học cũng ghi lại hạnh tùy hỷ công đức, xem đó là một trong những công đức lớn, vì nó phá được tâm ganh ghét từ gốc. Người tu tùy hỷ không cần có tiền, không cần có sức, chỉ cần có một tấm lòng biết vui cùng. Mà cái vui ấy không tốn gì cả, chỉ cần mình chịu mở lòng ra. Một lời chúc mừng chân thành, một cái vỗ tay thật lòng, một nụ cười không gượng gạo — những thứ ấy nhỏ, nhưng với người được chúc mừng, chúng quý vô cùng.

Vì sao vui với người khác lại khó đến vậy? Vì trong đầu mình có một cái cân ngầm: mình và người ta như đang leo cùng một cái thang, người ta lên một bậc thì mình như tụt xuống một bậc. Nhưng đời không phải là cái thang chỉ có một lối lên. Chị Hoa lên chức không làm cô Lan mất việc. Bạn mua nhà không làm mình mất nhà. Niềm vui của người khác không trừ đi niềm vui của mình, trừ khi mình tự trừ. Cái cân trong đầu mình là cân tưởng tượng, mà nó nặng như cân thật.

Tập tùy hỷ có thể bắt đầu từ những chuyện nhỏ nhất. Nghe tin vui của ai, khoan so sánh, hãy nói một câu chúc mừng trước đã. Thấy người khác làm được việc tốt, hãy khen một câu cụ thể, đừng khen chung chung cho xong. Khen cụ thể là khen thật: “Cậu thuyết trình đoạn mở đầu hay lắm” tốt hơn “Cậu giỏi quá”. Người được khen thấy mình được nhìn thấy thật sự, người khen cũng học được cách nhìn ra cái hay của người khác.

Có một lợi ích bất ngờ của tùy hỷ: nó làm mình sáng mắt ra. Người hay ghen tị thì nhìn đâu cũng thấy khuyết điểm của người khác, vì họ cần tìm khuyết điểm để tự an ủi mình. Người biết tùy hỷ thì nhìn đâu cũng thấy điểm hay để học. Cùng một đồng nghiệp, người ghen tị chỉ thấy họ may mắn, người tùy hỷ thấy họ làm việc có phương pháp, giao tiếp khéo, kiên trì. Học được bao nhiêu là thứ, chỉ vì mình chịu vui với họ trước.

Tùy hỷ cũng là cách bảo vệ chính mình. Cơn ghen tị giống như mình uống thuốc độc mà mong người khác đau. Người ta vẫn vui, vẫn tiến lên, còn mình thì mất ngủ, mất ngon, mất cả niềm vui vốn có. Vui với người khác thì ngược lại: niềm vui của họ thành niềm vui của mình, không tốn đồng nào mà được thêm một niềm vui. Tính ra, tùy hỷ là món hời nhất trong các hạnh lành, vì vốn bỏ ra chỉ là một tấm lòng.

Cô Lan sau đêm ngồi thừ ấy đã làm một việc nhỏ: sáng hôm sau, cô mua một chậu cây nhỏ đặt lên bàn chị Hoa, kèm một tấm thiệp viết tay chúc mừng. Chị Hoa vui lắm, cả phòng cũng vui theo. Điều lạ là chính cô Lan cũng thấy nhẹ người. Cái chùng xuống trong lòng hôm trước biến mất, không phải vì cô được gì, mà vì cô đã cho đi một niềm vui thật lòng. Từ đó, mỗi lần nghe tin vui của ai, cô tập mừng trước, nghĩ sau. Lâu dần thành quen.

Vui với cái lành của người khác không làm mình nhỏ đi, mà làm mình lớn lên. Người biết mừng cho người khác thì đi đến đâu cũng có bạn, làm việc gì cũng có người thương. Còn người chỉ biết buồn khi người khác vui thì càng ngày càng cô đơn, dù tài giỏi đến đâu. Hạnh phúc không phải là thứ phải giành giật. Có những hạnh phúc chỉ đến khi mình biết vui cùng người khác, và tùy hỷ chính là một trong những hạnh phúc như vậy.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Liễu Phàm Tứ Huấn — tr.34
• Kinh Tiểu Bộ (Thư Viện Phật Học BudSas) — tb2-tc6, tr.1
Bài liên quanNhà nào tích thiện, nhà ấy có phúcHọa phúc không có cửa, do mình tự mờiLúc có, nghĩ đến lúc không