🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Từ bi – bố thí

Cứu giúp người nghèo trong xóm: một bát cơm, một manh áo

Từ bi – bố thí · 8 phút đọc

Đầu xóm có một căn nhà nhỏ lợp tôn. Nhà đó có bốn miệng ăn. Người chồng chạy xe ôm. Người vợ bán vé số dạo. Hai đứa con đang tuổi ăn học. Mùa mưa năm nay, mái tôn bị dột. Nước chảy thành dòng xuống nền nhà. Cả nhà kê xoong nồi hứng nước cả đêm. Sáng ra, người vợ vẫn đi bán vé số như thường. Không than thở. Không xin xỏ ai. Nhưng ai trong xóm cũng biết nhà đó đang khó khăn.

Bà Tư ở giữa xóm là người đầu tiên để ý. Bà không nói gì nhiều. Bà chỉ nấu thêm một nồi cơm mỗi bữa. Cơm chín, bà múc một bát đầy, thêm ít cá kho, ít rau luộc, rồi bảo cháu ngoại mang sang nhà đó. Bà dặn cháu: "Con đưa rồi về ngay, đừng đứng đó nhìn người ta ăn." Đứa cháu hỏi vì sao. Bà nói: "Người ta đang khó, mình giúp thì giúp cho đàng hoàng. Đừng làm người ta thấy ngại."

Một bát cơm. Một việc nhỏ. Nhưng đằng sau nó là cả một tấm lòng biết nghĩ cho người khác.

Trong sách Cổ Học Tinh Hoa có ghi lại một câu trong Gia Ngữ. Người quân tử lúc nhỏ nghĩ đến lúc lớn thì chăm học. Lúc già nghĩ đến lúc chết thì chăm dạy. Lúc có nghĩ đến lúc không thì chăm cứu giúp người nghèo khổ. Ba câu nói ấy nói về ba điều lo xa của người quân tử. Lo xa không phải là lo lắng vẩn vơ. Lo xa là biết phòng bị trước những điều có thể xảy ra. Người trẻ lo học để sau này không khổ. Người già lo dạy để đời sau không lạc đường. Người đang có lo giúp người nghèo để khi mình gặp lúc không, lòng mình vẫn yên.

Câu nói này đã có từ rất lâu. Nhưng nó vẫn đúng cho đến ngày hôm nay. Trong một xóm, một khu phố, lúc nào cũng có người đang khó khăn. Có người khó khăn vì ốm đau. Có người khó khăn vì mất việc. Có người khó khăn vì nhà đông con. Họ không phải là người xa lạ. Họ là hàng xóm của mình. Là người mình gặp mỗi ngày. Là người mình chào hỏi mỗi sáng.

Cứu giúp người nghèo trong xóm không nhất thiết phải là cho tiền. Có nhiều cách giúp khác nhau. Một bát cơm khi nhà người ta hết gạo. Một manh áo cũ còn lành khi trời trở lạnh. Một việc làm giới thiệu cho người đang thất nghiệp. Một buổi kèm cặp cho đứa trẻ học yếu. Một lần trông con giúp người mẹ phải đi làm ca đêm. Những việc ấy không tốn nhiều tiền. Nhưng lại rất có ý nghĩa với người đang cần.

Bà Tư giúp nhà đầu xóm bằng cách nấu thêm cơm. Nhưng bà còn giúp bằng nhiều cách khác nữa. Thấy áo quần cũ của con cháu còn lành, bà giặt sạch, gấp gọn, mang cho. Thấy nhà đó cần người trông con, bà nhận trông giúp buổi chiều để người vợ đi bán vé số được nhiều hơn. Bà không cho tiền. Bà cho thời gian. Cho công sức. Cho sự quan tâm. Những thứ ấy đôi khi còn quý hơn tiền.

Có một điều quan trọng khi giúp người nghèo: phải giữ thể diện cho họ. Người nghèo cũng có lòng tự trọng. Họ không muốn bị thương hại. Họ không muốn cả xóm biết mình đang được giúp đỡ. Bà Tư hiểu điều này rất rõ. Bà không bao giờ kể với ai về những gì mình đã cho. Bà không bao giờ nói trước mặt người khác rằng nhà đó nghèo. Bà giúp một cách lặng lẽ. Người nhận cũng cảm thấy nhẹ nhàng. Không mặc cảm. Không xấu hổ.

Cũng có những người giúp người nghèo nhưng lại làm người ta tổn thương. Họ cho đồ cũ nhưng vứt bừa ra trước cửa như cho ăn mày. Họ cho tiền nhưng kèm theo những lời dạy đời. Họ chụp ảnh lúc trao quà rồi đăng lên mạng để khoe. Những cách giúp ấy làm người nhận cảm thấy mình thấp kém. Thà không giúp còn hơn giúp theo cách đó. Giúp người phải đi kèm với tôn trọng. Không có tôn trọng thì sự giúp đỡ mất hết ý nghĩa.

Trong xóm, sau bà Tư, nhiều người khác cũng bắt đầu giúp đỡ nhà đầu xóm. Người thì cho mượn tiền sửa mái tôn. Người thì giới thiệu việc làm thêm cho người chồng. Người thì cho sách vở cũ cho hai đứa trẻ. Không ai bàn bạc với ai. Nhưng ai cũng tự thấy mình nên làm gì đó. Lòng tốt cũng lây lan như vậy. Một người bắt đầu, những người khác sẽ theo sau.

Mấy tháng sau, nhà đầu xóm đã đỡ hơn. Mái tôn được sửa. Người chồng chạy xe ôm có thêm khách quen. Hai đứa trẻ vẫn đi học đều. Người vợ kể với bà Tư rằng có hôm bà đi bán vé số về khuya, thấy nhà mình có cơm nóng để sẵn. Bà không biết ai nấu. Nhưng bà biết đó là tấm lòng của cả xóm.

Lúc có nghĩ đến lúc không thì chăm cứu giúp người nghèo khổ. Câu nói của người xưa vẫn còn nguyên giá trị. Hôm nay mình đang có, mình giúp người đang không. Ngày mai nếu mình gặp lúc không, sẽ có người khác giúp mình. Đó không phải là tính toán. Đó là đạo lý sống chung của con người với nhau. Một bát cơm. Một manh áo. Những thứ nhỏ bé ấy, khi được trao đi bằng tấm lòng, có thể giữ ấm cả một xóm.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Cổ Học Tinh Hoa (Ôn Như) — Gia Ngữ, cứu giúp người nghèo khổ, tr. 230
Bài liên quanGiúp người làm thiện thành công: niềm vui tùy hỷTrấn an người đang sợ: vô úy thí trong đời thườngNhường một bước khi bị khiêu khích: nhẫn nhục của người mạnh