🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Từ bi – bố thí

Thương người chăm người bệnh lâu ngày: người chăm sóc cũng cần được thương

Từ bi – bố thí · 7 phút đọc

Có những người không ốm, nhưng sống như người ốm. Họ là người chăm người bệnh lâu ngày. Sáng dậy lo thuốc, lo cháo. Trưa lo lau người, lo thay đồ. Tối lo người bệnh có ngủ được không, có đau chỗ nào không. Ngày nào cũng vậy, tháng nào cũng vậy, có khi kéo dài nhiều năm. Người ngoài nhìn vào thì khen: có hiếu, có tình. Nhưng ít ai hỏi người chăm sóc: dạo này anh, chị có khỏe không.

Người chăm sóc lâu ngày thường kiệt sức theo hai cách. Thân thể kiệt vì thiếu ngủ, vì bế đỡ, vì thức đêm. Lòng kiệt vì lo lắng triền miên và vì cảm giác cô đơn. Họ không dám đi đâu xa, không dám ngủ say, không dám ốm. Có người chăm mẹ liệt giường ba năm, đến lúc mẹ mất rồi mới phát hiện ra mình cũng mang bệnh. Lúc ấy không ai còn nhớ để hỏi thăm họ nữa, vì mọi sự chú ý đã dồn hết cho người bệnh.

Thương người chăm sóc, trước hết là đừng coi sự hy sinh của họ là đương nhiên. Trong nhà có người bệnh lâu ngày, anh em hay đùn đẩy cho một người. Người ấy làm riết thành quen, thành bổn phận. Đến khi họ mệt, họ xin nghỉ một buổi, lại bị trách là ích kỷ. Đó là sự bất công rất thường gặp. Một người không thể gánh mãi một mình. Từ bi trong nhà là chia nhau gánh, không phải dồn hết cho một người rồi khen người ấy giỏi chịu đựng.

Trong đạo Bụt có dạy bốn tâm rộng lớn, trong đó có bi là mong người bớt khổ, và từ là mong người được vui. Hai tâm ấy không chỉ dành cho người bệnh. Nó dành cho cả người đang chăm bệnh. Người chăm bệnh cũng đang khổ, cũng cần được vui. Một câu hỏi thăm, một buổi thay ca, một bữa cơm nấu sẵn mang đến, đều là cách thực tập tâm từ với người chăm sóc. Không cần việc lớn. Chỉ cần có người nhìn thấy họ.

Người chăm sóc cũng cần được phép nghỉ ngơi mà không thấy tội lỗi. Nhiều người chăm bệnh lâu ngày mang mặc cảm: mình đi chơi thì có lỗi với người bệnh, mình ngủ thì có lỗi, mình vui thì có lỗi. Mặc cảm ấy làm họ kiệt quệ nhanh hơn. Nhưng một người kiệt quệ thì chăm sóc cũng không tốt. Muốn chăm người khác lâu dài, trước hết phải giữ được sức khỏe của mình. Nghỉ một buổi không phải là bỏ rơi. Đó là cách để mình còn sức mà chăm tiếp.

Trong gia đình, hãy chia việc rõ ràng. Người này lo ban ngày, người kia lo ban đêm. Người này lo thuốc thang, người kia lo tiền bạc. Cuối tuần thay nhau để mỗi người có một ngày thở. Nếu nhà chỉ có một người chăm được, hãy nhờ họ hàng, nhờ hàng xóm, hoặc thuê người phụ vài buổi. Đừng đợi đến lúc người chăm gục ngã mới cuống lên tìm người thay. Phòng bệnh cho người chăm cũng quan trọng như chữa bệnh cho người bệnh.

Người ngoài cũng có thể giúp bằng những việc nhỏ. Đến thăm người bệnh thì đừng chỉ hỏi người bệnh, hãy hỏi cả người chăm. Mang đến một hộp cơm, một túi trái cây, một lời động viên. Đừng đến thăm rồi ngồi kể chuyện buồn, than thở, làm không khí thêm nặng. Đừng khuyên người chăm phải thế này thế kia khi mình chưa từng chăm ai một ngày nào. Lắng nghe là giúp. Im lặng đúng lúc cũng là giúp.

Có một điều ít ai nói: người chăm sóc lâu ngày cũng cần được nghe lời cảm ơn. Người bệnh nhiều khi không nói được, hoặc không còn tỉnh táo để nói. Người nhà thì quen coi đó là bổn phận nên không cảm ơn. Dần dần, người chăm cảm thấy mình vô hình. Một lời cảm ơn thật lòng, một câu: nhờ có em, nhờ có chị mà mẹ mới qua được những ngày này, có sức nặng rất lớn. Nó không tốn tiền, nhưng nó nuôi được lòng người.

Thương người chăm sóc cũng là một cách thương người bệnh. Vì người chăm có khỏe, có vui thì người bệnh mới được chăm tốt. Người chăm mà kiệt sức, cáu gắt, thì người bệnh cũng khổ theo. Từ bi không phải là bắt một người hy sinh đến kiệt quệ. Từ bi là cả nhà cùng nhau gánh, để không ai phải gục ngã một mình. Đó mới là cái thương bền.

Nếu quanh mình có một người đang chăm người bệnh lâu ngày, cuối tuần này hãy ghé qua. Không cần mang gì quý. Chỉ cần nói: để tôi trông một buổi, anh, chị đi nghỉ đi. Một buổi nghỉ ấy có thể cứu một người khỏi kiệt sức. Và với người bệnh, đó cũng là một niềm vui: thấy người thân của mình được thương, được đỡ đần.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Đạo Bụt nguyên chất (Thích Nhất Hạnh) — trang 191 (Tứ vô lượng tâm, từ-bi-hỷ-xả)
• Muôn Kiếp Nhân Sinh — trang 253 (bố thí, ái ngữ, lợi hành và đồng sự)
Bài liên quanSau một trận cãi nhau lớn: từ bi là quay lại nói câu lànhThương người vừa ra tù: chừa một lối về cho người muốn làm lạiNgười đang nợ nần chồng chất: thương mà không xát thêm muối