🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Từ bi – bố thí

Chăm cha mẹ già mà bị anh em hiểu lầm, thương sao cho đủ

Từ bi – bố thí · 8 phút đọc

Có một cảnh rất buồn trong nhiều gia đình. Cha mẹ già yếu, cần người chăm. Một người con ở lại, ngày ngày lo cơm nước, thuốc thang, tắm rửa, đưa cha mẹ đi khám. Những người con khác ở xa, thỉnh thoảng về thăm, rồi lại đi. Một ngày, có tiếng xì xào: nó ở nhà chăm cha mẹ, chắc là vì nhà, vì đất. Nó giữ cha mẹ, chắc là để hưởng phần hơn. Người con chăm cha mẹ nghe được, lòng đau như dao cắt. Mình cực khổ bao nhiêu, không ai thấy. Chỉ thấy người ta nghi ngờ mình. Hôm nay, chúng ta nói về người con ấy. Và cách thương sao cho đủ, khi chính người nhà mình không hiểu mình.

Chăm cha mẹ già là một việc nặng. Không phải nặng ở sức. Mà nặng ở lòng. Người già yếu, tính tình thay đổi. Có khi lẫn, có khi khó tính, có khi giận hờn vô cớ. Người chăm phải kiên nhẫn mỗi ngày. Đêm cha mẹ ho, phải dậy. Sáng cha mẹ mệt, phải lo. Tháng nào cũng thuốc thang, viện phí. Người chăm bỏ cả việc làm, bỏ cả thời gian của mình, để ở nhà. Vậy mà, đổi lại, có khi chỉ là một câu nghi ngờ của anh em. Cay đắng nhất, không phải là cực. Mà là cực mà còn bị hiểu lầm.

Kinh Pháp Cú có một câu kệ dạy đúng lúc này: Lấy không giận thắng giận, lấy thiện thắng không thiện, lấy thí thắng xan tham, lấy chơn thắng hư ngụy. Nghĩa là, muốn thắng cơn giận, không phải bằng cơn giận lớn hơn. Muốn thắng điều không thiện, không phải bằng điều không thiện khác. Chỉ có hiền mới thắng được dữ. Chỉ có thật mới thắng được giả. Câu kệ này không dễ làm. Vì lúc bị hiểu lầm, ai cũng muốn giận. Muốn cãi cho ra lẽ. Muốn nói cho mọi người biết mình đúng. Nhưng cãi nhau trong nhà, dù thắng, nhà cũng tan.

Hòa thượng Thích Thanh Từ dạy: người từ bi không thể nổi nóng chưởi đánh kẻ khác. Đã thấy sự đau khổ của người chính là đau khổ của mình, vô lý mình lại làm khổ mình. Kết quả đầu của lòng từ bi là diệt sạch sân hận của chính mình. Nghĩa là, từ bi không phải là để người khác khen mình hiền. Từ bi là để chính mình không còn bị lửa giận thiêu đốt. Người chăm cha mẹ mà ôm giận anh em, thì vừa chăm cha mẹ, vừa tự làm khổ mình. Cha mẹ thấy con cái cãi nhau, cũng không yên lòng mà sống.

Vậy người con chăm cha mẹ, khi bị hiểu lầm, nên làm gì? Có bốn điều, làm được thì lòng nhẹ.

Thứ nhất, minh bạch về tiền bạc. Tiền của cha mẹ, tiền thuốc thang, tiền ăn uống, ghi rõ ràng. Ai hỏi, đưa ra xem. Không phải để chứng minh mình trong sạch. Mà để không còn chỗ cho nghi ngờ nảy sinh. Minh bạch là cách thương cả mình lẫn anh em. Mình không bị oan. Anh em không bị nghi.

Thứ hai, mời anh em cùng chăm, dù chỉ một ngày. Nhiều người ở xa, không biết chăm cha mẹ cực thế nào, nên mới dễ nghi ngờ. Mời họ về ở một tuần, tự tay nấu cơm, tự tay thay tã, tự tay thức đêm. Làm rồi mới hiểu. Hiểu rồi mới thương. Đừng đợi họ tự hiểu. Hãy cho họ cơ hội được hiểu.

Thứ ba, đừng để oán làm hỏng việc hiếu. Mình chăm cha mẹ, là vì cha mẹ, không phải vì anh em. Anh em hiểu hay không, là chuyện của anh em. Cha mẹ cần mình hay không, mới là chuyện của mình. Nếu mình chăm cha mẹ mà lòng cứ oán anh em, thì việc hiếu cũng mất đi cái đẹp. Hãy nhớ: mình làm vì cha mẹ. Phần còn lại, để thời gian trả lời.

Thứ tư, nói ra, nhưng nói bằng lời hiền. Im lặng mãi cũng không tốt. Im lặng lâu, oán tích lại, một ngày bùng ra thì khó cứu. Hãy nói, nhưng nói khi lòng đã yên. Nói một câu thôi: em chăm ba mẹ, không phải vì nhà đất. Nếu anh chị lo, chúng ta cùng ngồi lại, tính cho rõ ràng. Một câu nói hiền, đúng lúc, hơn mười cuộc cãi vã.

Còn với những người anh em ở xa, xin hãy nhớ: người đang chăm cha mẹ thay mình, là người đang gánh phần của mình. Mình không chăm được, thì ít nhất, đừng làm người ta thêm khổ. Một lời cảm ơn. Một ít tiền gửi về. Một cuộc điện thoại hỏi thăm. Những việc nhỏ ấy, làm cho người chăm có thêm sức. Và làm cho cha mẹ yên lòng. Vì cha mẹ già, điều sợ nhất không phải là bệnh. Mà là con cái bất hòa vì mình.

Hòa thượng Thích Thanh Từ dạy: từ bi là tình thương hoàn toàn bất vụ lợi. Chăm cha mẹ mà mong anh em ghi công, mong được chia phần hơn, thì chưa phải là hiếu trọn vẹn. Chăm cha mẹ vì thương cha mẹ, không cần ai biết, không cần ai khen, thì đó mới là hiếu. Mà hiếu như vậy, tự nó đã là phước. Phước không phải là nhà đất. Phước là cha mẹ yên lòng, anh em rồi cũng sẽ hiểu, và lòng mình không còn vướng oán.

Ngày nay, nếu trong nhà mình có một người đang chăm cha mẹ già, xin hãy nhìn người ấy bằng mắt thương. Đừng nghi ngờ. Đừng xì xào. Hãy cảm ơn. Và nếu mình là người đang chăm mà bị hiểu lầm, xin hãy nhớ câu kệ: lấy không giận thắng giận. Giận thêm, chỉ làm nhà thêm nặng. Hiền lại, minh bạch lại, nói một câu hiền, rồi tiếp tục chăm cha mẹ cho tốt. Cha mẹ còn đó, là còn cơ hội để thương. Anh em hiểu lầm, rồi sẽ có ngày hiểu ra. Chỉ cần mình không đánh mất lòng hiếu của mình vì một cơn giận.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú — kệ 223 ("Lấy không giận thắng giận, lấy thiện thắng không thiện, lấy thí thắng xan tham, lấy chơn thắng hư ngụy")
• Bước đầu Học Phật, bài 10: Từ bi (HT Thích Thanh Từ) — "Người từ bi không thể nổi nóng chưởi đánh kẻ khác... Kết quả đầu của lòng từ bi là diệt sạch sân hận của chính mình"
Bài liên quanNgười thầy ở bản xa: thương bằng cách nhớ tới họNgười đàn ông không dám khóc: từ bi bắt đầu từ việc cho phép mình yếu đuốiTừ bi diệt hận thù, là định luật ngàn thu