🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Từ bi – bố thí

Tập tâm từ mỗi sáng: bắt đầu ngày bằng một ý lành

Từ bi – bố thí · 7 phút đọc

Sáng nào cũng vậy, chưa mở mắt ra, nhiều người đã vội. Vội xem điện thoại, vội nghĩ đến việc hôm nay phải làm, vội lo chuyện tiền bạc, chuyện con cái, chuyện sếp giao. Ngày chưa bắt đầu mà lòng đã nặng. Có người nói đùa: tôi thức dậy là đã mệt. Câu đùa ấy mà thật. Vì ta bắt đầu ngày bằng lo lắng và vội vàng, nên cả ngày cứ thế mà chạy theo.

Thử đổi lại một chút. Sáng mai, trước khi cầm điện thoại, hãy ngồi yên một phút. Không cần ngồi thiền cho ra dáng. Chỉ cần ngồi thẳng lưng, thở vài hơi thật chậm, và nghĩ một ý lành. Mong hôm nay mình nói lời nhẹ nhàng với người nhà. Mong hôm nay mình không nổi nóng vô cớ. Mong những người mình gặp hôm nay được bình an. Một phút thôi. Nhưng một phút ấy có thể đổi cả hướng của một ngày.

Trong đạo Bụt, người ta học bốn tâm rộng lớn: từ, bi, hỷ, xả. Từ là mong người được vui. Bi là mong người bớt khổ. Hỷ là vui cùng niềm vui của người. Xả là lòng không loại trừ ai, không giữ chặt, không phân biệt người thân kẻ lạ. Bốn tâm này không phải là lý thuyết cao xa. Nó là cách tập lòng mình mỗi ngày, giống như tập thể dục cho thân thể. Thân muốn khỏe thì phải vận động đều. Lòng muốn lành thì phải tập nghĩ lành đều.

Tập tâm từ buổi sáng không cần nghi lễ gì. Có thể tập ngay trong những việc thường ngày. Lúc rửa mặt, nghĩ hôm nay mình sẽ rửa sạch cả những bực dọc hôm qua. Lúc nấu cơm, nghĩ bữa cơm này là để nuôi người thân, không phải là gánh nặng. Lúc dắt xe ra khỏi nhà, nghĩ hôm nay mình đi đường sẽ nhường người khác một chút. Những ý nghĩ nhỏ như vậy, lặp lại mỗi sáng, dần dần thành thói quen. Thói quen thành tính cách.

Nhiều người nghĩ tâm từ là chuyện của người tu, không phải của người đời. Nhưng người đời mới là người cần tâm từ nhất. Người tu ở chùa, ít va chạm. Người đời ra đường là gặp đủ chuyện: kẹt xe, khách hàng khó tính, đồng nghiệp nói xấu, con cái bướng bỉnh. Nếu lòng không có sẵn một chút từ, chỉ một chuyện nhỏ cũng đủ làm mình nổi nóng cả ngày. Tập tâm từ buổi sáng giống như mang theo một chiếc ô trước khi ra khỏi nhà. Trời có mưa hay không thì chưa biết, nhưng mình đã chuẩn bị.

Có một cách tập rất thực tế. Mỗi sáng, chọn một người để gửi ý lành. Hôm nay là mẹ. Ngày mai là người bạn đời. Ngày kia là một đồng nghiệp mà mình hay khó chịu. Không cần nói ra với họ. Chỉ cần trong lòng nghĩ: mong người ấy hôm nay được nhẹ nhàng, bớt khổ. Làm đều như vậy, một thời gian sau, mình sẽ thấy lạ. Người mà mình từng khó chịu, bỗng không còn đáng ghét như trước. Không phải họ thay đổi. Mà là lòng mình đã đổi.

Tâm từ buổi sáng cũng giúp mình nói lời lành hơn. Người ta vẫn dạy: phải thực tập lời nói lành, lời nói đúng đắn. Nhưng lời nói lành không tự nhiên mà có. Nó bắt đầu từ ý nghĩ lành. Sáng mà đã nghĩ xấu về người khác, trưa gặp mặt là lời nói sẽ chua ngay. Sáng mà đã gửi ý lành cho người ta, gặp mặt sẽ tự nhiên nói nhẹ. Vì vậy, muốn bớt lời làm đau người, đừng chỉ tập giữ miệng. Hãy tập giữ ý từ buổi sáng.

Tập tâm từ không có nghĩa là cả ngày phải cười, phải hiền, không được giận. Giận vẫn đến. Bực vẫn có. Nhưng người có tập tâm từ sẽ nhận ra cơn giận sớm hơn, và dừng lại nhanh hơn. Giống như người tập lái xe, thấy chướng ngại vật từ xa thì phanh sớm. Người không tập, đến sát mới phanh gấp, dễ gây tai nạn. Một phút buổi sáng là khoảng cách phanh sớm ấy.

Nếu trong nhà có trẻ con, buổi sáng tập tâm từ cùng con cũng rất tốt. Trước khi con đi học, hỏi con hôm nay muốn giúp ai một việc nhỏ. Không cần việc lớn. Nhường bạn một cây bút, đỡ bạn khi bạn ngã, nói một câu cảm ơn với cô bán hàng. Trẻ con học từ bi không phải bằng bài giảng. Trẻ học bằng một câu hỏi mỗi sáng của cha mẹ. Hỏi đều, con sẽ tự tìm việc lành để làm.

Bắt đầu ngày bằng một ý lành là việc nhỏ, nhưng không phải việc tầm thường. Một ngày bắt đầu bằng ý lành thì khó mà kết thúc bằng oán hận. Một đời sống mà sáng nào cũng có một ý lành thì khó mà trở thành một đời cay nghiệt. Ngày mai, trước khi vội vàng, hãy ngồi yên một phút. Thở chậm. Nghĩ một ý lành. Rồi hãy bắt đầu ngày mới.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Đạo Bụt nguyên chất (Thích Nhất Hạnh) — trang 191 (Tứ vô lượng tâm, từ-bi-hỷ-xả)
• Đạo Bụt nguyên chất (Thích Nhất Hạnh) — trang 79 (phải thực tập chánh ngữ, ái ngữ)
Bài liên quanThương người đang chờ kết quả khám bệnh: ở bên mà không gieo thêm loGhen tị với thành công của người khác: từ bi bắt đầu từ chính mìnhThương người chăm người bệnh lâu ngày: người chăm sóc cũng cần được thương